بله
کتاب کیمیاگران صحنه نوشته‌ی میرلا شینو، کاوش و جست‌وجویی است در تاریخ تئاتر و تلاش دارد تا تحلیلی عمیق و کاربردی از آزمایشگاه‌های تئاتر در اروپا تقدیم خوانندگان کند. آزمایشگاه‌هایی که سعی داشتند بازاندیشی مفصلی در مفهوم نمایش داشته باشند و با نگاهی نوآورانه به تئاتر، آن را از درون بازتعریف کنند و مواجهه‌ای تازه با مفهوم امر نمایشی رقم بزنند.
درباره‌ی کتاب کیمیاگران صحنه
میرلا شینو (Mirella Schino) در کتاب کیمیاگران صحنه (Alchemists of the stage: theatre laboratories in Europe) نشان می‌دهد که تئاتر و فعالیت نمایشی صرفا گرد هم آمدن چند نفر و تمرین برای به صحنه بردن یک نمایش نیست. بلکه سرشار از وجوه پنهان مختلفی است که هم برای بازیگران و عوامل درگیر پروژه و هم تماشاگران آن می‌تواند سرشار از شگفتی باشد.
کتاب کیمیاگران صحنه نشر قطره، تئاتر قرن بیستم را قدمی رو به جلو می‌داند که شکل مواجهه‌ی بازیگران با مقوله‌ی اجرا، بازیگری و دیده شدن را به چالش می‌کشد و در تک‌تک مباحث اصلی و به‌ظاهر پذیرفته‌ی شده‌ی تئاتر، دست به بازی و انتخاب می‌زند. این نوع تئاتر تلاش دارد سویه‌های تازه و ناپیدا را کاوش کند، تجربه‌گرایی کند و پتانسیل‌های پنهان هنر نمایش را عیان بسازد.
میرلا شینو در کتاب کیمیاگران صحنه از چهره‌های نامی تئاتر مثل آپیا، فوکس، استانیسلاوسکی، راینهارت، میرهولد و کوپو نام می‌برد؛ چهره‌های شاخصی که هرکدام سهم قابل توجهی در کاوش در پتانسیل‌های ناپیدای تئاتر و ارائه‌ی تعریفی مدرن از نمایش داشتند. نویسنده بیان می‌کند که نمی‌توان این چهره‌های ارجمند را با مجموعه‌ی مفصل اجراها و بوطیقاهایشان، صرفا به چند کار و پروژه محدود کرد و در عوض، آن‌ها خود بدل به تجسمی از تئاتر قرن بیستم شده‌اند و دست به تعریف آن زده‌اند.
سحر نمایش با کیمیاگران صحنه
کتاب کیمیاگران صحنه نشر قطره سعی می‌کند به این پرسش پاسخ دهد که اصلا چه چیزی در این آزمایشگاه‌های عجیب تئاتر در حال جست‌وجو بود؟ کارگردانان و بازیگران این کارگاه‌ها به دنبال دستیابی به چه چیزی بودند؟ پاسخی که میرلا شینو برای این سوال ارائه می‌دهد، پرورش انسان است. اینکه انسان بداند کیست، کجاست و این آمد و شد مداوم او، چه غایت و منظوری دارد.
این رویکرد، تئاتر و اجرای نمایشی را به معنای تزکیه در نظر می‌گیرد. هنر نمایشی دیگر اثری صرفا سرگرم‌کننده برای به خنده درآوردن یا گریه انداختن دیگران نیست، بلکه خود در مرحله‌ی نخست، تجربه‌ای درونی و عینی از برون‌ریزی عوامل درگیر پروژه است که در پروسه‌ای ارگانیک و طبیعی، دست به شناخت و یادگیری می‌زنند و شاید خود بیش از همه طی این پروسه دچار غلیان‌های احساسی بشوند.
رسیدن به سنگ کیمیای وجود با ساحران صحنه
میرلا شینو در کتاب کیمیاگران صحنه از بعد پژوهشی و آزمایشگاهی این کارگاه‌های تئاتر می‌گوید. او بیان می‌کند که این ویژگی به تئاتر کاربرد و هدفی نو بخشیده و باعث شده که بتواند به‌مثابه‌ی مکانی برای رشد درونی افراد از حیث سیاسی، اخلاقی و فرصتی برای تعالی روحانی، عمل کند. استادان بزرگ تئاتر، با بذل جان و تلاش بی‌وقفه‌ی خود در این مسیر، کوشیده‌اند که تعلیم و تربیت را جان‌مایه‌ی کار خویش قرار دهند و تئاتری خلق کنند برآمده از انسان و برای انسان، اثری که بتواند درگیر کند و هم اجراکننده و هم تماشاگر را به اندیشه وادارد.
با خرید کتاب کیمیاگران صحنه میرلا شینو می‌توانید با بخشی اثرگذار از تاریخ هنر نمایشی در اروپا آشنا شوید و درخصوص آزمایشگاه‌های تئاتر و نقش مهم آن‌ها بر آینده‌ی تئاتر بیشتر بدانید. این کتاب توسط یدالله آقاعباسی به فارسی ترجمه شده و نشر قطره آن را منتشر کرده است.
کتاب کیمیاگران صحنه برای شما مناسب است اگر
- دانشجوی رشته‌ی تئاتر و ادبیات نمایشی هستید و می‌خواهید پیرامون مفهوم آزمایشگاه‌های تئاتر اروپا بیشتر بدانید.
- پژوهشگر هنر هستید و به دنبال منبعی ارزشمند برای افزایش دانش خود درخصوص تاریخچه‌ی تئاتر در اروپا هستید.
- می‌خواهید درمورد چهره‌های اثرگذار تاریخ تئاتر مثل استانیسلاوسکی و نقش اثرگذار آن‌ها در تاریخ هنرهای نمایشی بیشتر بدانید.
در بخشی از کتاب کیمیاگران صحنه: آزمایشگاه‌های تئاتر در اروپا می‌خوانیم
آرتو به نحو چشمگیری بیگانه با آزمایشِ تئاتری، جنبش آوانگارد و کارِ تربیتی بود. این بیگانگی در اواخر عمر او حتی بیشتر هم شد.
او در دوران جنون، در دیوانه‌خانه، زمانی که با شوک الکتریکی و گرسنگی دست‌به‌گریبان بود، یعنی از سال 1937 تا 1945، که بدون اراده، تفکر و احساس درگذشت، به نحوی افراطی به این باورِ دیرینه‌ی خود چسبیده بود که فرد فقط می‌تواند به بدن خویش، که آن را با کالبدشناسی کامل، دست‌وپا، اندام‌های درونی و بیرونی و هر چیز دیگری توصیف می‌کرد، تکیه کند. می‌گفت هیچ‌چیز دیگری نیست، جز بدن. اما او تشخیص می‌داد که بدن جز خودکاریِ اندام‌های آن، به «کارخانه‌ای بسیار آتشین که فضولات پس می‌دهد» تقلیل می‌یابد. این عین کلمات اوست. دست و پا حرکت می‌کنند، شش‌ها تنفس می‌کنند، معده هضم می‌کند، کبد ترشح می‌کند، هر عضوی وظیفه‌ای دارد و حاصل نهایی همه‌ی این فعالیت‌ها «کثافت» است.
تئاتری که آرتو تصور می‌کند، نقطه‌ی جداییِ مناسبی از بحث درمورد سرشتِ عملیِ آزمایشگاه تئاتر است: یعنی آزمایشگاهی که انسان را از کالبدشناسی آزاد می‌کند. آن هم با استفاده از ابزار تئاتر و جدایی از بدنِ صرف.
کسی ممکن است بگوید که آرتو افراطی است. درست است. اما به آزمایشگاه تئاتر باید از دید افراط‌گراها نگاه کرد وگرنه ممکن است در مجموعه‌ای از مواردِ فردی تحلیل رود و با نشان دادن آنچه آن‌ها را متفاوت می‌سازد، چیزی که آن‌ها را عمیقاً باهم متحد می‌کند، در خطرِ از دست رفتن قرار می‌گیرد. افراط‌گرا کسی نیست که اغراق کند و درمورد هر چیزی یاوه ببافد. کاملاً برعکس است: او کسی است که مستدل، منطقی اما سرسختانه درمورد چیزی حرف می‌زند و می‌کوشد لایه‌های زیرین آن را کشف کند.
