کتاب درمان اختلالات ایذایی اثر جرج کاپالکا؛ از پرخاشگری تا بیش‌فعالی

کتاب درمان اختلالات ایذایی اثر جرج کاپالکا، اثری جامع و دقیق پیرامون مجموعه رفتارهایی است که می‌توانند زندگی فردی، خانوادگی، تحصیلی و اجتماعی افراد را مختل کنند؛ از تکانشگری گرفته تا پرخاشگری کلامی و جسمانی. نویسنده به‌جای ارائه‌ی یک الگوی درمانی واحد، طیفی از اختلالات روان‌شناختی و عصبی را بررسی می‌کند که رفتارهای ایذایی در برخی از آن‌ها از نشانه‌های اصلی‌اند و در برخی دیگر، به طور شایع در کنار نشانه‌های اصلی بروز می‌کنند.

درباره‌ی کتاب درمان اختلالات ایذایی

هدف اصلی جرج ام کاپالکا (George M. Kapalka) در کتاب درمان اختلالات ایذایی (Treating Disruptive Disorders) شناخت سازوکارهای این رفتارها و مقایسه‌ی روش‌های روان‌شناختی، دارویی و درمان‌های ترکیبی برای مدیریت و درمان آن‌هاست. اما اختلال رفتار ایذایی چیست؟ نویسنده تاکید دارد که رفتار ایذایی را نباید صرفا مترادف خشونت یا پرخاشگری دانست.

جرج کاپالکا بیان می‌کند که این اصطلاح می‌تواند طیفی گسترده از رفتارهای مختل‌کننده‌ای را در بر بگیرد که فرد در مهار آن‌ها مشکل دارد و ممکن است به خود او و دیگران آسیب بزند و زندگی‌اش را از مسیر عادی خارج کند.

کنترل تکانه از نظر جرج ام کاپالکا یکی از مهم‌ترین مفاهیم در آشنایی و شناخت اختلالات ایذایی است؛ بسیاری از انسان‌ها در طول زندگی خود، احساس خشم یا تکانه‌ای شدید و ناگهانی را بارها تجربه می‌کنند، اما می‌توانند آن را کنترل یا بروزش را تعدیل کنند. اما در اختلالات مورد بحث کتاب درمان اختلالات ایذایی، ضعف در همین فرایند خودکنترلی می‌تواند به یکی از عوامل اصلی شکل‌گیری یا تشدید رفتار مشکل‌زا و خطرناک تبدیل شود.

آشنایی با اختلالات ایذایی در کودکی و بزرگسالی

کتاب درمان اختلالات ایذایی پیش از پرداختن به اختلالات، ابتدا عوامل شکل دهنده‌ی آن‌ها را به تفصیل بررسی می‌کند؛ جرج کاپالکا به نقش ساختارها و کارکردهای مغزی در خودکنترلی، تکانشگری و پرخاشگری می‌پردازد و این رفتارها را از منظر روان‌شناختی و تحولی توضیح می‌دهد. در این میان، عواملی مانند تنظیم هیجان، تحمل ناکامی، یادگیری اجتماعی، روابط خانوادگی، شیوه‌های فرزندپروری و شرایط محیطی نیز مورد بررسی قرار می‌گیرند.

جرج کاپالکا تاکید می‌کند که رفتارهای ایذایی را نمی‌توان حاصل یک علت مشخص و یکسان دانست. ممکن است دو فرد هر دو پرخاشگری، انفجار خشم یا رفتارهای تکانشی مشابهی نشان دهند، اما عوامل زمینه‌ساز این رفتارها در آن‌ها متفاوت باشد. کتاب درمان اختلالات ایذایی بیان دارد که در یک فرد، ضعف در خودکنترلی و تنظیم هیجان نقش پررنگ‌تری دارد و در فردی دیگر، شرایط خانوادگی، الگوهای یادگیری، مشکلات شناختی یا عوامل عصب‌شناختی سهم بیشتری در شکل‌گیری رفتار دارند.

درمان اختلالات رفتاری؛ از بیش‌فعالی تا اختلال سلوک

کتاب درمان اختلالات ایذایی خواننده را با طیفی از اختلالات آشنا می‌کند که رفتارهای ایذایی نقشی محوری در آن‌ها دارند؛ از اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی، اختلال نافرمانی مقابله‌جویانه و اختلال سلوک گرفته تا سندرم توره، اختلالات تیک و اختلال انفجاری متناوب. جرج کاپالکا برای ارائه‌ی بهترین شیوه‌ی درمانی، مزایا و معایب هر رویکرد درمانی، اعم از درمان شناختی رفتاری، تحلیل کارکردی رفتار و روش‌های مبتنی بر تنظیم هیجان در کنار درمان‌های دارویی را به دقت بررسی می‌کند.

خرید کتاب درمان اختلالات ایذایی فرصتی برای دستیابی به تصویری دقیق و چندوجهی از رابطه‌ی میان خودکنترلی و رفتارهای ایذایی فراهم می‌کند. مطالعه‌ی این اثر به شما کمک می‌کند تا رفتارهای مشکل‌زا را تنها بر اساس نمود ظاهری آن‌ها ارزیابی نکنید، بلکه عوامل زیستی، روان‌شناختی و محیطی موثر در شکل‌گیری آن‌ها را نیز در نظر بگیرید. مهرداد پورشهبازی و بهار بنی کریمی این اثر را به فارسی ترجمه کرده‌اند و انتشارات کتاب ارجمند آن را منتشر کرده است.

نکوداشت‌های کتاب درمان اختلالات ایذایی

• در کتاب درمان اختلالات ایذایی، جرج ام. کاپالکا گروهی از متخصصان برجسته‌ی این حوزه را گرد هم آورده است تا دانش بالینی لازم برای شناخت ظرافت‌ها و تفاوت‌های میان دو رویکرد اصلی درمان اختلالات ایذایی را گسترش دهد. او همچنین با تکیه بر مبانی نظری استوار، راهکارهای عملی و قابل‌استفاده‌ای ارائه می‌کند که می‌توانند تا زمان فراهم‌شدن شواهد تجربی قطعی‌تر، فاصله‌ی میان دانش موجود و تصمیم‌گیری بالینی در این حوزه را کاهش دهند. (مارک میوز، دکترای تعلیم و تربیت)
• کتاب درمان اختلالات ایذایی، متخصصان و درمانگران را به اتخاذ نگاهی جامع‌تر در ارزیابی و درمان اختلالات ایذایی دعوت می‌کند. نویسنده با ارائه‌ی دیدگاهی متوازن، مزایا و محدودیت‌های رویکردهای دارویی و روان‌شناختی را در کنار یکدیگر بررسی می‌کنند، بی‌آنکه خواننده را به ترجیح قطعی یکی بر دیگری سوق دهند. (جما کوتس)

کتاب درمان اختلالات ایذایی برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید بدانید اختلال رفتار ایذایی چیست.
• به شناخت رابطه‌ی میان کنترل تکانه، خودکنترلی، تنظیم هیجان و پرخاشگری علاقه‌مندید.
• دوست دارید با اختلالاتی آشنا شوید که پرخاشگری کلامی و جسمانی، نافرمانی یا رفتارهای تکانشی در آن‌ها دیده می‌شود.
• دانشجو یا متخصص روان‌شناسی، روان‌پزشکی و دیگر حوزه‌های مرتبط با سلامت روان هستید.

در بخشی از کتاب درمان اختلالات ایذایی: راهنمای درمان‌های روان شناختی، دارویی و ترکیبی می‌خوانیم

از بین انتقال‌دهنده‌های عصبی بی‌شماری که سیستم عصبی مرکزی را بازداری می‌کنند، اصلی‌ترین موارد عبارت‌اند از دوپامین، سروتونین و نوراپی‌نفرین. هرکدام از این مولکول‌ها با توجه به نواحی و گذرگاه‌های مغزی نقش‌های متعددی را در سیستم عصبی مرکزی ایفا می‌کنند؛ زیرا هریک از آن‌ها با گیرنده‌های مختلفی اتصال برقرار می‌کنند تا اطلاعات خود را انتقال دهند.

دوپامین با تجربیات مرتبط با پاداش، انگیزش، توجه، کنترل حرکتی و یادگیری مرتبط دانسته شده است. سروتونین نیز با خلق، خواب، اشتها، رفتار جنسی و یادگیری رابطه دارد و در نهایت، نوراپی‌نفرین با برانگیختگی، فعال‌سازی رفتاری و خواب مرتبط است (فاگل و کاپالکا، 2012). دوپامین مهم‌ترین انتقال‌دهندۀ عصبی با توجه به موضوع این فصل و یافته‌های پژوهشی است.

در ساده‌ترین سطح سلول‌های عصبی، پیامد هر جنبه‌ از انتقال یک پیام به جمع زمانی و فضایی حاصل از بازدارندگی و برانگیزانندگی محرک‌ها بستگی دارد. غلبۀ دروندادهای بازداری موجب تنظیم جریان اطلاعات می‌شود. این فرایند موجب کنترل فعالیت شبکه‌های مغزی می‌شود، همچون گذرگاه‌های بازداری که بروندادهای وابران نواحی مغزی را تنظیم می‌کنند؛ البته این در صورتی است که دروندادهای برانگیختگی تأثیرگذار نباشند (فاگل و کاپالکا، 2012).