کتاب روان‌کاوی حساس به معنویت اثر گیدئون لو از نشر فراهم

کتاب روان‌کاوی حساس به معنویت نوشته‌ی گیدئون لو به یکی از جریان‌های نوظهور در روان‌کاوی معاصر می‌پردازد؛ جریانی که معنویت و ایمان را نه صرفاً نشانه‌هایی از آسیب‌شناسی روانی، بلکه بخشی مهم از زندگی روانی سالم و رضایت‌بخش می‌داند. این کتاب با بررسی رابطه‌ی میان روان‌کاوی و معنویت، تصویری تازه از رشد روانی، سلامت روان و اهداف درمان ارائه می‌کند.

درباره‌ی کتاب روان‌کاوی حساس به معنویت

در سال‌های اخیر، رویکردی در سنت روان‌کاوی در حال شکل‌گیری است که به ابعاد معنوی و دینی زندگی توجه می‌کند و رشد معنوی انسان را مدنظر قرار می‌دهد. گیدئون لو (Gideon Lev) در کتاب روان‌کاوی حساس به معنویت: درآمدی کوتاه و نو (Spiritually Sensitive Psychoanalysis: A Contemporary Introduction) این رویکرد را معرفی و بررسی می‌کند و به چالش‌ها و تنش‌هایی می‌پردازد که میان این رویکرد نوظهور و دانش موجود در حوزه‌ی روان‌کاوی وجود دارد.

روان‌درمانی و معنویت در دهه‌های اخیر

روان‌کاوی در بخش بزرگی از تاریخ خود با دین و معنویت برخوردی همراه با تردید و بدبینی داشت. فروید دین را نوعی توهم و تحقق آرزو می‌دانست. جریان اصلی روان‌کاوی نیز برای سال‌ها مسائل معنوی را نادیده می‌گرفت یا آن‌ها را با آسیب‌شناسی روانی و گریز از واقعیت مرتبط می‌کرد.

اما این نگرش در دهه‌های اخیر تغییر چشمگیری کرده است. روان‌کاوان معاصر بیش از گذشته به ظرفیت‌های مثبت ایمان و تجربه‌های معنوی توجه می‌کنند و دین و معنویت را می‌توانند بخشی از زندگی روانی سالم و حتی یکی از دستاوردهای فرایند موفق روان‌کاوی بدانند. در کتاب روان‌کاوی حساس به معنویت گیدئون لو به همین رویکرد نوظهور می‌پردازد و توضیح می‌دهد رویکرد جدید چگونه نظریه و عمل روان‌کاوی را تغییر می‌دهد و چه تفاوتی با سایر رویکردهای روان‌کاوانه دارد.

از تاریخ روان‌کاوی تا معنویت‌درمانی

کتاب حاضر در سه بخش اصلی تنظیم شده است. بخش نخست به زمینه‌های تاریخی و فرهنگی شکل‌گیری روان‌کاوی حساس به معنویت می‌پردازد و تحول نگرش روان‌کاوی به ایمان و معنویت را از دوره‌ی فروید تا دوران معاصر بررسی می‌کند. بخش دوم به ارائه‌ی یک مدل معنوی در روان‌کاوی اختصاص دارد و مفاهیمی مانند ناخودآگاه، غریزه، انتقال، انتقال متقابل، آسیب‌شناسی روانی، رشد روانی و اهداف درمانی را از این منظر بررسی می‌کند.

گیدئون لو در بخش سوم این کتاب بر جنبه‌های معنوی ذاتی روان‌کاوی تمرکز کرده و موضوعاتی مانند روان‌کاوی به‌مثابه‌ی یک تمرین معنوی و نقش عشق در رابطه‌ی درمانی را مورد توجه قرار می‌دهد. در پایان نیز نقش روان‌کاوی معنوی در رشد معنویت و پیوند شادی و رنج در زندگی بررسی می‌شود.

معنویت و روان‌کاوی معاصر در مجموعه‌ی راتلج

کتاب حاضر یکی از کتاب‌های مجموعه‌ی درآمدی کوتاه و نو بر روان‌کاوی راتلج است که علیرضا کرمانی به زبان فارسی ترجمه کرده است این مجموعه شامل گروهی از آثار تخصصی است که مفاهیم، نظریه‌ها، چهره‌ها و رویکردهای مهم روان‌کاوی معاصر را با زبانی ساده و قابل‌فهم معرفی می‌کند. در این مجموعه فقط مطالب مقدماتی ارائه نمی‌شود، بلکه مباحث تخصصی و ایده‌های جدید مکاتب مختلف روان‌کاوی در دسترس متخصصان و علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.

خرید کتاب روان‌کاوی حساس به معنویت انتشارات فراهم فرصتی است تا با یکی از تحولات مهم روان‌کاوی معاصر آشنا شوید؛ تحولی که مرز میان تجربه‌ی روانی و معنوی را دوباره مورد بررسی قرار می‌دهد. مطالعه‌ی این کتاب به خواننده کمک می‌کند بفهمد معنویت چگونه می‌تواند در درک رشد روانی، سلامت روان، رابطه‌ی درمانی و اهداف روان‌درمانی جای بگیرد و روان‌کاوی چگونه می‌تواند به تجربه‌های معنوی انسان با نگاهی تازه نزدیک شود.

در نکوداشت کتاب روان‌کاوی حساس به معنویت

• کتاب گیدئون لو، هم فروتنانه است و هم بلندپروازانه. او با درک این حقیقت که نوعی «چرخش معنوی» در روان‌درمانی روان‌کاوی رخ داده است، پیش می‌رود. هرچند او آغازگر روان‌کاوی معنوی نیست؛ اما دستاورد او این است که نشان می‌دهد هنوز نیاز مبرمی وجود دارد تا این چرخش، از رویکردی محدود خارج شود و دیگر منحصر به درمان‌های خاصی مانند «فرافردی» یا «یونگی» باقی نماند. ساختار خلاقانه‌ی کتاب به تحقق این هدف مهم و به‌موقع کمک می‌کند. نکته‌ی چشمگیر دیگر، گستردگی سنت‌های معنوی و دینی است که لِو از آن‌ها الهام گرفته؛ این امر نشان‌دهنده‌ی یک نگاه همه‌پذیر ضروری است. در زمانه‌ی اقبال به رویکرد در حال رشد «معنویت بدون دین»، انتشار چنین کتابی می تواند با روشنگری راه را بر گمراهی‌های بسیار ببندد. شاید روان‌کاوی حساس به معنویت، سنتی جدید باشد که در آن «روح» شبکه‌ی خود را می‌بافد و شاید این کتاب جای خود را در تمامی فهرست‌های پیشنهادی مطالعه‌ی مرتبط باز کند.» (اندرو ساموئلز، نویسنده‌ی کتاب کالبدشناسی جدید معنویت)

کتاب روان‌کاوی حساس به معنویت برای شما مناسب است اگر

• به معنویت و روان‌شناسی و تأثیر معنویت بر زندگی روانی انسان علاقه‌مندید.
• درباره‌ی روانشناسی معنوی و جایگاه ایمان و تجربه‌های دینی در روان‌درمانی مطالعه می‌کنید.
• به موضوع روان‌کاوی و معنویت و رویکردهای نوین روان‌درمانی و روان‌کاوی علاقه دارید.

در بخشی از کتاب روان‌کاوی حساس به معنویت: درآمدی کوتاه و نو می‌خوانیم

فروید در بخش پایانی کتاب مطالعه‌ی خودزندگی‌نامه‌نگارانه (1935) نوشت: «پس‌از سال‌ها فعالیت در علوم طبیعی، پزشکی و روان‌درمانی، دوباره علاقه‌ام به مسائل فرهنگی بازگشت؛ همان مسائلی که در دوران نوجوانی، زمانی که به‌سختی توانایی تفکر داشتم، عمیقاً مرا جذب کرده بودند» (ص ۷۲). روان‌کاوی همیشه بازتاب علاقه‌مندی‌های فکری فروید بوده است و با استفاده از نظریه‌ی پیچیده‌اش به تحلیل فرهنگ پرداخته است. در کنار تحلیل فرهنگ، روان‌کاوی تأثیر گسترده‌ای بر فرهنگ غربی گذاشته است (برای نمونه، ریف، 1966؛ پارکر، 1997).

اگر به‌جای تمرکز بر مسائل «فرهنگی» که فروید به آن‌ها علاقه داشت، روان‌کاوی را از دیدگاه فرهنگ بررسی کنیم، می‌توانیم تصویری کلی از تغییرات عمده‌ای که این رشته در طول قرن گذشته پشت سر گذاشته است، به دست آوریم. روان‌کاوی نه‌تنها تأثیر عمیقی بر فرهنگ غربی داشته است؛ بلکه خود نیز به‌شدت تحت تأثیر آن قرار گرفته است (برای مثال، کوشمن، 1995). به‌طور مشخص، روان‌کاوی از جهان‌بینی غالب فرهنگی تأثیر می‌پذیرد. این جهان‌بینی، هم آرزوها و اهداف مشترکی را شکل می‌دهد و هم منبع مشکلات روانی است؛ مشکلاتی که روان‌کاوی تلاش می‌کند آن‌ها را درمان کند تا همچنان برای بیماران خود مؤثر باشد. علاوه‌بر این، روان‌کاوان نیز محصول همین جهان‌بینی فرهنگی زمانه‌ی خود هستند. نگاه آن‌ها به جهان از دریچه‌ی این جهان‌بینی، به‌طور مستقیم بر رویکرد درمانی‌شان و همچنین تعریف آن‌ها از «سلامت» و «زندگی مطلوب» تأثیر می‌گذارد.

این موضوع باعث شده است که رویکردهای مختلف روان‌کاوی آرمان‌ها و اهداف متفاوتی داشته باشند که از جهان‌بینی فرهنگی دوره‌ای که در آن شکل گرفته‌اند، تأثیر پذیرفته‌اند. بنابراین می‌توان گفت: روان‌کاوی از دیدگاه‌های اجتماعی و فرهنگی زمانه‌ی خود تأثیر می‌گیرد و این تأثیر را می‌توان در تغییر اهداف درمانی روان‌کاوی مشاهده کرد. ملتزر (1975) نوشته است:

روان‌کاوی اساساً موضوعی تاریخی است. آن‌قدر تاریخی که تقریباً نمی‌توان به شکلی دیگر جز از دیدگاه تاریخی درباره‌ی آن صحبت کرد... ما با علمی بسیار عجیب و خاص روبه‌رو هستیم. هنوز نمی‌دانم این علم چگونه کار می‌کند، چرا گاهی پیشرفت نمی‌کند و در مواقعی به‌ نظر می‌رسد که ناگهان جهشی بزرگ انجام می‌دهد (ص 289).