بالاخره پرنده به دام افتاد؛ اما نه به دام پیرمرد. کتاب پرنده اثر الکساندر اوبرنوویچ، نمایشنامهای ابزورد، اجتماعی و نمادین است که ما را با یک پیرمرد و پیرزن آشنا میکند. آنها میخواهند یک پرندهی زیبا با بالهای طلایی را شکار کنند. در این میان، وقایعی رخ میدهد و ما با نمادهایی آشنا میشویم که وضعیت اجتماع نویسنده را آشکار میکنند.
دربارهی کتاب پرنده
یک پیرزن، یک پیرمرد و همسایهای که ناگهان از راه میرسد و با شلیک یک گلوله، به رؤیای دیرینه آن دو پایان میدهد. پرندهای که پیرزن و پیرمرد مدتها در انتظار دیدنش بودند و برای به دام انداختنش خیالپردازی میکردند، سرانجام نه به دست آنها، بلکه به دست همسایه از پا درمیآید. نمایشنامه پرنده اثر الکساندر اوبرنوویچ، روایتگر تقابل رویا و خیال است و ما را با انسانهایی مواجه میکند که چنان در آرزوی رسیدن به تصویری زیبا و دستنیافتنی غرق شدهاند که گویی فراموش کردهاند واقعیت همیشه مطابق میل و تصور آنها پیش نمیرود.
یوگوسلاوی در آشفتگی غرق شده و طبقهی متوسط برای گریز از حقیقتی که بیرون از سالن تئاتر همچون مشتی آهنین به صورتش برخورد میکرد، به سالنهای تئاتر پناه میبرد تا در رؤیا و خیالات غرق شود و از واقعیت تلخ زندگی خود بگریزد؛ نمایشنامهی پرنده به آنها چنین اجازهای نمیدهد. کسی که این نمایشنامه را میخواند یا به دیدن این تئاتر ابزورد میرود، باید منتظر رویارویی با حقیقت باشد؛ حقیقتی که خود او نیز در وقوعش بیتأثیر و بیگناه نیست.

پرندهای به رنگ خون در نمایشنامه الکساندر اوبرنوویچ
«امروز دیگر باید بگیرمش.» پیرمرد و پیرزن با تلهای مناسب برای به دام انداختن پرندهای ناشناخته، جلوی در خانهی خود نشستهاند. پیرمرد سالهاست که رؤیای دیدن و تصاحب آن پرنده را در سر میپروراند. او مدتهاست صدای پرندهای را در دوردست و در اعماق جنگل میشنود و نمیداند قرار است چه زمانی رؤیایش محقق شود.
کتاب پرنده ترجمهی مهسا محجوب لاله ما را با اعتراف پیرمرد نیز مواجه میکند؛ او مدتها پیش نیز تصور کرد که پرنده را به دام انداخته است، اما هنگامی که به اسیر خود نگریست، دید که پیرزن را به قفس انداخته، نه پرنده را! پیرزن در طول نمایشنامهی پرنده از پیرمرد میخواهد که به او توجه کند و پرنده را با او شریک شود، اما مرد ترجیح میدهد همهچیز از آن خودش باشد.
نمایشنامه پرنده؛ روایتی نمادین در تئاتر ابزورد
الکساندر اوبرنوویچ تلاشهای پیرزن و پیرمرد در نمایشنامهی پرنده برای تصاحب پرنده را شرح میدهد، اما هر بار که به آن نزدیک میشوند، اتفاقی مانند حملهی شاهین به پرنده و گریختن آن موجود، نقشههایشان را نقش بر آب میکند. پیرزن نمیتواند خوب ببیند و خوب بشنود. او از پیرمرد میخواهد که رنگ پرنده را برایش توصیف کند؛ پرندهای به رنگ آبی، سفید و قرمز با بالهای طلایی.
با خرید کتاب پرنده نشر آناپنا به تماشای نمایشی کوتاه خواهید رفت؛ نمایشی که برخلاف صحنهها و توصیفات آرام و حتی شاد، در حال شرح وضعیت یک اجتماع از هم گسیخته است.
کتاب پرنده برای شما مناسب است اگر
- به ادبیات سوررئالیسم که با عناصر غیرواقعی یا توصیفات اغراقشده، وضعیتی اجتماعی و سیاسی را شرح میدهند، علاقهمندید.
- در جستوجوی اثری هستید که در قالب نمایشنامهای ابزورد و تا حدی کمدی موضوعات اجتماعی و سیاسی را شرح دهد.
- به نمایشنامههای سیاسی که جامعه، ساختار سیاسی و جنگ و خشونت خارجی را مورد نقد قرار میدهند و در عین حال، نگاه پوچانگارانهی خود را نیز حفظ میکنند، علاقه دارید.
در بخشی از کتاب پرنده میخوانیم
پیرزن: و بالهاش... چه رنگی بودن؟
پیرمرد: پس، زمانی اتفاق افتاد که ما به شهر برمیگشتیم؟
پیرزن: یادم رفت، هیچی یادم نمیاد.
پیرمرد: اونموقعها بود که گفتی.
پیرزن: هیچی یادم نمیاد.
پیرمرد: بعد اون من زدمت؟
پیرزن: هیچی یادم نمیاد.
پیرمرد: چقدر طول کشید قبل اینکه ما دوباره باهم حرف بزنیم؟ دو سال؟
پیرزن: هیچی یادم نمیاد. (صفحهای از روزنامه را به تیکههای کوچکتر پاره کرد) رویدادهای روزانه.
پیرمرد: ولی، اونزمان حق با تو نبود.
پیرزن: میدونی، ما، من و تو، ما ابر هستیم...
پیرمرد: (تهدیدآمیز) من مطمئنم که حق با تو نبود.
پیرزن: ما اونجا معلقیم (دستش را به حرکت درمیآورد) و اونجا (در جهت دیگر) و بعد پراکنده میشیم...
بله

















