کتاب سه خواهر: بازخوانی نمایشنامه سه خواهر نوشته آنتون چخوف

کتاب سه خواهر نمایشنامه‌ی درام محمد چرمشیر، بازآفرینی خلاقانه‌ی یکی از آثار مشهور چخوف است. یک نمایشنامه‌ی فلسفی و روانشناسی که به‌جای تکرار یک اثر کلاسیک، با زبانی نو و ساختاری مدرن آن را بازروایت می‌کند. اثری که با در هم تنیدن خاطره و واقعیت، به مفاهیمی نظیر حافظه، گذر زمان، هویت و آرزوهای از دست رفته می‌پردازد.

درباره‌ی کتاب سه خواهر

بازخوانی تازه‌ی آثار کلاسیک یکی از مهارت‌های مهم محمد چرمشیر در عرصه‌ی ادبیات نمایشی است. مهارتی که تکرار در آن جایی ندارد و در تمامی عناصر، از زبان تا ساختار، روحی تازه دمیده می‌شود. در نمایشنامه‌ی سه خواهر نیز این مهارت به بهترین شکل رخ نشان می‌دهد و نویسنده در عین حفظ خط اصلی داستان و شخصیت‌ها، نمایشنامه‌ای تازه می‌آفریند.

داستان نمایشنامه‌ی سه خواهر از این قرار است که خواهرانی به نام‌های اولگا، ماشا و ایرنا سال‌ها در شهری دور از مسکو زندگی می‌کنند. آن‌ها از رخوت، دلتنگی و انتظار لبریزند و تمام لحظات خود را با رؤیای بازگشت به مسکو سپری می‌کنند. به تدریج تغییرات زندگی خانوادگی و فرسایش روابط بیش از پیش واقعیت گریزناپذیری را عیان می‌کند؛ اینکه همه چیز دست به دست هم داده تا همچون محکومانی، به این زندگی رخوت‌بار ادامه دهند.

خلق نمایشنامه‌ی مدرن از دل یک روایت کلاسیک

کتاب سه خواهر محمد چرمشیر با اینکه خط اصلی داستان را حفظ کرده است اما به‌جای بازخوانی نمایشنامه‌ی سه خواهر نوشته‌ی آنتون چخوف، با نگاهی مدرن، جهان تازه‌ای را برای شخصیت‌ها می‌آفریند. در این روایت تازه، خاطره‌ها مدام دست‌مایه‌ی تحول و دگرگونی قرار می‌گیرند، گذشته قطعیت خود را از دست می‌دهد و هیچ یادآوری‌ای قابل اطمینان نیست.

از دیگر ویژگی‌های کتاب سه خواهر نشر قطره می‌توان به ساختار روایی محمد چرمشیر اشاره کرد، در این ساختار نو، گوینده در کنار شخصیت‌ها حضور دارد، زمان مدام میان حال و گذشته در رفت‌وآمد است و فضاسازی شاعرانه نمودی پررنگ دارد. به همین خاطر است که این نمایشنامه از یک اقتباس ساده فراتر می‌رود و به اثری مستقل و قابل تأمل بدل می‌شود.

نمایشنامه‌ی روانشناسی محمد چرمشیر با پرسش‌های فلسفی

نمایشنامه‌ی سه خواهر محمد چرمشیر بیش از آنکه بر روایت‌های بیرونی متمرکز باشد به زیرلایه‌های ذهنی شخصیت‌ها می‌رود و از این رهگذر، پرسش‌های تازه‌ای در باب هویت، حافظه، امید و معنای زندگی را به ذهن مخاطب متبادر می‌کند. نویسنده در این اثر نمایشی از رؤیاهایی می‌گوید که رنگ می‌بازند، خاطراتی که محو می‌شوند و انسان‌هایی که میان تعبیر رؤیا و پذیرش واقعیت سرگردان مانده‌اند.

پس اگر می‌خواهید از معبر بازخوانی یک اثر کلاسیک در ادبیات نمایشی به جهانی مدرن وارد شوید، با خرید کتاب سه خواهر محمد چرمشیر به دنیایی متفاوت و جذاب قدم خواهید گذاشت؛ یک نمایشنامه‌ی روانشناسی و فلسفی که نه‌تنها ادای احترام به چخوف و شاهکار اوست بلکه با زبان مستقل و نگاه معاصر خود به یادمان می‌آورد که گاهی میان آنچه که زیسته‌ایم و چیزی که به یاد می‌آوریم، فاصله‌ای بی‌اندازه وجود دارد.

کتاب سه خواهر برای شما مناسب است اگر

• به مطالعه‌ی بازآفرینی‌های خلاقانه‌ی متون کلاسیک علاقه دارید.
• طرفدار سبک کتاب‌های محمد چرمشیر هستید و از خواندن نمایشنامه‌های معاصر ایران لذت می‌برید.
• نمایشنامه‌ی سه خواهر آنتون چخوف را خوانده‌اید و می‌خواهید از زاویه‌ی تازه‌ای به این روایت کلاسیک نظر بیندازید.
• در پی یک نمایشنامه‌ی مدرن هستید که از رگه‌های روانشناختی و فلسفی برخوردار باشد.
• دلتان می‌خواهد یک نمایشنامه‌ی فلسفی و روانشناسی بخوانید که با رسوخ به زیرلایه‌های ذهن انسان، از مفهوم خاطره و روایت می‌گوید.

در بخشی از کتاب سه خواهر: بازخوانی نمایشنامه سه خواهر نوشته آنتون چخوف می‌خوانیم

ایرنا: شاید این چیزی که الان می‌خوام بگم ربطی به اتفاقی که اینجا افتاد نداشته باشه. واقعاً به اینکه ربطی داره یا نه فکر نکردم. فقط دلم خواست قبل از بیرون رفتنم، این قطعه‌ی «ایرنا» از سه خواهر اصلی رو بخونم... (نوشته‌ای بیرون می‌آورد و می‌خواند)... می‌دانید، امروز صبح، وقتی از خواب بیدار شدم، احساس کردم همه‌چیز این دنیا برایم روشن شده است. و راهی که باید در زندگی بروم را پیدا کرده‌ام. الان همه‌چیز را می‌دانم. آدم از هر طبقه‌ای که باشد، باید با عرق جبین خودش کار کند. و همین است که به زندگی مفهوم و جهت می‌دهد. بهتر است «گاو» و «اسب» بود و کار کرد تا از آن‌دست زن‌هایی بود که تا لنگ ظهر می‌خوابند. اگر از همین امروز صبح بیدار نشدم و کار نکردم، حق دارید که دیگر مرا انسان ندانید... (نوشته را تا می‌کند و آن را دوباره به جای اولش برمی‌گرداند)... می‌خوام بگم شاید مجبور باشم مثه «ایرنا»ی «سه خواهر» اصلی این کار رو بکنم، اما اصلاً بهش باور ندارم. من از شعار دادن بیزارم.

گوینده: «ایرنا» می‌رود.

اولگا: «ایرنا». «ایرنا»... چی می‌گه این؟

ماشا: نمی‌شد یه وقت دیگه از سردردت حرف بزنی؟

اولگا: من...

ماشا: اون داشت حرف می‌زد.

اولگا: اون همیشه حرف می‌زنه، همین‌جور یه نفس و بی‌دروپیکر.

ماشا: تو گوش می‌دی؟

اولگا: به چی گوش بدم؟ خودت که شنیدی چی می‌گفت! هر روز همینه. از خواب بیدار می‌شه و یه مشت حرف‌هایی می‌زنه که فقط تا صبح روز بعدش دووم دارن. واقعاً من باید به همه‌ی اون‌ها گوش بدم؟

ماشا: اون داره همه‌ی این مزخرفات رو می‌گه که یه چیز دیگه به تو بگه.