کتاب صوتی چین باستان

کتاب صوتی چین باستان اثر النور ج. هال از مجموعه تاریخ جهان، این کشور را از زمان‌ تأسیس‌ نخستین‌ دودمان‌ها بررسی‌ می‌کند و در کنار رخدادهای‌ سیاسی‌، به‌ دستاوردهای‌ علمی‌، ادبی‌ و هنری‌ این‌ دوره‌ نیز می‌پردازد. آشنایی‌ با چین‌ باستان‌ از این‌ جهت‌ نیز اهمیت‌ دارد که‌ به‌ درک‌ چین‌ امروزی‌ کمک‌ می‌کند.

چین باستان (Ancient chinese dynasties) تمدنی بسیار قدیمی است، پیشینه این تمدن به بیش از هفت هزار سال پیش می‌رسد. تمدن چین یکی از قدیمی‌ترین تمدن‌های موجود و ادامه‌دار تاریخ بشریت است. نخستین تمدن‌های چین در حاشیه‌ی رودهای یانگ تسه و رود زرد شکل گرفت.

یافته‌های مربوط به ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد، نشان می‌دهد که انسان‌هایی در دره یانگ تسه ساکن شده و به کشاورزی پرداخته‌اند. آن‌ها آبادی‌هایی را پدید آوردند و برنج کاری را توسعه دادند، اما در دره رود زرد «خوانگ خه» ارزن کاشته می‌شد، زیرا هوای شمال چین برای کشت برنج بسیار سرد بود. در این منطقه فرهنگی سر برآورد که آن را به افتخار روستایی از استان خی نن، فرهنگ یانگ شائو نامیده‌اند زیرا در سال ۱۹۲۱ میلادی، بقایای سکونت انسان‌ها در این منطقه به دست آمد.

دوران اوج و شکوفایی این فرهنگ بین سال‌های ۵۰۰۰ تا ۳۰۰۰ پیش از میلاد بود. در اواسط قرن بیستم، باستان‌شناسان روستای ۶۰۰۰ ساله بانپو را از زیر خاک بیرون آوردند. در این منطقه، پایه‌های تعداد زیادی ساختمان، محل‌های روشن کردن آتش، انبارهای مواد غذایی، ظروف سفالی و چندین گور حاوی اسکلت شناسایی شد. وجود ساختمان عمومی مدوری که خانه‌های مسکونی در اطراف آن قرار داشتند نیز حاکی از آن بود که زندگی گروهی - اجتماعی سازمان یافته‌ای در این منطقه وجود داشته‌ است. طغیان‌های عظیم دو رود یانگ تسه و خوانگ خه، تمدن‌های باستانی چین را از بین برد.

در چین‌ باستان‌، رهبری‌ با زور مشخص‌ می‌شد. طایفه‌های‌ قدرتمند بر سر تسلط‌ بر قلمروهای‌ گسترده‌ با هم‌ رقابت‌ می‌کردند. طایفه‌های‌ شکستخورده‌ دولت‌های‌ زیردستی‌ می‌شدند که‌ نقششان‌ پشتیبانی‌ از طایفه‌ پیروزمند از راه‌ پرداخت‌ خراج‌ و تأمین‌ کارگر و سرباز برای‌ خدمت‌ به‌ فاتحانشان‌ بود.

طایفه‌های پیروزمند غالبا دودمان‌هایی را برپا می‌داشتند؛ اصطلاح دودمان (یا سلسله) به این معناست که فرمانروایی به‌طور موروثی از پدر به پسر یا به فردی از همان خاندان منتقل می‌شد. با آن که دودمان فرمانروا قدرت برتر بود، اما دولت‌های زیردست، مادامی که فرمانبردار باقی می‌ماندند، اجازه داشتند هویت خود را حفظ کنند. نتیجه مجموعه‌ای از دولت‌های نیمه‌مستقل بود که یک دودمان مقتدر بر آن‌ها تسلط داشت.

برخی از دودمان‌ها تنها بر بخشی از آنچه چین امروزی را تشکیل می‌دهد حکومت می‌کردند، در حالی که دیگران بر بخش عمده کشور فرمانروایی داشتند و آنچه را که پیش‌تر مجموعه‌ای از قلمروهای جداگانه بود، یکپارچه می‌ساختند. برخی از دودمان‌ها صدها سال دوام آوردند، در حالی که برخی دیگر عمر کوتاهی داشتند.