واقعیت را بگویید، اما نه خیلی بلند. کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند اثر استیون پینکر کتابی دربارهی روانشناسی اجتماعی و رفتار جمعی است که ما را با پدیدهی تأثیر «ابراز عقیدهی مشترک اجتماعی» بر دیگران آشنا میکند. بسیاری از اوقات، تمام یک گروه به یک موضوع میاندیشند و تا زمانی که یک نفر آن را با صدای بلند اعلام نکند، هیچکس دربارهی آن حرف نمیزند. این افشای حقیقت موانع و پیامدهایی دارد که در این کتاب با آنها مواجه میشویم.
دربارهی کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند
چرا سقراط نماد حقیقتگویی در جهان است؟ یا کاوهی آهنگر با هزاران نفری که فرزندان خود را به مطبخ ضحاک میفرستادند و دم نمیزدند، چه تفاوتی دارد؟ فرق گالیله با صدها دانشمند دیگر که همانند او واقعیت را میدانستند، چه بود؟ آنچه این افراد را از سایرین متمایز میکند، فریاد حقیقتگویی است؛ حقیقتی که هزاران نفر از آن آگاهند، اما نمیخواهند آن را بر زبان آورند. کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند اثر استیون پینکر یک کتاب روانشناسی اجتماعی است که به ما نشان میدهد تأثیر علنی کردن حقیقتی که در پستوی خانهها پنهان شده، چه تأثیری بر اجتماع میگذارد.
استیون پینکر چگونگی کارکرد روانشناسی قدرت را شرح میدهد. او معتقد است انسانها برای ابراز نظر و اعتراض کردن، به یک پیشاهنگ نیاز دارند؛ به کسی که مسئولیت نخستین فریاد را بر عهده بگیرد. کتاب حاضر صرفاً قصد ندارد شیوهی اندیشهورزی انسانها و اهمیت شکلگیری آگاهی مشترک را بازگو کند، بلکه به شما کمک میکند بهتر بتوانید اندیشهی مشترک بین افراد را حدس بزنید و از این دانش در راستای تبلیغات و مدیریت رسانه استفاده کنید.
یک نفر باید حقیقت را فریاد بزند؛ اما کسی اینجا نیست
چرا ما از گفتن حقیقت واهمه داریم؟ بسیاری از ما واقعیت را میدانیم و بهدرستی میتوانیم حدس بزنیم که دیگران به چه فکر میکنند؛ پس چرا نمیتوانیم به نخستین کسی تبدیل شویم که آگاهی مشترک را بازگو میکند؟ کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند ابتدا ما را بهطور واقعبینانه به زمان حال میآورد؛ یعنی زمانی که هیچ تریبون رسمی در دست ما قرار ندارد و نهایت فضاهایی که بتوانیم در آن نظر خود را اعلام کنیم، صفحات مجازی ما هستند.

پرسش اینجاست که چرا در این فضاها نیز از گفتن آنچه به نظر خودمان درست است، واهمه داریم؟ استیون پینکر برای این پرسش دلایل گوناگونی را مطرح میکند، اما یکی از مهمترین این دلایل، فرهنگ «طرد و تنبیه» است. سالها پیش یکی از روزنامهنگاران یک شوخی نژادپرستانه را منتشر میکند. این شوخی موجب میشود تا او از روزنامهای که در آنجا مشغول کار بود، اخراج شود و زندگی حرفهایاش نابود شود.
نمیدانیم واقعاً شوخی او تا چه اندازه برای خوانندگان ناراحتکننده بود یا شاید حتی بسیاری از افراد با او موافق هم بودند، اما هنجارهای اجتماعی و قوانین اجازه نمیدهند تا انسانها افکار حقیقی خود را منتشر کنند و ممکن است پس از ابراز عقیدهی خود، با انواع مجازاتهای اجتماعی و حتی قضایی روبهرو شوند.
استیون پینکر؛ روایتگر آنچه نمیخواهیم بدانیم
فضای طرد و بایکوت شدن یک نفر به خاطر عقیدهاش باعث میشود تا دیگران نیز از ابراز عقیدهی خود وحشت کرده و سکوت کنند؛ در این شرایط هیچگاه اجتماع به تکامل فکری نمیرسد و عقیدهای جمعی، از ترس اینکه مبادا فرد گویندهی آن مورد هجمه و توهین قرار بگیرد، مسکوت باقی میماند. کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند با ترجمهی معصومه ملکیان، موانع افشای حقیقت اجتماعی را به ما معرفی میکند.
استیون پینکر ما را با حقیقتی آشنا میکند که شاید دوست نداشته باشیم آن را بهسادگی بپذیریم؛ آن حقیقت این است که ما نمیخواهیم حقیقت را بدانیم. ما از شنیدن واقعیتها گریزانیم. بسیاری از حقایق، ما را ناامید، غمگین و خشمگین میکند. بهطور مثال، در سال 2023، رئیس دانشگاه هاروارد در پاسخ به این پرسش که «آیا دانشجویان حق دارند در صحن دانشگاه برای قتلعام یهودیان فراخوان بدهند؟» گفت: «بستگی به فضا و زمینه دارد.»
پاسخ او واقعیتی از فضای دانشگاه هاروارد را منعکس کرد که هیچ خبرنگار و سیاستمداری در آمریکا دوست نداشت با آن مواجه شود و رئیس دانشگاه مورد هجمه و نقدهای تندی قرار گرفت. استیون پینکر در کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند، نشر سایلاو، به ما نشان میدهد که واقعیتهای اجتماعی برای افشا شدن موانع بسیاری بر سر راه دارند و البته همیشه هم افشای آنها پیامدهای خوبی را در پی ندارد.
با خرید کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند، با نقش یک پیشاهنگ که اندیشهی مشترک یک ملت را فریاد میزند آشنا خواهیم شد و موانع مختلف و پیامدهای اغلب اوقات ویرانگری را که افشای حقیقت در پی دارد و موجب سکوت اجتماعی میشوند را نیز خواهیم خواند.
نکوداشتهای کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند
- کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند از عمیقترین و دقیقترین کتابهایی است که چگونگی اندیشهورزی انسان و شیوهی تأثیرگذاری افکار ما بر یکدیگر را شرح میدهد. این کتاب تعاملات انسانی و روابط ما با دیگران را نمایان کرده و بر دیدگاه خوانندگان نیز اثر خواهد گذاشت. (بیل گیتس)
- این کتاب با دلایل و استدلالهای منطقی به ما نشان میدهد که دانش مشترک جمعی از پایههای زندگی اجتماعی است. (استیون لویت، اقتصاددان)
کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند برای شما مناسب است اگر
- به کتابهای روانشناسی رفتاری که چگونگی اندیشهورزی جمعی و تأثیر افشای یک حقیقت اجتماعی بر ذهنیت جامعه را نمایان میکنند، علاقهمندید.
- بهدنبال یکی از کتابهای روابط اجتماعی هستید که چگونگی اعمال قدرت از طریق مدیریت رسانه و نقش سانسور و تبلیغات در پنهان ماندن حقیقت را بازگو میکنند.
- به جامعهشناسی، مدیریت فرهنگی و مدیریت رسانه علاقهمندید.
در بخشی از کتاب وقتی همه میدانند که همه میدانند: دانش مشترک و رازهای پول، قدرت و زندگی روزمره میخوانیم
هر نهادی که با سرکوب مخالفت، این چرخه را مختل کند، محکوم است خود را به خطا زنجیر کند؛ تاریخ نیز با نمونههای فراوانی این واقعیت را به ما یادآوری میکند، نمونههایی که در آنها صاحبان قدرت، عقایدی جزمی را تحمیل کردند که بعدها کاملاً نادرست از آب درآمدند. نهاد دانشگاهی که بحث و مناظره را خفه میکند، به امتیازهایی که جامعه در اختیارش گذاشته خیانت میکند و ناگزیر درباره مسائل حیاتی مانند همهگیریها، خشونت، جنسیت و نابرابری، راهنماییهای نادرست ارائه خواهد داد. حتی زمانی که اجماع دانشگاهی تقریباً بهطور قطع درست است، مانند مورد واکسنها و تغییرات اقلیمی، شکاکان میتوانند بهدرستی این سؤال را مطرح کنند که: «اگر این اجماع حاصل کار محفلی بسته باشد که هیچ مخالفتی را تحمل نمیکند، چرا باید به آن اعتماد کنیم؟»
بهعنوان نمونهای نزدیک به زمان حاضر، تا سال 2024 میلادی روشن شده بود که بسیاری از سیاستهای اولیه برای مقابله با همهگیری کووید 19، از فاصلهگذاری اجتماعی و ماسکهای پارچهای گرفته تا ضدعفونی کردن سطوح، نصب موانع پلکسیگلاس، قرنطینههای سختگیرانه و تعطیلی ساحلها، پارکها و مدرسهها، پشتوانه علمی نداشتند و با بدنام کردن یا سرکوب انتقادهایی که بعدها منطقی بودنشان آشکار شد، به اجرا درآمدند. هزینه این سیاستها برای اقتصاد، سلامت روان و آموزش کودکان سنگین بود و ضربهای که به اعتماد مردم به علم و بهداشت عمومی زدند، فاجعهبار بود.
بله
























