کتاب فرآیند ذهن پویا اثر عبدالحمید ورانلو قوچان؛ الگوهای ذهنی

کتاب فرآیند ذهن پویا نوشته‌ی عبدالحمید ورانلو قوچان، تلاشی برای فهم چگونگی شکل‌گیری شخصیت انسان، الگوهای ذهنی و تاثیر متقابل ذهن و جامعه است؛ اثری میان‌رشته‌ای که از پرسش‌های فلسفی درباره‌ی انسان آغاز می‌کند و به موضوعاتی مانند تغییر، آشوب، قانون، آموزش، فرهنگ، اقتصاد، اخلاق، هنر و سیستم‌های حکومتی می‌رسد.

درباره‌ی کتاب فرآیند ذهن پویا

عبدالحمید ورانلو قوچان در کتاب فرآیند ذهن پویا می‌کوشد نشان دهد که ذهن انسان از آغاز زندگی تحت تاثیر ژنتیک، خانواده و محیط اجتماعی شکل می‌گیرد و تجربه‌ها، آموزش‌ها و باورهای اولیه به‌تدریج به الگوهایی تبدیل می‌شوند که رفتار و قضاوت‌های ما را هدایت می‌کنند. نویسنده تاکید می‌کند که این الگوها ثابت و تغییرناپذیر نیستند و انسان می‌تواند با پرسشگری و بازنگری، آثار ثبت‌شده در ذهن خود را دوباره بررسی کند.

نقطه‌ی آغاز کتاب فرآیند ذهن پویا یک سوال است؛ زیرا از نگاه نویسنده، شکل‌گیری سوال آغاز حرکت و پویایی ذهن است. پرسش‌های ساده می‌توانند به زنجیره‌ای از پرسش‌های فلسفی و انسانی منجر شوند و ما را با موضوعاتی مانند ماهیت انسان، آزادی، مسئولیت فردی، جایگاه انسان در جهان و نسبت او با دیگران روبه‌رو کنند. در این مسیر، نویسنده به نسبی بودن پاسخ‌ها نیز توجه دارد و معتقد است پاسخ‌های ما با تغییر زمان، مکان و عوامل موثر می‌توانند دگرگون شوند.

از ذهن فردی تا ساختارهای اجتماعی

در کتاب فرآیند ذهن پویا، بحث ذهن به مسائل اجتماعی گره می‌خورد. نویسنده توضیح می‌دهد که قالب‌های ذهنی می‌توانند مانند فیلتری عمل کنند و اطلاعات تازه را بر اساس باورها و معیارهای پیشین انتخاب کنند؛ از همین رو، انسداد ذهنی و جزم‌اندیشی می‌تواند مانع دیدن واقعیت از زاویه‌ای تازه شود. او همچنین بر اهمیت مواجهه با افراد و دیدگاه‌های متفاوت تاکید می‌کند و پویایی ذهن را راهی برای فاصله گرفتن از کلیشه‌ها و بازاندیشی در باورهای تثبیت‌شده می‌داند.

دامنه‌ی کتاب فرآیند ذهن پویا به ذهن فردی محدود نمی‌ماند و نویسنده از رابطه‌ی ذهن با ساختارهای اجتماعی سخن می‌گوید. تغییر و ثبات، آشوب و نظم، قانون، رقابت و آموزش، سپس گروه، فرهنگ و تمدن، اقتصاد، اخلاق، هنر و سیستم‌های حکومتی، فصل‌های این مسیر فکری را شکل می‌دهند. در نگاه عبدالحمید ورانلو قوچان، بررسی جامعه بدون توجه به الگوهای ذهنی افراد ممکن نیست و حتی موضوعاتی مانند اقتصاد و توسعه نیز به شرایط فرهنگی و ذهنیت جامعه وابسته‌اند.

با خرید کتاب فرآیند ذهن پویا از انتشارات یمام، می‌توانید با دیدگاه عبدالحمید ورانلو قوچان درباره ذهن، انسان و جامعه همراه شوید؛ دیدگاهی که خواننده را به جای پذیرفتن پاسخ‌های قطعی، به طرح پرسش‌های تازه و بازنگری در چارچوب‌های ذهنی خود دعوت می‌کند.

کتاب فرآیند ذهن پویا برای شما مناسب است اگر

• به مطالعه‌ی موضوعات فلسفی و روان‌شناسی درباره‌ی انسان، ذهن و جامعه علاقه دارید.
• کتابی برای آشنایی بیشتر با الگوهای ذهنی، پرسشگری و بازنگری در باورهای خود می‌خواهید.
• به کتابی برای بررسی ارتباط میان ذهن فردی و ساختارهای اجتماعی نیاز دارید.
• به دنبال کتابی هستید که شما را به تامل درباره‌ی شکل‌گیری باورها و تاثیر آن‌ها بر تصمیم‌گیری و رفتار انسان وادارد.

در بخشی از کتاب فرآیند ذهن پویا می‌خوانیم

پذیرش تغییر به عنوان یک اصل به انسان‌ها کمک می‌کند تا متعصب و جزم اندیش نباشند. آیا درست است که بگوییم در مجموعه جهان هستی هیچ ثباتی وجود ندارد. چگونه می‌خواهیم چنین نتیجه‌ای بگیریم که هیچ ثباتی در جهان هستی وجود ندارد. شاید درست باشد که بگوییم، توانایی و درک ذهن ما از واقعیت‌های عینی و قابل مشاهده این نتیجه را رقم می‌زند. تفاوت نوع نگاه مذهبی‌ها با غیر‌مذهبی‌ها در همین است. در علوم تجربی راهی برای اثبات ماورالطبیعه وجود ندارد و در علوم انسانی نیز به ماورالطبیعه به عنوان نوعی دیدگاه اشاره می‌شود. تنها در دیدگاه‌های مذهبی است که ماورالطبیعه مطرح و اثبات شده تلقی می‌گردد. هرگاه ما از دریچه نگاه یک فرد مذهبی به جهان هستی نگاه کنیم. در ذهن او دو بخش قابل تفکیک را خواهیم دید، امّا در ذهن یک فرد غیر‌مذهبی تنها یک تعریف از جهان هستی وجود دارد.

اکنون که قرار است در رابطه با تغییر و ثبات گفتگو کنیم. عادلانه است که به دیدگاه‌هایی که قائل به وجود ثبات در جهان هستی هستند نیز اشاره کنیم. وقتی که ذهن انسان در محفوظات و فرضیاتی که دارد و از آن‌ها به عنوان فیلتر برای بررسی اطلاعات ورودی استفاده می‌کند، به این باور برسد که دنیا دارای ثبات است، با ورود اطلاعاتی که با این مطلب هم راستاست مشکلی ندارد و به همین دلیل قبول می‌کند که احکام الهی قابل تغییر نیست. می‌پذیرد که برای قرار گرفتن در مسیر رسیدن به دنیای مطلوب نیاز به راهنما دارد. برای خودش هدف تعریف می‌کند. یا در واقع برایش هدف تعریف می‌کنند. به مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها تن می‌دهد که به آن‌ها ایدئولوژی می‌گوییم. در عین حال خود را آزاد می‌داند و معتقد است که آزادانه چنین انتخابی داشته است. چنین شخصی قطعاً تعاریف قابل قبولی از انسان برای خود دارد و بعید است که احساس نیاز به ارزیابی عملکرد انسان داشته باشد.