کتاب صوتی عمویم جمشید خان مردی که باد همواره او را با خود می‌برد اثر بختیار علی

وقتی پرواز به معنای آزادی نیست... کتاب صوتی عمویم جمشید خان مردی که باد همواره او را با خود می‌برد، رمان اجتماعی و فلسفی از بختیار علی است که با تلفیق خیال و تاریخ، داستان مردی را روایت می‌کند که میان جنگ، قدرت، مذهب و عشق سرگردان است. این رمان با طنز تلخ خود، تصویری تأمل‌برانگیز از تنهایی و بی‌پناهی انسان معاصر ارائه می‌دهد.

درباره‌ی کتاب صوتی عمویم جمشید خان مردی که باد همواره او را با خود می‌برد

تصور کنید حتی اگر تصور کردنش سخت باشد؛ اینکه روزی ببینید آن‌قدر وزن کم کرده‌اید که دیگر روی زمین بند نمی‌شوید و با هر باد به آسمان می‌روید! عجیب‌تر اینکه هر بار روی زمین فرود می‌آیید، بخشی از گذشته‌تان را در آسمان جا گذاشته‌اید! این سرگذشتِ غریبِ قهرمانِ داستان بختیار علی است. مردی که زندگی‌اش به طنابی بند است و باد، هر بار او را به گوشه‌ای از جهان پرتاب می‌کند.

در کتاب صوتی عمویم جمشید خان مردی که باد همواره او را با خود می‌برد، شخصیت اصلی داستان، یعنی جمشیدخان در زندان بعثی‌ها، چنان شکنجه‌هایی را تحمل کرده که به مردی بی‌وزن تبدیل شده است. آن‌قدر سبک که دیگر نمی‌تواند مانند دیگران روی زمین بماند. با این‌حال، در زندگی او پرواز یک تفریح دلپذیر و سرگرم‌کننده نیست؛ چراکه او با هر پرواز، بخشی از خاطراتش را از یاد می‌برد، از گذشته‌اش جدا می‌شود و زندگی تازه‌ای را آغاز می‌کند.

جمشیدخان؛ میان زمین و آسمان، واقعیت و خیال

بختیار علی در رمان خود قهرمانش را در موقعیت‌های مختلف قرار می‌دهد، شخصیتی که گاه کمونیست است، گاه به باورهای مذهبی چنگ می‌اندازد، شاید هم به یک نظریه‌پرداز علمی بدل شود و اصلاً نباید تعجب کرد اگر او را جستجوگر آزادی و عشق ببینیم. سالار، برادرزاده‌ی جمشیدخان، راوی رمان عمویم جمشید خان مردی که باد همواره او را با خود می‌برد است. او و اسماعیل، از نوجوانی مأمور می‌شوند با طناب‌هایی که به کمر عمو می‌بندند، مانع پرواز ناخواسته‌اش شوند.

این مأموریت مضحک خیلی زود تبدیل به ماجراجویی عجیبی می‌شود و آن‌ها را به دل تجربیات جمشیدخان می‌برد. مردی که در جریان جنگ ایران و عراق به ابزاری برای جاسوسی و عملیات نظامی تبدیل می‌شود؛ در دوره‌ای دیگر، پروازهایش توجه گروه‌های مذهبی را جلب می‌کند و او را شخصیتی مقدس می‌پندارند. در ادامه، پای سیاست، ثروت، عشق، مطبوعات و مناسبات اجتماعی نیز به زندگی عجیب او باز می‌شود.

روایت بختیار علی از انسان معاصر

کتاب صوتی عمویم جمشید خان مردی که باد همواره او را با خود می‌برد وقایع تاریخی را با خیال می‌آمیزد و با آفرینش یک رمان رئالیسم جادویی، اتفاقات غیرممکن را به شکلی باورپذیر ارائه می‌دهد، گویی که بخشی از وقایع روزمره‌اند. بختیار علی با وجود بهره‌گیری از طنز تلخ و خلق موقعیت‌های گروتسک، از ترسیم تصاویر شاعرانه نیز غافل نمی‌ماند و به این شکل باعث جلوه‌گریِ تناقضی تأمل‌برانگیز می‌شود.

در لایه‌های عمیق‌تر این داستان فلسفی، می‌توان جمشیدخان را استعاره از انسان آواره و بی‌پناه معاصر قلمداد کرد؛ انسانی که نه خاطراتش پناه امنی برای او هستند و نه سرزمینی که بتواند در آن احساس تعلق کند. از سوی دیگر، طناب‌هایی که سالار و اسماعیل در دست می‌گیرند، فقط وسیله‌ای برای نگه‌داشتن یک مرد روی زمین نیستند؛ آن‌ها استعاره‌ای از پیوندهای انسانی و تلاش برای حفظ هویت در جهانی هستند که پیوسته آدم‌ها را از ریشه‌هایشان جدا می‌کند.

پس اگر از رمان‌هایی با شخصیت‌های نامتعارف و روایت‌های پیش‌بینی‌ناپذیر لذت می‌برید، با خرید کتاب صوتی عمویم جمشید خان مردی که باد همواره او را با خود می‌برد همراه مردی شوید که باد هم نمی‌تواند سرنوشتش را تعیین کند. اثری قابل تأمل که نشر افراز آن را با ترجمه‌ی رضا کریم‌مجاور و با صدای محسن رفیعی منتشر کرده است.

کتاب صوتی عمویم جمشید خان مردی که باد همواره او را با خود می‌برد برای شما مناسب است اگر

• از شنیدن رمان رئالیسم جادویی و داستان‌هایی با عناصر فراواقعی و اتفاقات ناممکن لذت می‌برید.
• دلتان می‌خواهد مخاطب یک رمان فلسفی در پیوند با موضوعات اجتماعی و سیاسی باشید.
• از طرفداران کتاب‌های بختیار علی هستید و دوست دارید داستان متفاوتی از او گوش دهید.

در بخشی از کتاب صوتی عمویم جمشید خان مردی که باد همواره او را با خود می‌برد می‌شنویم

من در استانبول یکی دیگر از استعدادهای جمشیدخان را دیدم که پیش از این ندیده بودم. او زبان اشاره‌ی خاصی را به‌کار می‌گرفت که همه می‌توانستند آن را بفهمند. من و او هیچ‌کدام زبان تُرکی را نمی‌دانستیم. تُرک‌ها هم معمولاً زبان دیگری جز تُرکی نمی‌دانند، بااین‌حال به‌کمک همین زبان اشاره‌ی عموجمشید می‌توانستیم گلیم خود را از آب بیرون بکشیم و با مشکل چندانی برخورد نکنیم. من بر این باور بودم که ما بهتر است زیاد از کردهایی دور نشویم که گروه‌گروه از شمال عراق به استانبول می‌ریختند و پای پیاده راه یونان را در پیش می‌گرفتند و از آن‌جا با کشتی‌های باربری و بلم‌های زهواردررفته خود را به ایتالیا می‌رساندند. بیشتر این مهاجرین آواره در خانه‌های پرت‌افتاده‌ای زندگی می‌کردند که قاچاقچیان انسان برای‌شان دست‌وپا می‌کردند. جمشیدخان معتقد بود که ما نسبت به مهاجران کرد پول بیشتری داریم و بهتر است از آن‌ها فاصله بگیریم و نباید از همان ابتدا خود را همچون لات‌ها و لمپن‌ها نشان دهیم.

من که احساس پریشانی و ناتوانی می‌کردم، مچ ‌دست جمشیدخان را با ریسمان محکمی به خودم بستم و با هم در خیابان‌های این شهر افسانه‌ای ناپدید شدیم. من دریا را برای نخستین بار در آن‌جا دیدم... جمشیدخان از هوای ساحل سرمست شد و از چشم‌انداز بی‌انتهای آب به خلسه‌ی عجیبی فرورفت. رنگ نیلی دریا ما را با خود می‌بُرد.

روز نخست تا حوالی شب، روی تخته‌سنگی بر لب دریا به تماشای قایق‌های ماهی‌گیران نشستیم. شب‌هنگام به جمشیدخان گفتم که به داخل شهر استانبول برگردیم و مکانی برای خواب و استراحت پیدا کنیم، ولی او گفت بگذار شب را همین ‌جا از نزدیک به تماشای دریا بنشینیم. ناگزیر نشستیم و نشستیم...

پنج شبانه‌روز آزگار همان‌طور در ساحل نشستیم و به آب خیره شدیم... پنج شبانه‌روز با همان پسته‌ها و خرماهایی سر کردیم که توی کوله‌پشتی من بود. غروبِ روز پنجم جمشیدخان گفت: «وای خدای من! این دیگه چه دردیه افتاده به جون من! من از تماشای دریا سیر نمی‌شم... بلند شو بریم... زمان بیشتری لازمه تا من از رمز و راز این آب سر دربیارم.»