کتاب رود نیست این

کتاب رود نیست این رمان کوتاه سلوا آلمادا و اثر نامزد جایزه بوکر 2024، یک بازآفرینی درجه یک از احساس تلخ دلشوره و نگرانی است. سه شکارچی ماهی، اهالی یک جزیره‌ی کوچک را درگیر خشم و کینه و نفرت می‌کنند؛ نفرتی حاصل از بی‌ملاحظگی و بی‌احترامی. در میانه‌ی این فضای پرتنش و تپنده، هر لحظه انتظار برای وقوع یک اتفاق شوم بیشتر می‌شود و دلشوره‌ها رفته رفته اوج می‌گیرد.

درباره‌ی کتاب رود نیست این

طبیعت همیشه اولین قربانی خشم‌های سرکش انسان است. وقتی که کینه‌های فروخورده‌ی بشر ناگهان عصیان می‌کند با صحنه‌ای شبیه به سرآغاز کتاب رود نیست این (Not a River) رودررو خواهیم شد. صحنه‌ای که در آن دو شکارچی لاشه‌ی شکار خود را بر درختی رها می‌کنند تا همان‌جا بپوسد. سلوا آلمادا (Selva Almada) خالق این رمان گوتیک، تصویرگر خشمی است که در یک بعدازظهر داغ و در حاشیه‌ی یک رود رقم می‌خورد و به زودی جریان آرامش مردم روستا را برهم می‌زند.

سه مرد در کناره‌ای از رودخانه، مشغول ماهی‌گیری هستند. یکی از آن‌ها «انرو» نام دارد و دیگری «ال نگرو». نفر سوم پسری نوجوان است، «تیلو»، فرزند رفیقی قدیمی که دیگر اکنون زنده نیست. صحنه‌ی اول کتاب رود نیست این سلوا آلمادا تصویری بی‌حرکت و غم‌زده دارد. اما در ادامه‌ی ماجرا، التهاب فضا بیشتر خواهد شد. مخصوصاً وقتی که یک سفره‌ماهی عظیم‌الجثه در چنگال شکارچیان می‌افتد.

سرآغاز رمان رود نیست این: جرقه‌ی یک درگیری

به زودی صدای یک گلوله‌ی شکاری اهالی جزیره را شوکه می‌کند؛ لاشه‌ی خونین و بی‌جان سفره‌ماهی معلق بر یک درخت تلوتلو می‌خورد. این تصویر منزجرکننده، جرقه‌ای برای از نو شعله‌ور شدن خشم ساکنان محلی است، کسانی که پیش از این نیز از غریبه‌ها و رهگذران زخم خورده بودند.

سلوا آلمادا، خالق داستان رود نیست این در ادامه‌ی ماجرا، فضای گوتیک و اضطراب‌آلود و لحن تلخ و تاریک خود را گسترش می‌دهد. ساکنین جزیره و شکارچیان بی‌ملاحظه، حالا آماده‌ی یک تنش و درگیری اساسی هستند.

رمان سلوا آلمادا: به شیرینی شعر، به تلخی خشم

کتاب رود نیست این نشر چشمه، رمانی دیگر از نویسنده‌ی اهل آرژانتین و خالق داستان‌هایی است که در عین موجز بودن و سادگی، فضایی شعرگونه و در حرکت دارند. این ویژگی کتاب‌های سلوا آلمادا خود بی‌شباهت به رودخانه و جریان آب نیست. در هیاهو و طغیان این رودخانه به زودی زخم‌ها و خاطرات مدفون گذشته بیرون می‌آیند و با فضای تب‌آلود جزیره گره می‌خورند.

در کتاب رود نیست این ترجمه‌ی مهدی غبرایی و با پیش رفتن هر صفحه از آن، خواننده بیشتر از قبل درگیر حسی عجیب و دلهره‌آور می‌شود. گویی او نیز به همراه شخصیت‌های داستان منتظر یک طوفان شوم است که دیر یا زود از راه می‌رسد و آرامش فضای روستا را بر هم می‌زند.

در میانه‌ی این محیط اشباع‌شده و پرتپش، به زودی خط روایتی از جنس لطافت زنانه به داستان اضافه می‌شود. سه دختر جوان و دلربا در سوی دیگری از این تنش‌های مردانه ماجرا را نظاره می‌کنند و در کنار تضاد و دو‌رنگی، تعلیق دوچندانی به ماجرا می‌بخشند. اما آن اتفاق شوم و قریب‌الوقوع چیست؟ هیچ کس نمی‌داند تا لحظه‌ای که سرانجام آن اتفاق رخ دهد. پیشنهاد می‌کنیم با خرید کتاب رود نیست این به جهان داستانی متفاوت این رمان آرژانتینی قدم بگذارید.

جوایز و افتخارات کتاب رود نیست این سلوا آلمادا

• فهرست بهترین کتاب‌های سال 2020 به انتخاب روزنامه‌های کلارین و لا ناسیون
• فهرست نامزدهای نهایی جایزه رمان ماریو بارگاس یوسا (سال 2021)
• فهرست نهایی جایزه بین‌المللی بوکر (سال 2024)
• نامزد جایزه ادبی دوبلین (سال 2025)

نکوداشت‌های کتاب رود نیست این

• الگوی نوشتار سلوا آلمادا در به تصویر کشیدن فضاها و عناصر داستان رویاگونه و کنجکاوی‌برانگیز است، از رودخانه و کلاب‌های شبانه تا مرگ و مردانگی سمی و نیروی غیرقابل مهار طبیعت. در این الگو شخصیت‌ها و قطعات زمانی با حال و هوایی وهمناک به هم می‌آمیزند. جز چند بخش داستان که پرآرایه و پرزرق‌وبرق است، باقی داستان با نثری موجز، کوبنده و تکان‌دهنده شکل می‌گیرد به طوری که حسی از تقدیرگرایی و گریزناپذیر بودن از آن را به خواننده القا می‌کند (Kirkus Reviews)
• حال و هوای شبح‌وار و فراواقعی رمان رود نیست این در نیمه‌ی دوم آن اوج می‌گیرد. توانایی سلوا آلمادا در نشان دادن شکنندگی شخصیت‌ها درخشان است. مخصوصاً آنجایی که پیوندها را به تار عنکبوتی تشبیه می‌کند که نسیمی برای ویران کردن آن کافی است. (هفته‌نامه‌ی ناشران)

کتاب رود نیست این برای شما مناسب است اگر

• طرفدار و مخاطب داستان‌هایی هستید که فضاسازی تاریک و ملتهبی دارند و در فضایی پرتعلیق روایت می‌شوند.
• به دنبال داستان‌هایی هستید که در اتمسفر گوتیک خود از زخم‌ها و خشم‌های قدیمی، سوگ و میل‌های مهارنشده و سرکش انسان می‌گویند.
• می‌خواهید یک نمونه‌ی موفق از داستان‌های آمریکای لاتین در سال‌های اخیر را به فهرست خوانده‌شده‌های خود اضافه کنید.

در بخشی از کتاب رود نیست این می‌خوانیم

یک بغل ترکه جمع می‌کند تا آتشی روشن کند. شاخه‌ی بزرگ آویزانی که هنوز انگار دارد به درخت چنگ می‌زند می‌خورد به سرش. هیزم‌های توی دستش را زمین می‌گذارد. با تمام وزنِ خود شاخه را می‌کشد و از درخت جدایش می‌کند. شاخه موقع جدا شدن صدای رعدآسایی می‌دهد. اِل نِگرو باز چمباتمه می‌زند، ترکه‌ها را جمع می‌کند و زیر بغل می‌زند. با دست دیگرش هم آن شاخه‌ی سنگین را خِرکش می‌کند.

از جنگل بیرون می‌زند. آسمان نارنجی است و هوا شرجی و گرم. لرزی در مهره‌های پشتش می‌دود و به دنبالچه می‌رسد. سر می‌چرخاند و از روی شانه نگاهی به پشت‌سر می‌اندازد. می‌توانست قسم بخورد که درهای جنگل پشت‌سرش بسته شده.

تیلو روی زمین خم شده و دارد گره نخ ماهی‌گیری را باز می‌کند. انگشت‌های بلند باریکش چنان حرکت می‌کنند که انگار دارند هوا را به هم می‌بافند. سیگار به لبش چسبیده و یک چشمش را در برابر دود بسته است. اِنِرو تماشایش می‌کند. عین سرخ‌پوست‌ها چهارزانو روی زمین نشسته و تماشایش می‌کند. اگر نمی‌دانست این تیلو است، فکر می‌کرد اوزه‌بیو برگشته. اگر شکم گنده، دست‌های چاق‌وچله، انگشت قطع‌شده، موهای خاکستریِ سینه‌ی خودش را فراموش می‌کرد، می‌گفت تیلو همان اوزه‌بیو است که هنوز نمرده. می‌گفت عین قدیم باز سه‌تایی آمده‌اند ماهی‌گیری.

یاد اولین تابستان‌شان می‌افتد که از همان موقع شروع می‌کند به دیدن خواب غریق.