کتاب زبان از یاد رفته: درک و تحلیل رویا، داستان‌های کودکان و اساطیر

اریک فروم در کتاب زبان از یاد رفته با کندوکاو در رؤیاها، افسانه‌های کودکانه و اسطوره‌ها، نگاهی نقادانه به نظریات فروید و یونگ می‌اندازد. او با شرح دیدگاه متفاوت خود، جایگزینی برای تفسیر روانکاوان پیشین ارائه می‌دهد و با تحلیلی نوین داستان‌ها و اسطوره‌ها را ارزیابی می‌کند. به این ترتیب اثری را فراهم می‌آورد که برای متخصصان و مخاطبان عام خواندنی و جالب توجه است.

درباره‌ی کتاب زبان از یاد رفته

اندیشیدن به رؤیا و تلاش برای تفسیر آن، قدمتی به درازنای تاریخ مکتوب دارد و این باور که رؤیاها، حاوی پیام‌هایی مهم‌اند که به شکل نمادین بروز پیدا می‌کنند، همچنان پابرجاست. اریک فروم (Erich Fromm) در کتاب زبان از یاد رفته (The Forgotten Language) تلاش دارد تا با نگاهی ژرف به این مقوله نظر بیندازد.

او در این کتاب روان‌شناسانه، پیش از هر چیز ماهیت زبان سمبولیک و رؤیاها را برای مخاطب تشریح می‌کند و پس از آن، دیدگاه‌های زیگموند فروید و کارل یونگ در مورد تفسیر رؤیاها را به تفصیل شرح می‌دهد. اریک فروم با این کتاب مخالفت خود را با نظر فروید در مورد اینکه رؤیاها شکلی از برآورده شدن امیال سرکوب‌شده‌ی کودکی می‌دانست، ابراز می‌کند و نظر یونگ را نیز که رؤیاها را نمود عالی‌ترین شهودها و خرد ناهوشیار بشر می‌پنداشت، زیر سؤال می‌برَد.

اریک فروم بر این باور است که رؤیاها بیانگر بخش ناهوشیار و در عین حال تجلی‌گر عقل و اخلاقیات ما هستند که بدترین و بهترین ما را بازتاب می‌دهند. به این ترتیب به مخاطب کمک می‌کند تا از این استدلال در زمینه‌ی تفسیر رؤیاهای خود بهره ببرد و به درک بهتری نسبت به خود دست یابد. در آخرین بخش کتاب زبان از یاد رفته، فروم زبان سمبولیک نهفته در اساطیر، قصه‌های کودکان، مراسم مذهبی و داستان‌ها، از اسطوره‌ی ادیپ گرفته تا آداب مذهبی روز سبت و داستان محاکمه اثر کافکا را تحلیل می‌کند تا به واکاوی خود عمق و عینیت ببخشد.

کتاب زبان از یاد رفته این اثر ارزنده در زمینه‌ی روان‌شناسی خواب را ابراهیم امانت به فارسی برگردانده و انتشارات مروارید آن را چاپ و روانه‌ی بازار کرده است.

کتاب زبان از یاد رفته برای شما مناسب است اگر

• دانشجوی رشته‌ی روان‌شناسی هستید یا در این حوزه پژوهش می‌کنید.
• به مطالعه در حوزه‌ی روان‌شناسی خواب علاقه دارید و در پی شناخت راه و روشی علمی برای درک و تفسیر رؤیاها می‌گردید.
• می‌خواهید با نظریات مختلف روانکاوهای برجسته در باب مقوله‌ی تفسیر رؤیاها آشنا شوید.
• تلاش می‌کنید از طریق درک رؤیاهای خود به خودشناسی برسید.

در بخشی از کتاب زبان از یاد رفته: درک و تحلیل رویا، داستان‌های کودکان و اساطیر می‌خوانیم

تلمود در تعبیر رؤیا به سمبول‌ها اهمیت زیاد داده و تا اندازه‌ای در تعبیر آن‌ها با فروید هم‌عقیده است. مثلاً در تعبیر رؤیایی که در آن شخص «درخت زیتون را با روغن زیتون آب می‌دهد» زنای با محارم مطرح شده و یا در رؤیایی که چشمان شخص همدیگر را می‌بوسند، میل نزدیکی و آمیزش با خواهر در نظر گرفته شده است.

ولی درحالی‌که سمبول‌های غیرجنسی به‌عنوان جنسی تعبیر شده‌اند، سمبول‌هایی که مستقیماً مفهوم جنسی دارند به‌عنوان مسائل غیرجنسی مورد نظر قرار گرفته‌اند. مثلاً اگر کسی خود را در حال آمیزش با مادرش در خواب ببیند، مؤلفین تلمود می‌گویند شخص مذکور می‌تواند به کسب دانش بسیار امیدوار باشد و یا کسی که رؤیای رابطه نامشروع با یک زن شوهردار را می‌بیند، می‌تواند به نجات و رستگاری خود مطمئن شود. البته در این مورد تذکر داده می‌شود که شرط رستگاری وی عدم شناسایی قبلی با زن مذکور و نیز فقدان امیال شهوانی قبل از خوابیدن خواهد بود. در این‌جا ملاحظه می‌کنیم که تلمود به حالت روحی بیننده رؤیا قبل از خوابیدن چقدر اهمیت می‌دهد، یعنی اظهار می‌کند که اگر چنین شخصی با داشتن میل جنسی به خواب رفته بود و یا حتی اگر به‌طور سطحی زن مورد نظر در رؤیا را می‌شناخت، سمبولیسم جنسی مستقیماً تظاهر و ابرازی از میل جنسی به حساب می‌آمد و دیگر از قانون عمومی جانشین شدن سمبول‌ها تبعیت نمی‌کرد.

در قرون‌ وسطا تغییر عمده‌ای در روش‌های تعبیر رؤیا ظاهر نشده و تقریباً همان مسیر کلاسیک قدیمی در این دوره نیز وجود دارد. برای مثال قسمتی از نوشته‌های یکی از نویسندگان قرن چهارم به نام سینسیوس سیرنی را که به‌نحو زیبا و دقیقی افزایش قدرت پیش‌بینی انسان را در هنگام رؤیا توصیف کرده است، نقل می‌کنیم: