زندگینامه و کتاب‌های سر آرتور کانن دویل

زندگینامه سر آرتور کانن دویل

آرتور کانن دویل (Arthur Conan Doyle) با نام کامل سر آرتور ایگناتیوس کانن دویل (Sir Arthur Ignatius Canon Doyle) دومین فرزند از ده فرزند چارلز آلتموتون دویل و مری فولی دویل بود که در 22 مه‌ی 1859 در ادینبورگ اسکاتلند در خانواده‌ای ایرلندی-کاتولیک متولد شد.

پدر آرتور کانن دویل هنرمندی الکلی بود و افراط و تفریطش نظم خانه را برهم می‌زد. اما مادر علاقه‌ی بسیاری به کتاب داشت و داستان‌نویسی چیره‌دست به حساب می‌آمد. کانن دویل بعدها درباره‌ی تأثیر شگفت‌آور مادر نوشت: «در اوایل کودکی من، تا آنجایی که قادر به یادآوری هستم، داستان‌های زنده‌ای که او برایم تعریف می‌کرد چنان برجسته‌اند که حقایق واقعی زندگی‌ام را پنهان می‌کنند.»

تحصیلات آرتور کانن دویل

آرتور کانن دویل تحصیلات خود را از 1868 با پیشنهاد پرداخت کمک‌هزینه‌ی تحصیلی از سوی یکی از اعضای ثروتمند خانواده‌ی دویل آغاز کرد. ابتدا در لنکاوی انگلستان به مدت هفت سال آموزش یسوعی دید. او که از تعصب پیرامون محیط تحصیلش متنفر بود در برابر تنبیه بدنی، که در مدارس انگلیسی آن زمان رایج بود، طغیان کرد. در آن سال‌های سخت، یگانه شادی کانن دویل نامه‌نگاری به مادر بود. عادتی که تا پایان عمر او ادامه داشت.

در مدرسه‌ی شبانه‌روزی بود که آرتور جوان به استعداد داستان‌گویی‌اش پی برد. در این دوران اغلب خود را در دایره‌ی دانش‌آموزان جوان‌تری می‌دید که مسحور به داستان‌های شگفت‌آور او گوش می‌کردند.

آرتور کانن دویل، پس از یک سال تحصیل اضافه در فلدکیرش اتریش، به ادینبورگ بازگشت. سنت خانوادگی به دنبال کردن حرفه‌ای هنری حکم می‌کرد، اما کانن دویل تحت تأثیر مستأجر مادرش، دکتر برایان چارلز والر، وارد دانشکده‌ی پزشکی شد. در سال 1881 مدرک لیسانس پزشکی و ارشد جراحی را از ادینبورگ دریافت کرد و در سال 1885 با تکمیل پایان‌نامه‌ی خود، دکترای پزشکی‌اش را گرفت.

در دوران تحصیل پزشکی، آرتور کانن دویل با برخی از نویسندگان آینده که در آن زمان در دانشگاه حضور داشتند ـ مانند جیمز بری و رابرت لویی استیونسن ـ آشنا شد، اما بیش از همه از قدرت منطق،‌ استدلال و مهارت استادش،‌ دکتر جوزف بل، در مشاهده‌ی کوچک‌ترین جزئیات وضعیت بیمار متأثر بود. این استاد بعدها الهام‌بخش خلق شخصیت شرلوک هولمز گردید.

شروع به نوشتن

چند سال پس از پایان تحصیل، آرتور کانن دویل داستان کوتاه «معمای دره‌ی ساساسا» را نوشت که تداعی‌کننده‌ی آثار ادگار آلن پو و برت هارت،‌ نویسندگان مورد علاقه‌ی او در آن زمان، ‌بود. این داستان در مجله‌ی Chamber’s Journal که اولین اثر توماس هاردی را نیز منتشر کرده بود، چاپ شد. 

آرتور کانن دویل، در بیست‌سالگی و در سال سوم تحصیل پزشکی، پیشنهاد پست جراح کشتی در یک قایق شکار نهنگ را دریافت کرد و راهی قطب شمال شد. گرچه در ابتدا شکار فوک‌ها در سواحل گرینلند او را وحشت‌زده کرده بود، به تدریج از جو صمیمانه‌ی کشتی لذت برد و مجذوب شکار نهنگ شد. این ماجراجویی راه خود را به اولین داستان او درباره‌ی دریا باز کرد،‌ داستانی مهیج به نام «کاپیتان ستاره‌ی قطبی».

پس از چندی، آرتور کانن دویل برای افتتاح اولین مطب خود راهی پورتسموث شد. در طول سال‌های بعد، مرد جوان زندگی خود را میان تلاش برای موفقیت در پزشکی و سعی در تبدیل شدن به نویسنده‌ای مشهور تقسیم کرد.

به شهرت رسیدن آرتور کانن دویل

در مارس 1886، آرتور کانن دویل شروع به نوشتن رمانی کرد که او را به شهرت رساند. این رمان در ابتدا «کلافی درهم» نام داشت، با دو شخصیت اصلی شریدان هوپ و اورموند ساکر. اما دو سال بعد با نام «اتود در قرمز لاکی» با دو شخصیت شرلوک هولمز و دکتر واتسون در نشریه‌ی سالانه‌ی Beeton منتشر شد و به‌سرعت به شهرتی جهانی رسید. و این آغاز دوگانگی در زندگی نویسنده‌ی جوان بود. چرا که او ماجراهای شرلوک هولمز را در بهترین حالت داستان‌هایی تجاری می‌دید و امید داشت برای چند رمان‌،‌ شعر و نمایشنامه‌ی تاریخی که آن‌ها را آثاری قوی و جدی می‌دانست شناخته شود.

در همان زمان داستان عجیب و گیج‌کننده‌ی «معمای کلومبر» را درباره‌ی زندگیِ پس از مرگ سه راهب بودایی انتقام‌جو نوشت. این داستان نقطه‌ی آغاز شیفتگی کانن دویل به ماورا‌ء‌الطبیعه و اعتقاد به عالم ارواح و احضار آن‌ها بود. عقایدی که تا پایان عمر با او ماند.

آرتور کانن دویل در مه‌ی 1891 درحالی‌که مشغول نوشتن داستان‌های کوتاه شرلوک هولمز بود، به آنفلوانزای شدیدی دچار شد که او را تا آستانه‌ی مرگ کشاند. هنگامی که وضعیت سلامتی‌اش تثبیت شد،‌ با خود اندیشید که چه تلاش احمقانه‌ای برای ترکیب حرفه‌ی پزشکی با دلمشغولی ادبی‌اش داشته است. پس تصمیم گرفت پزشکی را کنار بگذارد و خود را به‌تمامی وقف ادبیات کند. او دراین‌باره می‌گوید: «به یاد می‌آورم که با خوشحالی دستمال تاشده بر روی روتختی را با دست ناتوانم تا سقف پرتاب کردم،‌ بالاخره بایستی ارباب خودم می‌شدم.»

آرتور کانن دویل در سال 1893 علی‌رغم درخواست‌ها تصمیم گرفت که شرلوک هولمز را کنار بگذارد. در داستان «آخرین معما» شرلوک هولمز و پروفسور موریارتی در آبشار رایشنباخ جان خود را از دست دادند. نتیجه آنکه بیست هزار خواننده اشتراک خود را از مجله‌ی Strand لغو کردند.

علاقه‌ی آرتور کانن دویل به ماوراءالطبیعه

آرتور کانن دویل پس از چندی همسر و پدرش را از دست داد و افسردگی ناشی از این وقایع او را بیش از پیش مجذوب معنویت و «زندگی آن‌سوی پرده» کرد، تا جایی که به انجمن احضار ارواح پیوست. در ادامه به ایالات متحده و سپس مصر مسافرت کرد و در آنجا رمان «تراژدی کوروسکو» را نوشت.

در همان دوران، کانن دویل برای تأمین مخارج زندگی نمایشنامه‌ای درباره‌ی شرلوک هولمز نوشت که ویلیام هوکر ژیلت،‌ بازیگر و نمایشنامه‌نویس موفق آمریکایی، آن را بازنویسی کرد. این نمایش پس از توری موفق در ایالات متحده در تئاتر لایسیوم لندن اکران شد و به موفقیت بزرگی دست یافت.

در سال 1902، پادشاه ادوارد هفتم به کانن دویل به دلیل خدماتش در جنگ بوئر لقب «سر» را اعطا کرد. هرچند گفته می‌شود علیاحضرت چنان طرفدار شرلوک هولمز بود که کوشید با دادن این افتخار به کانن دویل او را به نوشتن داستان‌های جدید تشویق کند. شرلوک هولمز از 1903 به صفحات مجله‌ی Strand بازگشت.

یک دهه بعد، «دره‌ی وحشت»، دومین رمان کامل شرلوک هولمز، در اوایل سال 1914 منتشر شد،‌ هرچند خوانندگان کانن دویل را چندان راضی نکرد، چراکه شرلوک در بخش بزرگی از رمان غایب بود. در اواخر سال 1914 نویسنده با انتشار کتاب «واپسین کرنش او» استقبال کمرنگ از دومین رمان شرلوک هولمز را جبران کرد.

آرتور کانن دویل، که در طی جنگ جهانی اول، بسیاری از نزدیکانش را از دست داد، گرچه داستان‌ها و رمان‌های دیگری نیز با محوریت شرلوک هولمز و پروفسور چلنچر نوشت، بیش از پیش خود را در معنویت و روح‌گرایی غرق کرد.

سر آرتور کانن دویل در روز دوشنبه 7 ژوئیه‌ی 1930 در میان جمع خانواده‌اش درگذشت.

بهترین کتاب‌های سر آرتور کانن دویل

کتاب اتود در قرمز لاکی (A Study in Scarlet): رمانی پلیسی که در 1888 منتشر شد. این داستان اولین حضور شرلوک هولمز و دکتر واتسون است که به معروف‌ترین زوج ادبیات کارآگاهی تبدیل شدند. عنوان کتاب برگرفته از سخنرانی‌ای است که هولمز درباره‌ی ماهیت کارش برای دوست و شریک وقایع‌نگارش دکتر واتسون ایراد می‌کند.

کتاب ماجراهای شرلوک هولمز (The Adventures of Sherlock Holmes): مجموعه‌ای از چهارده داستان کوتاه که برای اولین بار در 14 اکتبر 1892 منتشر شد. داستان‌های این مجموعه نخستین بار از ژوئیه‌ی 1891 تا ژوئن 1892 در دوازده شماره‌ی ماهنامه‌ی Strand به چاپ رسیدند.

کتاب سفر به دنیای گمشده (The Lost World): بزرگ‌ترین رمان علمی تخیلی آرتور کانن دویل و اولین رمان از سه‌گانه‌ای است که با محوریت شخصیت پروفسور چلنجر شکل می‌گیرد. این رمان را الهام‌بخش پارک ژوراسیک می‌دانند و بر بسیاری از رمان‌های بعد از خود با موضوع جهان گمشده،‌ دایناسورها و موجودات ماقبل تاریخ تأثیر گذاشت.

سایت کتابراه برخی از بهترین کتاب‌های سر آرتور کانن دویل را برای علاقه‌مندان بر روی سایت خود قرار داده است که از آن میان می توان کتاب الکترونیک کمیک ماجراهای شرلوک هولمز، کتاب صوتی ماجرای مدرسه‌ی پرایری، کتاب صوتی ماجرای چارلز آگوستوس میلورتون و... اشاره کرد.

جملات برگزیده سر آرتور کانن دویل

- چیزی فریبنده‌تر از واقعیت آشکار وجود ندارد. (کتاب راز دره‌ی بوسکوم)
- مدت‌ها است که اصل بدیهی من این است: چیزهای کوچک بی‌نهایت مهم‌اند. (خاطرات شرلوک هولمز،‌ شماره‌ی 4)
- می‌بینید، اما مشاهده نمی‌کنید. (ماجراهای شرلوک هولمز،‌ شماره‌ی 1)
- میان‌مایه چیزی را بالاتر از خود نمی‌شناسد،‌ اما خوش‌قریحه فوراً نبوغ را تشخیص می‌دهد. (کتاب دره‌ی وحشت)
- آموزش هرگز تمام نمی‌شود، واتسون! مجموعه‌ای از دروس است که بزرگ‌ترین آن‌ها آخرینشان است. (واپسین کرنش او)