کتاب چین در 10 کلمه اثر یو هوآ؛ ناگفته‌هایی از سیاست و فرهنگ چین

یو هوآ در کتاب چین در 10 کلمه، مفاهیمی چون خلق، توده و انقلاب را دست‌مایه‌ی بررسی مسائلی نظیر افزایش نرخ بیکاری، نابرابری و فساد دولتی قرار داده و تغییر و تحول جامعه‌ی چین را از دوران مائو تسه‌تونگ تا چین معاصر دنبال می‌کند. نویسنده در خاطرات خود، با طنزی تلخ و گزنده، حقایق تاریک پشت پرده‌ی پیشرفت‌های کشورش را آشکار کرده و به نقد آن‌ها می‌پردازد.

درباره‌ی کتاب چین در 10 کلمه

کتاب چین در 10 کلمه (China in Ten Words)، اولین اثر غیرداستانی نویسنده‌ی مشهور ادبیات معاصر چین، یو هوآ (Yu Hua) است که فرهنگ و جامعه‌ی چین را با پرداخت به ده مفهوم پرکاربرد چینی به تصویر می‌کشد. این اثر که جزو کتاب‌های ممنوعه در کشور چین محسوب می‌شود، تجربیات و خاطرات نویسنده را با نثری صمیمی بازگو کرده و در خلال آن، به حوادث و اتفاقات مهم تاریخی چون انقلاب فرهنگی چین، سیاست جهش بزرگ به پیش و اعتراضات میدان تیان‌آن‌من می‌پردازد.

یو هوآ در کتاب چین در 10 کلمه، تلاش می‌کند تا واقعیاتی که در پس ظواهر ترقی و خوش‌بینی حاصل پیشرفت‌های اقتصادی اخیر چین نهفته‌اند را به نمایش بگذارد. به‌زعم او، تولید محصولات تقلبی ارزان‌قیمت که از روی الگوهای غربی کپی‌برداری شده، فقط بخشی فرهنگ جعل و تقلید همه‌گیر بین مردم است. این معضل، به انواع دزدی ادبی، نقض استاندارد و فساد منجر شده و همگام با ظهور انواع جدید کلاهبرداری و فریب در جامعه‌ی چین است؛ مسائلی که نویسنده در فصول آخر به نقد آن می‌پردازد.

انقلاب فرهنگی چین از دریچه‌ی خاطرات یو هوآ

یکی از جالب‌ترین بخش‌های کتاب چین در 10 کلمه، مربوط به خاطرات کودکی نویسنده از دوران مدرسه است. در آن دوران، حتی مسئله‌ی ساده‌ای مثل تا کردن عکس مائو توسط دانش‌آموزان، ممکن بود به آن‌ها لقب «ضدانقلابی کوچک» را داده و باعث طرد کودکان شود. معلمان نیز دانش‌آموزان را تشویق می‌کردند تا این ضدانقلابی‌های کوچک را لو داده آن‌ها را مورد بازخواست و شماتت قرار می‌داند.

خرید کتاب چین در 10 کلمه را برای تمام علاقه‌مندان به فرهنگ، سیاست، تاریخ و ادبیات چین پیشنهاد می‌کنیم. یو هوآ با نثری صمیمی و شوخ‌طبعی همیشگی خود، معضل‌های جامعه‌ی چین را شرح داده و بررسی می‌کند.

نکوداشت‌های کتاب چین در 10 کلمه

• این کتاب با نگاهی صمیمی، عمیق و گاه آزاردهنده، به قلب مردم چین راه می‌یابد. اگر گمان می‌کنید چین را می‌شناسید، این کتاب شما را به تأمل دوباره وامی‌دارد. اگر چین را نمی‌شناسید، با کشوری روبه‌رو خواهید شد که هیچ شباهتی با آنچه از زبان مسافران شنیده‌اید یا در اخبار خوانده‌اید ندارد. (وال‌استریت ژورنال)
• گزنده و فراموش‌نشدنی؛ کتاب چین در ده کلمه یو هوآ، جهانی را از نگاه مردم نشان می‌دهد که خودشان در آن جای چندانی ندارند. (مجله‌ی تایم)

کتاب چین در 10 کلمه برای شما مناسب است اگر

• دوست دارید حوادث و اتفاقات مهم تاریخ چین مثل سیاست یک گام بزرگ به جلو را در خلال تجربیات روزمره‌ی مردم چین دنبال کنید.
• می‌خواهید جامعه و فرهنگ چین را با قلم یکی از نویسندگان مشهور این کشور بشناسید.
• از طرفداران آثار یو هوآ بوده و می‌خواهید روایت‌های شخصی او را از زندگی و رشد در چین مطالعه کنید.

در بخشی از کتاب چین در 10 کلمه می‌خوانیم

وقتی انقلاب فرهنگی را راه انداختند، مائو همچنان هنگام ظهور در برابر مردم برایشان دست تکان می‌داد، اما مقامات حزبی اطراف او دیگر کف زدن را متوقف کردند. در عوض، دست راست خود را موج‌وار کمی بالا می‌آوردند، چون هر کدام نسخه‌ای از گزیده‌ی نقل‌قول‌های صدر مائو را در دست داشتند. این گزیده، که با عنوان کتاب سرخ کوچک شهرت یافت، به آن‌ها فرصت می‌داد تا دستشان را بالا ببرند، اما هرگز جرأت نمی‌کردند دست خود را به اندازه‌ی دست مائو بالا ببرند، یا آن را به‌گستردگی دست او حرکت دهند.

در طول انقلاب فرهنگی، حتی زمانی که مائو هم در گردهمایی‌ها حضور نداشت، مقامات حزب از کتاب سرخ کوچک برای خوشامدگویی به توده‌های انقلابی استفاده می‌کردند. مثل امروز که هیچ بازیگر سرشناسی هرگز بی‌آرایش در انظار عمومی ظاهر نمی‌شود، رهبران آن روزها هم هرگز بدون کتاب سرخ کوچک جایی ظاهر نمی‌شدند. این کتاب جزئی از لوازم آرایش سیاسی آنان بود.

امروزه، حزب کمونیست چین به‌شکل جمعی رهبری می‌شود و هنگامی که نُه عضو دائمی دفتر سیاسی کمیته‌ی مرکزی در کنفرانس‌های خبری حضور می‌یابند، دستشان را هم‌زمان در یک ارتفاع و در یک دامنه برای خبرنگاران تکان می‌دهند. این کارشان همیشه مرا یاد مائو در میدان «آرامش آسمانی» می‌اندازد که چقدر شکوهمند بود وقتی فقط او دست تکان می‌داد و همه‌ی آن‌های دیگر کف می‌زدند. وقتی اکنون را با تأمل در گذشته می‌نگرم، به این نتیجه می‌رسم که چین امروز دیگر «رهبر» ندارد، بلکه فقط «رهبری» دارد.