کتاب اصول المعرفه: بحث حول اصول التفکیر الصحیح و مبانی الاستدلال الصحیحه

معرفی کتاب اصول المعرفه: بحث حول اصول التفکیر الصحیح و مبانی الاستدلال الصحیحه

کتاب اصول المعرفه اثر ماجد کاظمی، کتابی به زبان عربی در حوزه‌ی فلسفه اسلامی و معرفت‌شناسی نوشته شده است و به بررسی مبانی عقلانی شناخت و اصول تفکر صحیح می‌پردازد. نویسنده در این اثر با تکیه بر عقل، فطرت و استدلال منطقی، بنیان‌های معرفت و شیوه‌ی درست اندیشیدن را تبیین می‌کند و به مهم‌ترین شبهات فلسفی درباره‌ی امکان شناخت و اعتبار عقل پاسخ می‌دهد.

درباره‌ی کتاب اصول المعرفه

کتاب اصول المعرفه: بحث حول اصول التفکیر الصحیح و مبانی الاستدلال الصحیحه اثر آیة الله الشیخ ماجد کاظمی به مسئله‌ی عقل و شناخت، ارزش معرفت، منابع شناخت و مبانی استدلال می‌پردازد و می‌کوشد نشان دهد هرگونه پژوهش فلسفی، کلامی و اعتقادی بر پذیرش واقعیت جهان خارج و اعتبار عقل استوار است.

ماجد کاظمی کتاب اصول المعرفه را بر پایه‌ی ده اصل بنیادین تنظیم کرده است. او کتاب را با بررسی واقعیت عالم هستی، جایگاه عقل و ارزش معرفت آغاز کرده، سپس مکاتب مادی و دیدگاه‌های شکاکان را نقد می‌کند و در ادامه به منابع معرفت، ادراکات عقل، قوانین حاکم بر عقل و طبیعت، اصل علیت، رابطه‌ی علت و معلول، مسئله‌ی سنخیت و ماهیت احکام عقلی می‌پردازد.

نقد شکاکان و مادی‌گرایان بر اصول المعرفه

ماجد کاظمی در بخش مهمی از کتاب اصول المعرفه آرای فیلسوفانی چون ابن‌سینا، ملاصدرا و علامه طباطبایی را درباره‌ی اتحاد عقل و عاقل و معقول تحلیل کرده و دیدگاه‌های آنان را به‌صورت انتقادی ارزیابی می‌کند. او ضمن نقد دیدگاه‌های مادی‌گرایان و شکاکان، جایگاه عقل را به‌عنوان اساس تفاهم بشری تبیین کرده و درباره‌ی نسبت عقل، تجربه، وحی و استدلال فلسفی بحث می‌کند.

ماجد الکاظمی اثری تحلیلی و استدلالی ارائه کرده تا مبانی معرفت، تفکر عقلانی و استدلال صحیح را از منظر فلسفه اسلامی بازخوانی کند. این کتاب علاوه بر طرح مباحث نظری، با رویکردی انتقادی به بررسی دیدگاه‌های فلسفی و پاسخ به مهم‌ترین شبهات معرفت‌شناختی می‌پردازد و تصویری منسجم از بنیان‌های اندیشه‌ی عقلانی در سنت فلسفی اسلامی ارائه می‌دهد. با خرید کتاب اصول المعرفه انتشارات چتر دانش با مبانی تفکر صحیح و اصول استدلال در فلسفه اسلامی آشنا شوید.

کتاب اصول المعرفه برای شما مناسب است اگر

• دانشجو و پژوهشگر فلسفه اسلامی یا طلبه‌ی حوزه‌ی علمیه هستید و به مباحث معرفت‌شناسی، منطق یا کلام اسلامی علاقه‌مندید.
• به زبان عربی تسلط دارید و می‌خواهید کتابی درباره‌ی اصول تفکر، روش استدلال و مباحث عقل و شناخت مطالعه کنید.

در بخشی از کتاب اصول المعرفه: بحث حول اصول التفکیر الصحیح و مبانی الاستدلال الصحیحه می‌خوانیم

و فیه: اولاً: ان السفسطائی لا یعترف بوجود الخطأ فی الادراکات وعدم مطابقتها للواقع بل ینکر اصل واقعیۀ العالم ویقول فی النقض علی کلام الاخرین ان العلم لو کان مرتبطاً بالواقع لما حصل الخطأ ولکان الخطأ محالاً وهذا النقض من قبل صاحب النهایۀ لا یرد علی السفسطائی اصلاً.

ثانیا: انه یلزم القول بالمجازفۀ فانه طبقاً لمبانی الفلاسفۀ لا یمکن اثبات الحکایۀ لوجود المحکی عما وراء نفس الحاکی.

توضیح ذلک: ان الانسان لو التفت الی بعض الاشیاء کالماء والشمس والنار فهنا نسأل الفلاسفۀ ما هی حقیقۀ هذا الالتفات؟

والجواب: انها صورۀ انعکست عن الواقع وهذه الصورۀ بنفسها وبلا واسطۀ حضرت فی الذهن یعنی ان وجودها ووجود الذهن امر وشیء واحد ولو سألناهم ان هذه الواقعیۀ التی انعکست منها الصورۀ هل لها واقعیۀ خارج الذهن اوانها حاضرۀ فی الذهن ووجودها عین وجود العقل والنفس والذهن؟ یقولون: ان منشأ کل علم حصولی علم حضوری والصورۀ لا بد وان یکون انعکاسا من شئ وصل له العقل والذهن والنفس یعنی لا بد من حضوره اولاً ومعنی حضور تلک الواقعیات فی الذهن والعقل والنفس انه لاشئ وراء ذلک الحاضر بحیث تکون واقعیته غیر واقعیۀ ذلک الشئ الحاضر فی النفس والعقل والذهن بل هی شئ واحد لا اشیاء متفاوتۀ وهذا معنی اتحاد العقل والعاقل والمعقول ونقول مع ملاحظۀ ما تقدم اصبحت الفلسفۀ عین السفسطۀ وذلک لان السفسطۀ تقول: لا واقع وراء ذهننا واذا کانت واقعیۀ وراءنا فإنا لا نستطیع ادراکها والوصول الیها ولا یخفی ان السفسطائی لا ینکر واقعیۀ الذهن والفکر والذی تقوله الفلسفۀ: ان الواقعیۀ موجودۀ الّا انها عین ذهننا وانفسنا لا انها شیء خارج عن وجودنا وانفسنا فالسفسطۀ تقول: لا نستطیع اثبات الواقع الموضوعی الخارج عن ذهننا والفلسفۀ تقول: لیس من واقع وراء ذهننا وانفسنا وعلیه فلا مجال لفرض وجود عالم خارج عن ذهننا ولو بشکل مشکوک و مجهول.

فهرست مطالب کتاب

المقدمة
و قد اشتمل هذا الکتاب علی عشرة اصول و هی کالتالی
الاصل الأول: واقعیة عالم الوجود
الاصل الثانی: العقل اساس التفاهم البشری
مذهب المادیین
الجواب علی استدلال المادیین
الاصل الثالث: قیمة المعرفة
خلاصة ادلة الشکاکین
الجواب علی شبهات الشکاکین
المعرفة عند الفلاسفة
الجواب علی نظریة اتحاد العقل والعاقل والمعقول
الرد علی کلام الطباطبائی
جواب ابن سینا لنظریة اتحاد العقل والعاقل والمعقول
کلام ملاصدرا عن هذا الاستدلال
الجواب علی استدلال ملا صدرا
استدلالات واهیة
الاصل الرابع: مصادر المعرفة
الاصل الخامس: مدرکات العقل
رؤیة القران الکریم حول العقل العملی
الاصل السادس: حول قوانین العقل والطبیعة
هل أن قوانین العالم ذاتیّة؟
هل السنخیّة بین العلة والمعلول قانون واقعی؟
ما یترتب علی القول بالسنخیة
الثانیة: حول الواحد لا یصدر منه الّا واحد
التباین الذاتی بین الخالق والمخلوق
ویقول: «لم یتجزء ولم یتناه ولم یتزاید ولم یتناقص.»
الثالثة: حول الوجود الرابط والمستقل
الاصل السابع: طبیعة الاحکام العقلیة
الاصل الثامن: اختلاف العقل والشرع
الاصل التاسع: هل یصح الاستدلال بالکتاب والسنة؟
الاصل العاشر: نصائح مهمة
نداء الدین