بله
کتاب مردم خیال اثر آندره آسیمان ما را به سیری میان رم، اسکندریه، متروهای نیویورک و فیلم‌های اریک رومر دعوت می‌کند. این جستار ادبی بر مرز میان گذشته و آینده، میل و خاطره حرکت می‌کنند. شاید آسیمان از شهرها، شعرها و فیلم‌ها سخن بگوید، ولی در پس همه‌ی این روایت‌ها پرسشی مشترک قرار دارد: چگونه ممکن است آدمی تمام عمر در اشتیاق چیزی باشد که هرگز به‌تمامی به دست نخواهد آورد؟
درباره‌ی کتاب مردم خیال
آندره آسیمان در هر جستار کتاب مردم خیال، از نشانه‌ای کوچک، خواه شعری بر دیوار متروی نیویورک یا صحنه‌ای از فیلم‌های اریک رومر، آغاز می‌کند و از دریچه‌ی آن به جهانی قدم می‌گذارد که در آن مرز میان حافظه و خیال، عشق و فقدان رنگ می‌بازد. او با پیوند دادن هنر به خاطرات و تجربه‌های شخصی، جستارهای ادبی تامل برانگیزی می‌آفریند که همگی رنگ‌وبویی از حسرت دارند؛ حسرت آنچه از دست رفته و آنچه هرگز رخ نداده است.
گویی در پس هر روایت آندره آسیمان، پرسشی حزن‌انگیز به چشم می‌خورد؛ چه می‌شد اگر زندگی به گونه‌ای دیگر پیش می‌رفت؟ چه می‌شد اگر آن قرار عاشقانه در کافه‌ای در فرانسه، به رابطه‌ای پرشور می‌انجامید؟ از این رو، نوشته‌های این کتاب شرحی‌اند بر زیست ممتد آدمی در مواجهه با آنچه که هست و آنچه که می‌توانست باشد. میان تجربه‌های عینی و تصوراتی که میان رویا و خاطرات در حرکت‌اند.
نوستالژی، عشق و زندگی‌های نازیسته
عنوان کتاب مردم خیال به مفهوم وجه خیال‌انگیز یا وجه محقق‌نشده‌ی زندگی اشاره دارد. اصطلاحی که برای بیان رویاهایی به کار می‌رود که یا هنوز رخ نداده‌اند، شاید هرگز اتفاق نیفتند یا صرفا در ساحت ذهن و تمنای دل باقی بمانند. آندره آسیمان از این مفهوم، برای قدم زدن در وادی‌های مختلف زندگی استفاده می‌کند و تلاش دارد در یکایک جستارهای فلسفی‌اش، با نگاهی موشکافانه، وضعیت آدمی را از سویه‌های مختلف مورد بررسی قرار دهد.
در جستار «زیرزمین» یک شعر ساده که نویسنده بارها در متروی نیویورک به طور اتفاقی با آن روبه‌رو می‌شود، بهانه‌ای برای اندیشیدن درباره‌ی مرگ و نقش هنر در زندگی می‌گردد. در جستار «شب‌های رومری: مود؛ یا فلسفه در بستر» آندره آسیمان با مرور فیلمی از اریک رومر، به خاطرات جوانی و تجربه‌های عاطفی خود بازمی‌گردد یا در جستار «کلوئه؛ یا اضطراب بعدازظهر» نیز تماشای فیلمی دیگر از رومر، خاطره‌ی رابطه‌ای قدیمی را زنده می‌کند. رابطه‌ای که سال‌ها بعد، معنای تازه‌ای برای او پیدا می‌کند.
خرید کتاب مردم خیال شما را با مجموعه‌ی متنوعی از جستارهای فلسفی و ادبی خواندنی مواجه می‌کند که هرکدام، پنجره‌ای به سوی وجوه مختلف زندگی می‌گشایند. در یکی از آن‌ها به اسکندریه، زادگاه و شهر کودکی نویسنده می‌رویم و از دل آن، مفهوم نوستالژی و خاطرات گذشته را مرور می‌کنیم و در مقاله‌ای دیگر قدم به رم می‌گذاریم و از خلال اندیشه‌های فروید، به لایه‌های عمیق حافظه و روان انسان راه می‌یابیم. این اثر توسط محمدحسین واقف به فارسی ترجمه شده و انتشارات مهرگان خرد آن را منتشر کرده است.
نکوداشت‌های کتاب مردم خیال
- مجموعه‌ای درخشان از نویسنده‌ای که هرگز ناامیدمان نمی‌کند. (Kirkus Reviews)
- آندره آسیمان، بدون هیچ اغراقی، حقیقتا یکی از برجسته‌ترین جستارنویسان صدسال اخیر است. (نقد کتاب لس آنجلس تایمز)
کتاب مردم خیال برای شما مناسب است اگر
- به ادبیات و فلسفه علاقه دارید و اندیشیدن پیرامون وجوه مختلف زندگی را دوست دارید.
- می‌خواهید جستارها و خاطراتی پیرامون مفهوم زندگی‌های نازیسته بخوانید.
- از مطالعه‌ی جستارها و مقاله‌هایی پیرامون عشق، دلتنگی و فقدان لذت می‌برید.
در بخشی از کتاب مردم خیال می‌خوانیم
آخرین باری که فیلم «کلوئه در بعدازظهر» را در سالن سینما دیدم، فوریه 1982 بود. پس از آن، بارها آن را روی تلویزیون یا مانیتور کامپیوتر تماشا کردم. اما با گذر سال‌ها، هیچ یک از دفعاتی که آن را روی صفحهٔ کوچک دیدم هیچ اثری بر من نگذاشت و در ذهنم به توده‌ای بی‌شکل و بی‌پیکر بدل شدند. شاید فیلم را زیادی دیده بودم؛ حتی از یک تماشای خانگی‌اش هم چیزی یادم نیست. شاید دلیلی دارد. می‌توان روی مانیتور فیلم را موشکافانه بررسی کرد، اما نمی‌شود به آن مجال داد تا زندگی یا خیالمان را مسخّر کند. برای این‌که فیلم کار خودش را بکند -ما را از خودمان بیرون کشد و زندگی‌مان را به‌عاریت بگیرد- باید در سالنی بزرگ و تاریک، سراسر مسحور و مغلوبش شد.
آن آخرین نمایش را خوب به یاد دارم، چون درست همان روزی بود که بی‌کار شده بودم و برای همین در آن بعدازظهر وسط هفته وقتِ سینما رفتن داشتم. به زنی زنگ زدم که چهار سالی عاشقِ درمانده‌اش بودم و با هم به «آلیانس فرانسز» نیویورک رفتیم. چکمه به پا داشت، شالی به دوش انداخته بود و عطر اُپیوم زده بود. در سالن سینما به پدرم و دوستانش برخوردیم؛ آن‌ها همان فیلم را کمی پیش‌تر در آن بعدازظهر دیده بودند. خوشحال شدم که بالاخره فرصتی پیدا کردم تا او را به پدرم معرفی کنم؛ گفتم دوستم است؛ زیرا همین بود، یک دوست. می‌دانست که هنوز عاشقش هستم، پدرم می‌دانست، حتی مردی که همان صبح همراه من اخراج شده بود و بهترین دوستم بود و بعد از ازدواج با او هم بهترین دوستم ماند هم می‌دانست.
چهار سال پیش‌تر به او ابراز علاقه کرده بودم، اما با تندی ردم کرده بود. دو سال بعد، نوبت او بود که پا پیش بگذارد؛ اما باعث شرمندگی است، تا سه روز بعد که خودش به رویم آورد، نفهمیده بودم که ابراز علاقه کرده است. به گفته خودش، دیگر دیر شده بود. هیچ‌وقت از این ضربه بهبود نیافتم. شاید هیچ‌کداممان بهبود نیافتیم. اکنون اینجا بودیم، دو عاشق سابق که هرگز واقعاً عاشق هم نبودیم، مجبور به دوستی‌ای که هیچ‌کدام واقعاً دلمان نمی‌خواست.
