کتاب دو مرد از بروکسل

اگر ماجراهای ساده‌ی زندگی را از زبان نویسنده‌ای که به مسائل فلسفی واقف است بشنوید، حتما چیزهایی را درک می‌کنید که تابه‌حال نسبت به آن‌ها بی‌تفاوت بوده‌اید. کتاب دو مرد از بروکسل نوشته‌ی اریک امانوئل اشمیت شما را با چند داستان کوتاه درباره‌ی زندگی و روابط انسانی آشنا می‌سازد.

درباره‌ی کتاب دو مرد از بروکسل

برخی از مسائل زندگی چنان ساده هستند که لازم نیست از نگاه متفکران تحلیل و بررسی شوند. مثلا عشق و احساسات انسانی را تمامی آدم‌ها با هر سطح سواد و دانشی درک می‌کنند و فرقی نمی‌کند با چه زبانی و در چه کشوری عشق را تجربه کرده باشند. اما آشنایی با بعضی از موضوعات فلسفی نیاز به تفکر مداوم دارد و فقدان معلمی دلسوز در جریان فراگیری پند و اندرزهای سرونوشت‌ساز حس می‌شود. اریک امانوئل اشمیت (Eric Emmanuel Schmitt) از آن نویسنده‌هایی است که برای آموزش مسائل انسانی و موضوعات فلسفی لحن ساده و داستانی خواندنی را انتخاب می‌کند. او در کتاب دو مرد از بروکسل (Les Deux Messieurs de Bruxelles) این تجربه را با مخاطب به اشتراک می‌گذارد.

یکی از ویژگی‌های کتاب‌های اریک امانوئل اشمیت خلق موقعیت‌های داستانی بر اساس تجربه‌های روزمره است. او که به‌عنوان داستان‌نویس و نمایشنامه‌نویس فیلسوف شناخته می‌شود، در تمامی آثار داستانی و نمایشی خود، شخصیت‌های نمایشی را در موقعیت‌های تامل‌برانگیز قرار می‌دهد. البته این انتخاب اریک امانوئل اشمیت با هدف بازتاب مسائل پیچیده‌ی فلسفی در متن آثارش صورت نمی‌گیرد و به‌خصوص در کتاب دو مرد از بروکسل به‌خوبی پیداست که شخصیت‌های داستانی در حال آزمودن یک چالش بسیار ساده در طول وقایع روزمره هستند.

کتاب دو مرد از بروکسل مجموعه‌ای است شامل پنج داستان با موضوعات گوناگون. اریک امانوئل اشمیت در این داستان‌های کوتاه نشانه‌هایی را به کار گرفته است که باعث ایجاد پیوندی نامحسوس میان موضوعات و موقعیت‌های اصلی داستان‌ها می‌شود. در واقع وجه اشتراکی در این پنج داستان دیده می‌شود که مربوط به رابطه‌ی انسان و مسائل هستی است. شخصیت‌های داستانی در این کتاب با زبانی ساده از ابهاماتی می‌گویند که درک آن‌ها از اتفاقات روزمره را دچار اختلال کرده است.

در داستان اول از کتاب دو مرد از بروکسل که «از خاطرات امانوئل لویناس» نام دارد، یک پزشک به روستایی در اطراف شهر رفته است. او بعد از ده سال خدمت به مردم روستا تصمیم می‌گیرد درِ مطب خود را ببند. این تصمیم باعث ایجاد ابهامی می‌شود که از یک طرف مرد روستا را درگیر کرده و از طرف دیگر مخاطب را نیز مشتاق به شنیدن سرگذشت پزشک می‌کند. این وضعیت تامل‌برانگیز در داستان‌های دیگر کتاب که به ترتیب «زندگی سه‌نفره»، «قلبی زیر خاکستر» و «دو مرد از بروکسل» نام دارند، نیز به چشم می‌خورد.

اریک امانوئل اشمیت در کتاب دو مرد از بروکسل تجربیات موثر خود در زمینه‌ی داستان‌نویسی و نمایشنامه‌نویسی را به کار می‌گیرد و همچون آثار دیگرش شخصیت‌های بدیع و موقعیت‌های منحصربه‌فردی را خلق می‌کند. در این کتاب موضوعات مختلفی همچون مسائل زناشویی، خشم، شک و تردید و مهم‌تر از هر چیز، یافتن معنای زندگی در دل داستان‌ها نهفته است. برای شخصیت‌های این کتاب پی بردن به مفهوم حقیقی زندگی بیش از هر چیز اهمیت دارد و نویسنده‌ی فرانسوی کتاب با مهارت خاص خود شخصیت‌ها را در مسیر یافتن راه درست هدایت می‌کنند.

از جمله ویژگی‌های کتاب دو مرد از بروکسل این است که اریک امانوئل اشمیت با ایجاد پیوندی شیرین میان مخاطب و شخصیت‌های داستانی تجربه‌ی نوعی همذات‌پنداری را برای علاقه‌مندان به ادبیات رقم می‌زند. ناگفته پیداست که تمامی مسائل زندگی جنبه‌های مشترکی از یک وضعیت انسانی را در خود نهفته دارند و به محض توصیف و بازنمایی آن‌ها در کتاب‌های داستانی گویی تمامی خوانندگان به سپری کردن یک موقعیت دراماتیک دعوت شده‌اند.

کتاب دو مرد از بروکسل نوشته‌ی اریک امانوئل اشمیت با ترجمه‌ی ساناز سهرابی توسط انتشارات افراز منتشر شده است.

کتاب دو مرد از بروکسل برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای علاقه‌مندان به داستان‌های کوتاه و آثار اریک امانوئل اشمیت مناسب است و همچنین دوست‌داران ادبیات معاصر فرانسه نیز می‌توانند از این کتاب بهره‌ی کافی را ببرند.

در بخشی از کتاب دو مرد از بروکسل می‌خوانیم

فردای آن روز، دخترش به خانه‌ام آمد.

خیلی کم میراندا را می‌شناختم، با او دو یا سه بار برخورد کرده بودم، با‌این‌حال از اولین نگاه همدردی شدیدی با او حس کردم. سرزنده، دقیق، مستقل، طبیعی‌، بدون احساس، تقریباً با رفتاری غیرمنتظره: او نماد این زن‌های مدرنی بود که حتا با امتناعشان آدم را شیفته می‌کنند. با خطاب به من مثل یک مرد، با روشی عاری از ابهام، فشار را از روی شانه‌ام برداشت، این‌قدر طبیعی که وقتی من متوجه ظرافت چهره‌اش و حالت زنانگی‌اش شدم، ناگهان شگفت‌زده و غافلگیر شدم.

میراندا با لبخندی در صبح مه‌آلود و با آن موهای سرخش می‌خواست مطمئن شود که مزاحم من نیست.

با نشان دادن کلوچه‌هایی که خریده بود، به من پیشنهاد یک قهوه داد. او خودش را تحمیل می‌کرد، همان‌قدر طبیعی که با قدرت.

به آشپزخانه رفتم و به او تسلیت گفتم، او درحالی‌که سرش را پایین آورد، بدون این‌که بشود احساساتش را خواند، تسلیتم را پذیرفت، سپس در مقابلم نشست.

«پدرم از صحبت کردن با شما لذت می‌برد. شاید به شما چیزهایی گفته است... که به من نگفته بود.»

«البته، به‌خصوص از ادبیات صحبت می‌کردیم، عمدتاً ادبیات.»

«گاهی اوقات با تداعی کردن یک موضوع معمولی‌ به خاطره‌ی بخصوصی وصل می‌شویم.»

نشستم و به او اقرار کردم که برخلاف تلاش‌هایم، گفت‌وگوهایمان به مسائل شخصی کشیده نشده بود.