کتاب خود عزیز: خودشفقتی جسورانه در زنان

زنان پس از هزاران سال جنگ و مبارزه علیه زن‌ستیزی، توانسته به حداقل‌هایی چون حق کار و تحصیل دست یابند، اما همچنان با کلیشه‌هایی چون «زن باید لطیف باشد، نه جسور و دلاوری مختص مردان است.» مواجهیم. کتاب خود عزیز نوشته‌ی کریستین نف به زنانی که به خودتحقیری،َ خودکم‌بینی و کشمکش با کلیشه‌های جنسیتی دچارند، کمک می‌کند تا بتوانند در درون خود شفقت و مهربانی را با قاطعیت پیوند بزنند و از خود برابر مردسالاری محافظت کنند.

درباره‌ی کتاب خود عزیز

زنان باید چه‌کار کنند که با برچسب‌هایی چون «شبیه به مردهاست»، «بدخلق و بدرفتار» و... مواجه نشوند و در عین حال بتوانند حق خود را از میان جهان غرق در مردسالاری بازپس‌گیرند؟ مهر و لطافت و گذشت و... از صفت‌هایی هستند که به‌صورت کلیشه‌ای مختص به زنان در نظر گرفته می‌شوند، و اگر زنی نخواهد در برابر وضعیتی ناعادلانه و تبعیض‌آمیز سکوت کند، با برچسب‌هایی توهین‌آمیز و حقیرانه چون «مادر فولادزره» و... مواجه می‌شود؛ درصورتی‌که مردان در جهان ما به هر شکل و شیوه‌ای که بخواهند رفتار می‌کنند و جنسیت و هویتشان زیر سؤال نمی‌رود.

کتاب خود عزیز (Fierce Self-Compassion) نوشته‌ی کریستین نف (Kristin Neff) به زنان کمک می‌کند تا بتوانند در عین مهربانی و توجه به بخش شگفت‌انگیز درونی‌شان، قاطعانه و مصمم به‌سوی اهداف و خواسته‌های خود پیش روند و اجازه ندهند که برچسب‌های ضدزن و برآمده از مردسالاری، ایشان را متوقف کرده و شکست دهند.

قاطع باش تا خود عزیزت را به‌دست آوری

برای لطیف و مهربان ماندن و تبدیل نشدن به زنی افسرده و سرگشته، بیش از هر چیز به قاطعیت و قدرت نیاز داریم. یک زن در جهان مردسالارانه باید بتواند هویت مستقل خود را حفظ کند و مصمم و جسور باشد. این موضوع صرفاً فردی و برای حمایت از خود ما نیست؛ هنگامی که یکی از عزیزان ما تهدید می‌شود و به کمک نیاز دارد، فقط دلسوزی و شفقت آمیخته با شجاعت و جسارت می‌تواند از او دفاع کند. اما مشکل اینجاست که اغلب زنان، همان‌قدر که برای دیگران مهربان و دلسوز هستند، برای خود نیستند و در هیچ لحظه‌ای از زندگی‌شان از خودسرزنش‌گری دریغ نمی‌کنند.

کتاب خود عزیز معتقد است که خودشفقتی سیستمی است که باید مهارت کار کردن با آن را به‌دست آوریم. کریستین نف به خوانندگان خود کمک می‌کند تا بهتر بتوانند به خودشان کمک کنند و عشقی را که به دیگران عرضه می‌کنند، برای خود نیز اعمال کنند.

کریستین نف لازمه‌ی خودشفقتی را «ذهن‌آگاهی»، «انسانیت مشترک» و «مهربانی» می‌داند. شاید کمی ناآشنا و ناملموس به‌نظر برسد، اما کریستین نف در کتاب خود عزیز برخی از تمرینات بدنی، همچون «مشت‌های خود را گره کنید و به بدن خود بچسبانید»، را از شیوه‌های گوناگون خودشفقتی می‌داند.

مردسالاری دشمن خودشفقتی زنان

کریستین نف با ارائه‌ی نظریات روان‌شناسی درباره‌ی «یین» (بخش ملایمت درون) و «یانگ» (جسارت و عاملیت) به ما نشان می‌دهد که چگونه باید در برابر اختلالی که کلیشه‌ها با داشتن انتظار «زن مهربان» و «مرد جسور» در جامعه ایجاد کرده‌اند، ایستادگی کنیم. کتاب خود عزیز به ما توصیه می‌کند که همراه با کلیشه‌هایی که خشم را مختص مردان و زن را موجودی لطیف که حق ندارد عصبانی شود، پیش نرویم و از بروز احساسات خود واهمه نداشته باشیم.

کتاب خود عزیز به زنانی که مخاطب آن هستند کمک می‌کند تا اعتمادبه‌نفس و انرژی بالایی به‌دست آورند و دلسوز، مهربان، جسور و مقاوم باشند. این اثر با ترجمه‌ی بهناز ولی‌پور در انتشارات نقش و نگار منتشر شده است.

نکوداشت‌های کتاب خود عزیز

• کریستین نف در کتاب خود عزیز، با آشکار کردن معنای حقیقی شفقت - شفقتی که هم پروراننده است و هم جسور و استوار - به ما توان می‌دهد در برابر ساختارهای پدرسالارانه ایستادگی کنیم. او ابزارهایی قدرتمند در اختیارمان می‌گذارد تا زخم‌های درونی خود را التیام دهیم و در عین حال، به سوی ساختن جهانی عادلانه‌تر، و مملو از عشق رهسپار شویم. (تارا براچ - نویسنده)
• کتاب روانشناسی خود عزیز مخاطب را دعوت می‌کند تا قدرتی را که از مراقبت آگاهانه از خود زاده می‌شود، بازشناسد و به‌دست آورد. کریستین نف با مهارتی چشمگیر، وقایع اخیر و معاصر، پژوهش‌های علمی، تجربه‌های شخصی و جنبش «#MeToo» را به هم پیوند می‌زند و حاصل این ترکیب را در قالب راهنمایی روان و قابل دنبال کردن برای پذیرش عمیق و کنش مؤثر ارائه می‌کند. (شارون سالزبرگ - نویسنده)

کتاب خود عزیز برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید به‌دنبال منبعی برای چگونگی خودمراقبتی و ایجاد حد و مرز بین خود و دیگران هستید.
• نمی‌دانید چطور باید به اطرافیان خود این موضوع را تفهیم کنید که باید به شما و خط قرمزهای رفتاری و اخلاقی شما احترام بگذارند و در جست‌وجوی اثری هستید که نحوه‌ی بروز این مشکل را به شما آموزش دهد.
• از خواندن کتاب‌های روانشناسی که به مخاطبان خود - به ویژه زنان - نشان می‌دهند چطور باید به شیوه‌ای که خود می‌خواهند زندگی کنند و خود را عزیز بدارند، لذت می‌برید.

در بخشی از کتاب خود عزیز: خودشفقتی جسورانه در زنان می‌خوانیم

این افسانه‌ی رایج مبنی بر اینکه خودشفقتی به انگیزه آسیب می‌زند در میان ورزشکارانی که زندگی‌شان بسته به این است که در اوج باشند، پررنگ‌تر است. یک زن بسکتبالیست جوان در یک مطالعه کیفی در مورد اعتقادش به خودشفقتی چنین گفت: «اگر بیش از حد خودشفیق باشید، همیشه از خوب بودن‌تان راضی هستید، هرگز برای بهترشدن تلاش نخواهید کرد و برای ورزشکار نخبه این موضوع اصلاً درست نیست. من باید به خودم سخت بگیرم، زیرا اگر چنین نکنم به حد متوسط راضی خواهم بود.» از شنیدن چنین حرف‌هایی از زبان ورزشکاران قلبم می‌شکند.

سرکوفت زدن به خود کمک نمی‌کند که از حد متوسط بالاتر بروید، فقط شما را غرق استرس و اضطراب می‌کند. می‌توانید بپذیرید که عملکردتان به‌اندازه‌ی کافی خوب نیست و بدون محکوم‌کردن برای بهترشدن تلاش کنید.

در واقع مطالعات زیادی حاکی از این بوده‌اند که ورزشکاران خودشفیق در موقعیت‌های دشوار احساسی در ورزش، واکنش‌های سازنده‌تری به شکست نشان داده‌اند. مطالعه‌ای در دانشگاه ساسکاچوان بیانگر این است که ورزشکاران خودشفیق پس از اشتباهات عملکردی یا باخت، کمتر احتمال دارد که از کاه کوه بسازند (زندگی من واقعاً به گند کشیده شد) یا موضوع را شخصی کنند (چرا این چیزها همیشه برای من اتفاق می‌افتد؟) و احتمال بیشتری دارد که آرامش خود را حفظ کنند (هر کسی هرازچندگاه روزهای بدی را پشت سر می‌گذارد.) مطالعه‌ی دیگری توسط همین محققان نشان داد که ورزشکاران خودشفیق هنگام بازی احساس سرزندگی بیشتری می‌کنند و برای بالندگی و پیشرفت حرفه‌ای، انگیزه بیشتری دارند و وقتی از آن‌ها خواسته شود به موقعیت‌های اشتباهی که منجر به شکست تیم می‌شود، واکنشی نشان ‌دهند، به احتمال زیاد مسئولیت شکست را می‌پذیرند و روی بهبود مهارت‌های خود کار می‌کنند.