کتاب فرزندان آلیس

کتاب فرزندان آلیس نوشته‌ی کارول دکلرک رمانی است که وقایع آن در یونان سال 2016 جریان دارد. دورانی که به سبب بحران جهانی، بسته شدن مرزهای بالکان و برچیده شدن اردوگاه ایدومنی، از بین رفتن مهاجران بسیاری را به چشم دید. در این داستان، یک دختر افغان که قصد دارد با برادرش به اتریش مهاجرت کند، با بانوی سالخورده‌ای ملاقات می‌کند و عشقی که در این میان شکل می‌گیرد، مسیر وقایع را تغییر می‌دهد. این کتاب برنده‌ی جایزه‌ی CEZAM در سال 2022 بوده است.

درباره‌ی کتاب فرزندان آلیس

داستان کتاب فرزندان آلیس (Les enfants d'Ulysse) در یونان سال 2016 رخ می‌دهد. زمانی که به سبب بحران‌های جهانی اردوگاه آوارگان ایدومنی در مقدونیه، که شرایط وحشتناکی برای مهاجران داشت، منحل شد و از طرفی، مرزهای بالکان نیز بسته شدند و تردد مهاجران با مانع مواجه شد. در این شرایط، مهاجران بسیاری که آواره شده بودند در بیابان‌ها ناپدید می‌شدند و از بین می‌رفتند. کتاب فرزندان آلیس، نوشته‌ی کارول دکلرک (Carole Declercq)، قصه‌ی زندگی فریال را روایت می‌کند؛ دختری افغان که می‌خواهد در این شرایط اسفبار با برادرش حمزه به اتریش برود. آنان در این شرایط وحشتناک، چاره‌ای جز بازگشت به افغانستان ندارند تا وقتی که با الینیکی مواجه می‌شوند. الینیکی پیرزنی است که در گوشه‌ای از یکی از روستاهای یونان، در انزوا زندگی می‌کند. گرچه او، خود غرق در بدبختی است، به این خواهر و برادر پناه می‌دهد و مسیر داستان فاجعه‌باری را عوض می‌کند.

رمان فرزندان آلیس در 31 فصل نگاشته شده که هر فصل از زبان یا زاویه‌ی دید یکی از شخصیت‌های داستان روایت می‌شود. مجموع این روایت‌هاست که داستان کلی را می‌سازد. کارول دکلرک به خوبی در این رمان فضای هراس‌آور و هولناک حاکم بر روح فریال و حمزه را به تصویر کشیده است، همچنین وضعیت زندگی الینیکی نیز بسیار بلیغ و رسا در این داستان توصیف شده. فضاسازی‌های نویسنده، خواننده را کاملاً به درون داستان می‌برد و او را اسیر روایت می‌کند. او به جای اینکه صحنه‌ها را برای مخاطب توصیف کند، آن‌ها را برای او تصویر می‌کند.

زبان دقیق و ریزبین کارول دکلرک در این کتاب، به همراه قدرتی که در پردازش روایت دارد، داستانی جذاب و مبهوت‌کننده را در اختیار خوانندگان گذاشته است؛ داستانی به دور از ابتذال و به‌هم‌ریختگی. کتاب فرزندان آلیس توسط احمد شاکری به فارسی برگردانده شده و به همت انتشارات آناپل به انتشار رسیده است.

کتاب فرزندان آلیس برای چه کسانی مناسب است؟

رمان فرزندان آلیس برای کسانی که به رمان‌های سیاسی، اجتماعی، تاریخی و واقع‌گرایانه علاقه دارند، مناسب است.

در بخشی از کتاب فرزندان آلیس می‌خوانیم

گربه، بلند شروع به خرخر کرد. صدایش مثل صدای موتور بود. با یکی از پنجه‌های لطیفش، یکی از دلاورهایش را که می‌خواست از جعبه به بیرون بخزد، گرفت و مشغول لیسیدنش شد. الی چه کار می‌توانست بکند؟ شش گربه خیلی زیاد بودند. یک آگهی روی شیشه بقالی مرد جوان بچسباند، یا به یک مسافر رهگذر یا بچه‌ای روستایی را که خودشان دو سه تا گربه در خانه دارند بدهد. یا رهایشان خودشان زندگی‌شان را بگذرانند و از دست سگ‌های بدون صاحب فرار کنند که تعدادشان در یونان کم هم نبود. مسلماً الی یکی دو تا از آن‌ها را کنار درخت انجیر کهن‌سال روستا دفن خواهد کرد. زندگی همین است.

اما، در مجموع، زندگی یک گربه در پایکو، حتی اگر کوتاه باشد، خیلی هم بد نیست. به خصوص در این فصل که مشغول تعقیب و شکار جانوران کوچک است. جانورانی مثل موش‌های صحرایی، کرم‌های تنبل، مارمولک‌ها، قورباغه‌های پر سرو صدا در قسمت‌های سایه‌دارتر، جایی که چشمه‌های یخی سرچشمه می‌گیرند، و در باتلاق‌هایی که اواخر زمستان در حفره‌های تپه‌ها رشد می‌کنند.

اما بعد، این هوای گرم است که حواس حیوانات را تحریک می‌کند. از قله عریان گالا تسوکا، بالاترین نقطه رشته‌کوه، تکه‌هایی از خاک معطر پر از دانه، گلبرگ‌های خشک شده و بال‌های شفاف حشرات را حس می‌کنند. این بویی است که هر حیوانی دوست دارد. بوی یونان واقعی. نه آن بویی که آن پایین می‌آید، یا بوی بروشورها یا کارت‌پستال‌های توریستی. آنکه تماماً سفید است و با آسیاب‌های بادی و غروب‌های غیرمحتمل از میان فیلترها عبور کرده است، و بوی سیخ و برگِ‌ تقلبی می‌دهد و باعث می‌شود که افراد با دیدن تصاویر تبلیغاتی باستانی از معابد و مجسمه‌ها، باور کنند که یونانی‌ها روح غرب، بنیان‌گذاران قدیمی اروپا را جعل کرده‌اند. یک یونانی مدیترانه‌ای و ساده‌دل که داوطلبانه بخش قاره‌ای خود را فراموش کرده است، چهره‌اش را می‌پوشاند و چیزی از زندگی واقعی کسانی که در آن سکونت دارند نقل نمی‌کند.