معرفی و دانلود کتاب مستاجر

معرفی کتاب مستاجر

کتاب مستاجر اثر رولان توپور، داستان مرد جوانی به نام ترلکوفسکی است که به آپارتمانی نقل مکان می‌کند که مستاجر قبلی آن خودکشی کرده است. او به‌تدریج زیر فشار رفتارهای عجیب و سخت‌گیری‌های وسواس‌گونه‌ی همسایه‌ها دچار اضطراب، انزوا و فروپاشی روانی می‌شود. نویسنده این داستان، تصویری کابوس‌وار از استحاله‌ی فرد در اجتماع ارائه می‌دهد و با مخدوش کردن مرز میان واقعیت و توهم به ترس، بیگانگی و بحران هویت انسان می‌پردازد.

درباره‌ی کتاب مستاجر

کتاب مستاجر (The Tenant) نوشته‌ی رولان توپور (Rolan Topor) درباره‌ی مردی به نام ترلکوفسکی است که آپارتمانی در پاریس اجاره می‌کند؛ خانه‌ای که مستاجر قبلی آن پس از سقوط از پنجره دست به خودکشی زده و مدتی در کما بوده است. ترلکوفسکی در ابتدا فقط با فضای سرد و مقررات سخت‌گیرانه‌ی ساختمان روبه‌روست: همسایه‌ها مدام از او می‌خواهند آرام‌تر راه برود، کمتر سر و صدا کند، رفت‌وآمد نداشته باشد و نظم ساختمان را رعایت کند.

کتاب مستاجر رولان توپور نشان می‌دهد رفتار همسایه‌ها در ظاهر عادی است، اما تذکرهای پی‌درپی و حساسیت افراطی‌شان نسبت به کوچک‌ترین صدا، کم‌کم در ذهن ترلکوفسکی به شکل نوعی فشار جمعی و نظارت دائمی جلوه می‌کند. همین فضا باعث می‌شود او احساس کند در خانه‌ی خودش هم آزاد نیست و هر حرکتش زیر نظر دیگران قرار دارد.

وسواس، توهم و بحران هویت در کتاب مستاجر

ترلکوفسکی به‌تدریج نسبت به محیط اطرافش بدگمان می‌شود و واکنش‌هایش از نگرانی‌های ساده به وسواس‌های ذهنی شدید تبدیل می‌شود. او مدام گذشته‌ی مستاجر قبلی را مرور می‌کند، نشانه‌هایی می‌بیند که به نظرش ثابت می‌کنند دیگران می‌خواهند او را جای آن فرد بگذارند و هویتش را از بین ببرند. کتاب مستاجر به خوبی نشان می‌دهد که این وسواس‌ها کم‌کم او را از دیگران دور می‌کند و ذهنش بیشتر درگیر همین تصورها می‌شود.

این افکار تکرارشونده رفته‌رفته به افسردگی و انزوای شدید می‌انجامد و ترلکوفسکی را به مرزی از جنون و پارانویا می‌رساند که در آن باور می‌کند همسایه‌ها در حال توطئه‌اند و قصد دارند او را به همان سرنوشتی دچار کنند که مستاجر قبلی داشته است. در این نقطه دیگر مرز میان واقعیت و ذهن آشفته‌ی او کاملاً مخدوش می‌شود و خواننده‌ی کتاب مستاجر به قلم رولان توپور نیز مانند شخصیت اصلی نمی‌داند کدام بخش از این ترس‌ها واقعی است و کدام حاصل فروپاشی تدریجی ذهن او.

رمان مستاجر؛ کابوس تنهایی در جهان مدرن

داستان مستاجر نوشته‌ی رولان توپور در ظاهر یک رمان معمولی با یک خط داستانی ساده است، اما همین داستان به‌ظاهر ساده در لایه‌های دیگر خود مفاهیم عمیقی را مطرح می‌کند که گاهی یادآور آثار مطرحی چون مسخ کافکا و همزاد داستایوفسکی می‌شود. این کتاب، رمانی درباره‌ی بیگانگی فرد در جهانی مدرن و ناشناس است؛ جهانی که در آن انسان مدام برای پذیرفته شدن از خودش عقب‌نشینی می‌کند، اما باز هم احساس امنیت و تعلق به دست نمی‌آورد.

در لایه‌های عمیق‌تر، مستاجر بیش از آنکه فقط داستان فروپاشی روانی یک انسان باشد، روایتی از تنهایی و بیگانگی انسان معاصر است. فضای ساختمان در رمان، فقط یک مکان فیزیکی نیست؛ نوعی جهان خفه و بی‌روح است که آدم‌ها در آن کنار هم زندگی می‌کنند، اما هیچ نزدیکی و همدلی‌ای میانشان وجود ندارد. توپور با همین فضای محدود و دلگیر، احساس انزوای انسان امروزی را به تصویر می‌کشد؛ انسانی که در میان جمع، بیشتر از همیشه تنهاست.

رمان مستاجر نشر چشمه از سوی دیگر مطالعه‌ای روان‌شناختی درباره‌ی انسانی است که زیر فشار جامعه و نگاه دیگران، هویت خود را کم‌کم از دست می‌دهد. همسایه‌ها در ظاهر آدم‌هایی عادی‌اند، اما ترلکوفسکی مدام احساس می‌کند باید مطابق خواسته‌ها و قواعد آن‌ها رفتار کند؛ انگار جامعه از او می‌خواهد فردیتش را کنار بگذارد و به نسخه‌ای قابل‌قبول و یکدست تبدیل شود. همین فشار دائمی، حس پوچی، ترس و پارانویا را در او تشدید می‌کند و او را به سمت فروپاشی می‌برد.

ترس و وحشت نهفته در رمان مستاجر

رمان مستاجر را یک رمان ترسناک می‌دانند؛ علی‌رغم اینکه مؤلفه‌ی وحشت ظاهری در آن وجود ندارد. در اینجا نه با موجودی ماورایی روبه‌رو هستیم و نه با صحنه‌های خونین و تکان‌دهنده؛ ترس، آرام و بی‌صدا در دل روایت جریان دارد. نویسنده با توصیف دقیق فضا، راهروهای باریک، دیوارهای نمور و نگاه‌های سنگین همسایه‌ها، نوعی اضطراب تدریجی می‌سازد که خواننده را بی‌آنکه متوجه کند در خود فرو می‌برد. این فضای کابوس‌وار، یکی از ویژگی‌های مهم کتاب‌های رولان توپور است؛ آثاری که معمولاً از دل موقعیت‌های عادی، ترسی روانی و پنهان خلق می‌کنند.

دانلود کتاب مستاجر برای افرادی که به خواندن کتاب‌های داستانی با مفاهیم عمیق و فلسفی علاقه دارند، یک انتخاب بسیار مناسب می‌تواند باشد. نشر چشمه این کتاب را منتشر و روانه‌ی بازار کتاب کرده و کوروش سلیم‌زاده آن را به فارسی ترجمه کرده است.

اقتباس سینمایی از کتاب مستاجر

• رومن پولانسکی کارگردان شهیر لهستانی-فرانسوی در سال 1976 فیلمی تحت عنوان مستاجر از این کتاب اقتباس کرد. خود پولانسکی نیز نقش اول، یعنی ترلکوفسکی را بازی کرد. از دیگر بازیگران این فیلم می‌توان به ایزابیل آجانی، ملوین داگلاس و جو وان فلیت اشاره کرد.

کتاب مستاجر برای شما مناسب است اگر

• به داستان‌هایی علاقه دارید که در آن‌ها شخصیت اصلی دچار فروپاشی هویت می‌شود و مرز میان توهم و واقعیت را از دست می‌دهد.
• به داستان‌های ترسناک خارجی که در آن مؤلفه‌ی ترس، خود را به شکل وحشت و دلهره‌ی درونی نشان می‌دهد، علاقه‌مندید.
• به دنبال رمانی هستید که علاوه بر روایت داستان خود، به مفاهیمی مثل از خودبیگانگی و اضطراب انسان مدرن نیز پرداخته باشد.

در بخشی از کتاب مستاجر می‌خوانیم

پیرزن ترلکوفسکی را همان‌طور که ایستاده بود کنار در، به حال خود رها کرد و به داخل آپارتمان برگشت. از داخل صدای زمزمه به گوش می‌رسید. بعد از چند لحظه پیرزن برگشت تا به ترلکوفسکی بگوید موسیو زی او را به حضور می‌پذیرد.

پیرزن ترلکوفسکی را به اتاق ناهارخوری هدایت کرد؛ جایی‌که موسیو زی پشت میز غذاخوری نشسته بود و با وسواس بسیار دندان‌هایش را با نوکِ تیز‌شده‌ی یک چوب‌کبریت پاک می‌کرد. با یک اشاره‌ی کوچک انگشت به ترلکوفسکی فهماند که همان‌جا منتظر بماند و به جست‌وجوی موشکافانه‌اش در میان دندان‌های آسیای بالایی ادامه داد. تا این‌که تکه‌گوشت کوچکی را که به نوک چوب‌کبریت چسبیده بود از دهانش بیرون آورد، خوب براندازش کرد، بعد هم دوباره آن را به دهانش برگرداند و بلعید. تازه این‌جا بود که توجهش به ترلکوفسکی معطوف شد.

«آپارتمان رو دیدید؟»

ترلکوفسکی سرش را تکان داد و گفت «بله، برای همین هم این‌جا هستم... می‌خواستم درباره‌ی اجاره صحبت کنیم.»

«پونصد هزار فرانک ودیعه، پونزده‌ هزار فرانک هم اجاره‌ی ماهانه.»

«سرایدار هم همین‌رو گفت. اما می‌خواستم ببینم این حرف آخر شماست؟ چون من نمی‌تونم بیشتر از چهارصد هزار فرانک بدم.»

صاحب‌خانه ابروهایش را درهم کشید. یکی دو دقیقه سکوت برقرار شد و چشم‌هایش حرکات پیرزن را، که مشغول جمع‌کردن میز غذا بود، دنبال کردند. به‌نظر می‌رسید به چیزهایی که چند لحظه پیش خورده فکر می‌کند. گهگاه سرش را به علامت تأیید تکان می‌داد، تا این‌که بالاخره به موضوع مورد بحث بازگشت.

فهرست مطالب کتاب

یادداشت مترجم
بخش اول: مستأجر جدید
آپارتمان
مستأجر قبلی
اسباب‌کشی
همسایه‌ها
اسرار
سرقت
بخش دوم: همسایه‌ها
نبرد
استلا
شکایت
تب
مکاشفه
بخش سوم: مستأجر قبلی
شورش
ترلکوفسکی قدیمی
محاصره
گریز
تصادف
مقدمات
تسخیرشده
مؤخر