نمایش صوتی کرگدن

نمایش صوتی کرگدن اثر اوژن یونسکو، یکی از برجسته‌ترین نمایش‌نامه‌های قرن بیستم است که به صورت طنزی تلخ می‌کوشد به روایت زندگی انسان‌هایی بپردازد که انسانیت و هویت‌ اصلی‌شان را در طول زندگی خود گم کرده‌اند و در تظاهر، فلسفه بافی، لذت و شهوات انسانی غرق شده‌اند.

درباره‌ی نمایش صوتی کرگدن:

نمایشنامه کرگدن (Rhinoceros) حاوی سه پرده است که هر پرده‌ی آن به شکلی متفاوت هجوم کرگدن‌ها را به تصویر می‌کشد. در طول سه پرده‌ی نمایشنامه تمام مردمان شهر کوچکی در کشور فرانسه به کرگدن‌هایی زمخت تبدیل می‌شوند و تنها شخصیتی که مقاومت می‌کند و تسلیم این تغییرات نمی‌شود، «برنژه» شخصیت اصلی داستان است.

این نمایشنامه‌ در سراسر جهان و از جمله ایران به روی صحنه رفته و از آن استقبال بی‌نظیری به عمل آمده است. اولین‌بار جلال آل احمد این اثر برجسته را به فارسی ترجمه و منتشر کرد. تعدادی از منتقدان ادبی، نگارش نمایشنامه‌ی کرگدن را برگرفته از کتاب مسخ نوشته‌ی کافکا می‌دانند.

خلاصه‌ی نمایش صوتی کرگدن:

شخصیت اصلی نمایشنامه‌ی صوتی کرگدن برنژه نام دارد که در اداره‌ای معمولی به عنوان کارمند مشغول به کار است. او شخصی سر به هواست و همیشه و در همه حال از نوشیدنی‌های الکلی استفاده می‌کند. برنژه هیچ امیدی به آینده‌ی خود ندارد و فقط روزهای خود را سپری می‌کند. دوست برنژه به نام اوژن و معشوقه‌ی برژن، دیگر شخصیت‌های این نمایشنامه صوتی هستند که در کنار یکدیگر با آرامش در شهر کوچکی زندگی می‌کنند، اما با ورود کرگدنی به شهر، همه چیز بهم می‌ریزد و مردم شهر درگیر این حیوان زمخت می‌شوند.

در نهایت تمام مردمان شهر به جز برنژه شخصیت اصلی داستان به کرگدن مبدل می‌شوند. در حقیقت مردمان این شهر نمادی از اشخاصی هستند که هیچ‌گونه تفکری ندارند و بدون ایده و فکر در گروه‌ها و تیم‌های سیاسی عضو می‌شوند. فقط برنژه است که همانند آن‌ها عمل نمی‌کند و به تنهایی راهی انسانی را دنبال می‌کند.

اوژن یونسکو را بیشتر بشناسیم:

اوژن یونسکو (Eugene Ionesco) در سال 1912 و در رومانی به دنیا آمد. او دوران کودکی‌ خود را در کشور فرانسه سپری کرد و در آن‌جا به تحصیل پرداخت. پس از مدتی به وطنش در شهر بخارست رفت و چندین سال به تدریس زبان فرانسه مشغول شد. سپس برای ادامه‌ی تحصیل و کسب دکترای زبان فرانسه به پاریس برگشت و در دانشگاه سوربن به تحصیل پرداخت، اما تز پایان‌نامه‌ی تحصیلی‌اش را ارائه‌ نکرد و برای همیشه اقامت در کشور فرانسه را برگزید. پس از شک و تردیدهای فراوان و سپری کردن دورانی دشوار و تیره با سرعتی باور نکردنی جایگاه درخشانی در جهان تئاتر کسب کرد.

در تمام کتاب‌های او تم‌هایی مانند: تناقض شغل و انسان، تناقض فرد و نظام اجتماعی، دلهره‌ی کشف زمان، حسرت بهشت از دست رفته، نور، آزادی، دلهره‌ی مرگ، رویا، تناقض بین سبکی آسمان و نور با خفقان و لجن سنگین، وجود دارد که نتیجه‌ی تجربیات زندگی اوست.

در قسمتی از نمایش صوتی کرگدن می‌شنویم:

پیرمرد ریزه: آخر شما چتان شده که این جوری مزاحم مردم می‌شوید؟ این هم شد کار؟ (در را توی صورتش می‌بندد). برانژه: (از پلکان می‌دود پایین به سمت در خانه‌ی دربان) آهای دربان. دربان. یک کرگدن توی عمارت است. پلیس را خبر کنید. دربان! (پنجره‌ی بالای در خانه‌ی دربان باز می‌شود و از آن یک کله‌ی کرگدن می‌آید بیرون) وای یکی دیگر! (برانژه به سرعت از پلکان می‌دود بالا. می‌خواهد وارد اتاق ژان بشود، اما تردید می‌کند. بعد از نو می‌رود به طرف خانه‌ی پیرمرد. در این لحظه در خانه‌ی پیرمرد باز می‌شود و دو تا کله‌ی کوچک کرگدن نمایان می‌شود) وای خدایا! (برانژه وارد اتاق ژان می‌شود. در حمام هم چنان تکان می‌خورد. برانژه می‌رود به طرف پنجره که فقط چهارچوبش را روی صحنه داریم، جلوی روی تماشاچی‌ها. دیگر طاقتش تمام شده. دارد می‌خورد زمین. چپ اندرقیچی می‌آید) آه خدای من! وای خدایا! (به زحمت زیاد از پنچره رد می‌شود و می‌آید به این سمت، به طرف تماشاچی‌ها و بعد به سرعت برمی‌گردد و از پنجره می‌رود بالا؛ چرا که در همان آن از چاله‌ی ارکستر عده‌ی زیادی شاخ کرگدن نمایان می‌شود که به سرعت، از این سر تا آن سر، عرض پیش پرده را دنبال هم می‌پیمایند. برانژه با تمام سرعتی که می‌تواند، از پنجره می‌رود بالا و لحظه‌ای از پنجره به بیرون نگاه می‌کند) حالا دیگر یک گله‌اش توی کوچه است! یک لشگر کرگدن دارد سرازیر می‌شود توی خیابان! (به همه طرف نگاه می‌کند) از کجا می‌آیند؟ آخر از کجا؟...