کتاب شکار مرغابی، نمایشنامهای فلسفی - اجتماعی، نوشتهی الکساندر وامپیلوف، از صبحی بارانی آغاز میشود؛ زمانی که ویکتور زیلوف تاج گل مراسم تدفین خودش را جلوی در خانه میبیند. دوستانش این هدیه را در پاسخ به رفتار توهینآمیز شب گذشتهاش فرستادهاند، اما شوخی آنها خیلی زود معنایی جدی پیدا میکند. زیلوف در آپارتمانش میماند و وقایع دو ماه گذشته را به یاد میآورد؛ خاطراتی که نشان میدهند چرا زندگی او به چنین نقطهای رسیده است.
دربارهی کتاب شکار مرغابی
شکار مرغابی، نمایشنامهای درام دربارهی مهندسی جوان است که در ظاهر بخش مهمی از خواستههای معمول زندگی را به دست آورده است. او شغل اداری، خانهای تازه، دوستان متعدد و همسری دارد که سالها کنارش مانده؛ بااینحال، دیگر هیچکدام برایش معنای روشنی ندارند.
روایت میان زمان حال و گذشته حرکت میکند. زیلوف ماجراهای محل کار، رابطهی رو به فروپاشیاش با گالینا، معاشرت با دوستان و آشنایی با ایرینا را به خاطر میآورد. شخصیت اصلی این نمایشنامهی درام از روزمرگی ناراضی است، اما برای تغییر وضعیت نیز کاری جدی انجام نمیدهد. دروغ میگوید، مسئولیتهایش را عقب میاندازد و آدمهایی را که هنوز به او اهمیت میدهند آزار میدهد. نمیتوان رفتارش را توجیه کرد، اما خستگی و درماندگیاش قابلفهم است.
فصل شکار تنها دلخوشی زیلوف
تنها برنامهای که هنوز زیلوف را هیجانزده میکند، سفر سالانه برای شکار مرغابی است. او تصور میکند بیرون رفتن از شهر و قرار گرفتن در طبیعت میتواند چیزی را که در زندگی روزمره از دست داده به او برگرداند. شکار برای زیلوف بیش از یک تفریح است؛ فرصتی خیالی برای رها شدن از اداره، آپارتمان، رابطههای فرسوده و تصویری که دیگران از او دارند.

مسئله اینجاست که فصل شکار مدام عقب میرود و زندگی تا رسیدن آن از هم میپاشد. ازدواج زیلوف به پایان نزدیک میشود، رابطهاش با دوستان شکل خصمانهای پیدا میکند و حتی شوخی تاج گل او را به فکر خودکشی میاندازد. تفنگی که قرار بود وسیلهی شکار باشد، اکنون میتواند علیه خودش به کار برود. در این نقطه، عنوان نمایشنامه معنای تازهای پیدا میکند: زیلوف در پی شکار مرغابی نیست؛ او به دنبال دلیلی برای ادامه دادن است.
روایت غیرخطی و بازسازی گذشته
الکساندر وامپیلوف درام را با مجموعهای از بازگشتها به گذشته پیش میبرد. تماشاگر از همان ابتدا نتیجهی بحران را میبیند و سپس کمکم با علتهای آن روبهرو میشود. جابهجایی زمان، نمایشنامه را به بازجویی زیلوف از زندگی خودش شبیه میکند. او هم شخصیت اصلی خاطرات است و هم تماشاگر رفتارهایی که کار را به اینجا رساندهاند.
کتاب شکار مرغابی نشر مرکز همزمان تصویری از زندگی شهری در شوروی ارائه میدهد؛ جهانی با ادارههای کسلکننده، مدیران کوچک، مناسبات فرسوده و آپارتمانی که بهجای محلی برای آرامش، مکانی خفقانآور است. با وجود این بستر تاریخی، بحران زیلوف محدود به جامعهی شوروی نمیماند. فرار از مسئولیت، انتظار برای تغییری معجزهآسا و خراب کردن رابطههایی که هنوز ارزش دارند، نمایشنامه را برای خوانندهی امروز نیز آشنا نگه داشتهاند و در بند یک تاریخ و مکان مشخص محصور نمانده است.
مژگان صمدی این نمایشنامه را به فارسی ترجمه کرده و نشر مرکز آن را منتشر کرده است. خرید کتاب شکار مرغابی به علاقهمندان نمایشنامههای اجتماعی و فلسفی پیشنهاد میشود؛ بهویژه کسانی که ضدقهرمانهای پیچیده و روایتهای رفتوبرگشتی میان حال و گذشته را دوست دارند.
کتاب شکار مرغابی برای شما مناسب است اگر
- به نمایشنامههای فلسفی و اجتماعی علاقه دارید.
- شخصیتهای خاکستری و ضدقهرمانها برایتان جذاباند.
- از روایتهای غیرخطی و مبتنی بر خاطره لذت میبرید.
- به ادبیات نمایشی روسیه و بلوک شرق علاقهمندید.
در بخشی از کتاب شکار مرغابی میخوانیم
زیلوف: رئیس عصبانیه (رد مىشود و مىنشیند) مىدونى چى به ذهنش رسیده؟ مدرنیزاسیون.
سایاپین: اینو که هفتهى پیش اعلام کرده بود.. تو مگه یادت نیست؟
زیلوف: چیزى شبیهاش داریم؟
سایاپین: شبیه؟... کارخونهى چینىسازى. (از کشوى میز پوشهاى برمىدارد) ایناهاش. یه سالى مىشه داره خاک مىخوره.
زیلوف: بده یه نگاهى بندازم... (ورق مىزند) نقشهى تجدید، روش متصل... همونه که مىخواد.
سایاپین: اما این فقط یه طرحه.
زیلوف: کار کیه؟ (نگاه مىکند) اسمیرنوف. مهندس ارشد. مىشناسمش. یه آدم جدیه.
سایاپین: اما ما که طرح نمىخوایم، موارد واقعى احتیاج داریم.
زیلوف: موارد واقعى؟ امروز پیدا مىشه؟ یا فردا؟... صبر کن... صبر کن... صبر کن... مهندس همهى افعال رو در زمان حال نوشته.
سایاپین: خب، که چى؟
زیلوف: که چى نداره. طورى نوشته که انگار همه چیز آماده است، مىفهمى؟... این کار چند وقته اینجاست؟
سایاپین: تقریباً یه سال.
زیلوف: عالیه. بنا رو بر این مىذاریم که این طرح در ظرف یه سال اخیر عملى شده. آرزو برآورده شده. من امضا مىکنم. (شروع مىکند به امضا کردن)
سایاپین: فوقالعادهست اما... ریسکش بالاست.
زیلوف: بىخیال. به سرعت رد مىشه. کسى کوچکترین توجهى نمىکنه. به چه دردى مىخوره؟ امضا کن.
سایاپین: من با کمال میل امضا مىکردم، اما...
زیلوف: امضا کن دیگه. مىدونى، راستش، کار ما حرف نداره، اما قبول کن تا حدودى خشک و یکنواخته. کمى شجاعت و قدرت تخیل فعال به جایى برنمىخوره.
سایاپین: به هرحال لازمه یه بررسى انجام بشه. باید به کارخونه زنگ بزنیم، به این مهندسه...
زیلوف: مىترسم مهندسه پاک مأیوسمون کنه. پسر! بیا بزنیم به خوشخیالى.
سایاپین: باید پاى لرزش بنشینیم ها!
ضربه به در. زیلوف باز مىکند.
صدا: پُستچى.
زیلوف: بده.
صدا: اینجا رو امضا کنین.
زیلوف بستهى نامهها را روى میز مىاندازد.
سایاپین: (نامهها را نگاه مىکند) نامه دارى.
زیلوف: از یه زن؟
سایاپین: از زیلوف آ. ان. (نامه را از روى میز به طرف زیلوف پرت مىکند)
بله

















