معرفی و دانلود کتاب خیش خم

معرفی کتاب خیش خم

کتاب خیش خم، یک رمان اجتماعی به قلم ایتامار ویئیرا ژونیور است که از پیوند دو خواهر آفریقایی - برزیلی در پی تجربه‌ی تکان‌دهنده‌یِ کودکی‌شان می‌گوید. این کتاب که نامزد دریافت جایزه‌ی بوکر 2024 شده است، با در هم آمیختن شرح زندگی واقعی این خانواده با سبک رئالیسم جادویی، به مضامین مهم تاریخی و اجتماعی نظیر پیوند خونی، فقر، پیامدهای برده‌داری و مبارزات سیاسی مردم برزیل اشاره می‌کند.

درباره‌ی کتاب خیش خم

بیبیانا دختری از خانواده‌ی آفریقایی - برزیلی است که ایتامار ویئیرا ژونیور (Itamar Vieira Junior) نویسنده‌ی رمان خیش خم (Crooked Plow)، روایت بخش عمده‌ی داستان را به او سپرده است. دختر، شرح ماجرای زندگی‌اش را از هفت‌سالگی‌اش آغاز می‌کند، همان روزی که به سراغ چمدان مادربزرگ می‌رود، چاقوی شکیل باستانی را از چمدان بیرون می‌کشد و با خواهر کوچک‌ترش بلونیسیا، ساده‌دلانه و کودکانه تصمیم می‌گیرند، طعم سرد تیغ تیز چاقو را بچشند!

این کار وسوسه‌برانگیز، دست خواهر کوچک‌تر را می‌لغزاند و زبان کوچکش را برای همیشه از دست می‌دهد. نقطه‌ای تکان‌دهنده که زندگی دو خواهر را به شکل عجیبی به یکدیگر پیوند می‌دهد. ایتامار ویئیرا ژونیور با شرح این ماجرا مخاطب را به گذشته‌ی برزیل می‌برد، زمانی که سه نسل از دوران لغو برده‌داری گذشته است و مردمان بسیاری همچنان در فقری لایتناهی دست و پا می‌زنند.

خیش خم، روایت تاریخ و جادو

وقتی بلونیسیا زبانش را می‌بُرد، پیوند دو خواهر در هم می‌تند و خواهر بزرگش، بیبیانا صدای او می‌شود. این ارتباط عمیق، زندگی آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد و نگاهشان را به خود و زندگی‌شان متحول می‌کند. در آخرین بخش کتاب، با تغییر راوی داستان، سبک رئالیسم جادویی رمان آشکار می‌شود و پای قدرتی فراطبیعی به میان کشیده می‌شود تا خشم و قدرت جامعه‌ی برزیل را برای مبارزه با برده‌داری هدایت کند.

ایتامار ویئیرا ژونیور در رمان تاریخی خیش خم از نیمه‌ی دوم قرن بیستم می‌گوید، دورانی که در آن با وجود امضای قانون طلایی و لغو برده‌داری، همچنان افراد بسیاری در یوغ ظلم و بردگی اسیر بودند. او از همین روستاییان فقیری می‌گوید که تمام زندگی خود را روی زمینی کار کردند که هیچ‌گاه مالکش نبودند. نویسنده در کنار ترسیم تصویری از پیوند خانوادگی، رنج حاصل از نژادپرستی و برده‌داری را نیز به شکلی عیان به تصویر می‌کشد و از این طریق تاریخ استعماری و دردآور برزیل را یادآور می‌شود. به این ترتیب اثری قابل تأمل و تأثربرانگیز را پیش روی مخاطب خود قرار می‌دهد.

کتاب خیش خم، این رمان تاریخی و اجتماعی خوش‌خوان و شایسته‌ی توجه را مهدی غبرایی به فارسی برگردانده و نشر خوب آن را ذیل مجموه‌ی «ادبیات جهان» به عرصه‌ی چاپ رسانیده است.

جوایز و افتخارات کتاب خیش خم

• راه‌یابی به فهرست نهایی جایزه‌ی بوکر 2024
• برنده‌ی جایزه‌ی پرمیولیا (Prêmio LeYa) در سال 2018
• دریافت جایزه‌ی جابوتی در سال 2020 (Prêmio Jabuti)
• نامزد دریافت جایزه‌ی ادبی دوبلین
• کتاب پرفروش در عرصه‌ی بین‌المللی

نکوداشت‌های کتاب خیش خم

• نابرابری‌های نژادی و اقتصادی ریشه‌دار در تاریخ کشور برزیل، در رمان اجتماعی خیش خم به‌عنوان یکی از مشهورترین آثار نویسنده‌ای برزیلی در عصر حاضر نمود پیدا کرده است. (فایننشال تایمز)
• صدایی پیشرو، در بین نویسندگان سیاه پوست در سال‌های اخیر با نگارش آثار آمیخته به تخیل و درد، در عین کسب موفقیت تجاری، تحسین منتقدان را نیز برانگیخته و نهاد ادبی برزیل را تکان داده است. (نیویورک‌تایمز)
• از مهم‌ترین دستاوردهای قابل ستایش ایتامار ویئیرا ژونیور در رمان خیش خم، شیوه‌ی گذار آن از ماجرایی خاص به داستانی کل‌نگرانه است که تمام طبقه‌ی کارگر در منطقه را دربرمی‌گیرد. رمانی تأثیرگذار و پویا در باب مبارزات شخصی و اجتماعی. (کرکوس ریویوز)

کتاب خیش خم برای شما مناسب است اگر

• به خواندن داستان و رمان تاریخی و اجتماعی خارجی علاقه دارید.
• دلتان می‌خواهد در خلال خواندن روایتی جذاب، از تاریخ استعمار برزیل آگاهی پیدا کنید.
• به مطالعه‌ی رمان‌های برخوردار از سبک رئالیسم جادویی علاقه‌مندید.

در بخشی از کتاب خیش خم می‌خوانیم

هر دوشنبه در همان نقطۀ جاده با سه‌وِرو دیدار می‌کردم. حال مادرم خوب شد، بنابراین بلونیسیا بار دیگر وقت آزاد داشت و می‌توانست همراهم بیاید. پدرم خودش گاهی به بازار می‌رفت و زِزِه را همراه می‌برد، اما معمولاً ترجیح می‌داد به امید به دست آوردن محصولی روی زمین کار کند. در آرزوی یک نفس هوای خنک نمناک و به قول خودش یک‌ذره ‘شانس’ بود. شیارهای عمیق می‌کند و بذر می‌پراکند. دامنۀ کشت محصولات به رودخانه نزدیک شد و طولی نکشید که در قسمت‌های خشک‌شدۀ بستر رود چیزی کاشتند. اما حتی در بستر رود قسمت‌هایی بی‌ارزش بود، چون گِل رسِ فشرده داشت. هرچیزی که در آنجا عمل می‌آمد، بی‌درنگ سر سفره می‌رفت. قدری بامیه، قدری کدوی کوچک.... مانیوک دیگر خوب نبود، چون ریشه‌اش از رطوبت زیاد می‌پوسید. در زمان خشکسالی اگر مانیوک را در جای خشک می‌کاشتیم، اصلاً سبز نمی‌شد.

با موافقت پدرومادرمان سه‌وِرو تا شهر با ما می‌آمد. دخترهای تونیا هم می‌آمدند. سه‌وِرو را حامی خودمان می‌دیدیم. بلونیسیا فاصلۀ خود را حفظ می‌کرد؛ انگار فهمیده بود توجه سه‌وِرو حالا به من است. گاهی بهانه می‌تراشید و با ما نمی‌آمد. به‌خصوص وقتی بوریتی به قدری نبود که دو کیسه را پر کند. ترجیح می‌داد در بریدن و گردآوری لویی برای خوراک چارپاهایی که زنده مانده بودند، به کمک پدر برود. خواهرم در استفاده از داس مهارت بیشتری از من داشت؛ باید اعتراف کنم که به مهارتش رشک می‌بردم. ابزار را با چنان قوتی به کار می‌برد که احساس ناتوانی به من دست می‌داد. بلونیسیا با توجه به استعدادهای طبیعی‌اش به پدرم نزدیک شد؛ روزبه‌روز بیشتر همراهش می‌شد، همچنین با برادرم؛ و کم‌کم دربارۀ هرچیزی نظر می‌داد، هرچند زِکا مدام به او یادآوری می‌کرد که زن است و بنابراین از بعضی وظایف معاف. اما هرگز از این حرف‌ها دلسرد نمی‌شد؛ بلکه انگار همیشه منتظر فرصت بود تا قدرت، دانش و مهارت خود را به نمایش بگذارد.

فهرست مطالب کتاب

اشاره
ایتامار ویئیرا ژونیور
مختصری دربارۀ برزیل
یک: لبۀ تیغ
دو: خیش خم
سه: رودِ خون