نمایش صوتی مرگ در پاییز

اکبر رادی یکی از نمایشنامه‌نویسان بزرگ معاصر، در نمایش صوتی مرگ در پاییز، نمایشنامه‌ای را در سه پرده با نام‌های «محاق»، «مسافران» و «مرگ در پاییز» روایت می‌کند و زندگی مردمان گیلک در شمال ایران را در یک فضای محلی به تصویر می‌کشد.

درباره نمایش صوتی مرگ در پاییز:

اکبر رادی در این اثر با توصیفات زیبایی از جنگل‌ها و امواج دریا فضای شمال ایران را دربرابر چشم شما ظاهر می‌کند. پردهٔ «محاق» این مجموعه در سال 1344 در مجله پیام نوین منتشر شد. همچنین پرده‌های «مسافران» و «مرگ در پاییز» نیز در سال 1345 در همین مجله به انتشار رسید. نمایشنامه مرگ در پاییز برای اولین بار در سال 1349 به شکل یک کتاب توسط انتشارات رز به چاپ رسید و رادی آن را در تاریخ 1356 دوباره بازنویسی کرد.

از خصوصیات مثبت این نمایشنامه می‌توان به فضاسازی قوی، استفاده از المان‌های خطه گیلان مثل برنج، آسمان ابری و مه آلود، باران و سرما، غذاهای محلی، و بهره‌گیری از صداهای محیطی مثل صدای اردک و آواز پرنده‌ای غمگین که نوید یک خبر شوم را می‌دهد اشاره کرد. این موارد یکی از ویژگی‌های اصیل و منحصر به فرد تمامی آثار اکبر رادی است.

یکی از داستان‌های این نمایشنامه مربوط به پرده دوم آن می‌شود که در فضای یک قهوه‌خانه اتفاق می‌افتد. شخصیت‌های داستان گرد هم آمده و با زبانی طنزآمیز و فکاهی درمورد شخصیتی دیگر به نام «مشدی» صحبت می‌کنند که سودای سفر دارد. اما خبر ندارند که در دل این مرد چه می‌گذرد و سرانجام چه سرنوشتی انتظار او را می‌کشد...

این سه گانه در سال 1346 در تلویزیون ملّی ایران به کارگردانی عباس جوانمرد به اجرا درآمد. بازیگران این نمایش محمود دولت‌آبادی، مهین مهرک، نصرت پرتوی، عنایت بخشی، بهمن مفید، حسین کسبیان، جمشید لایق، سعید اویسی و منصور جعفری بودند و طی سه هفته پیاپی در تلویزیون پخش شد.

نمایش صوتی مرگ در پاییز برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به ادبیات نمایشی و هنر تئاتر علاقه دارید، از شنیدن این اثر لذت خواهید برد.

اکبر رادی را بیشتر بشناسیم:

او یکی از مهم‌ترین نمایشنامه نویسان تاریخ زبان فارسی به شمار می‌رود که توانست با پیشگامی در این عرصه تحولات مثبتی به وجود آورد و آثار هنری باکیفیتی بنویسد. اکبر رادی (Akbar Radi) در سال 1318 در شهر رشت به دنیا آمد و به گفته خودش در اوج جوانی یعنی دهه 30 شمسی با تماشای تئاتر خانه عروسک هنریک ایبسن علاقه زیادی به نمایشنامه نویسی و هنر تئاتر پیدا کرد.

پس از آن بود که تصمیم به نگارش نمایشنامه گرفت و در سال 1338 نخستین اثر خود با نام «روزنه آبی» را نوشت و مورد پسند احمد شاملو قرار گرفت. دو سال طول کشید تا این نمایشنامه منتشر شود؛ البته جلال آل احمد قرار بود زودتر آن را به چاپ برساند اما خواهان تغییراتی در متن اصلی بود که اکبر رادی قبول نکرد.

اکبر رادی از هنرمندانی شناخته می‌شود که همواره درد و مشکلات مردم را در نوشته‌های خود بازتاب داده و از طبقه روشنفکر و متوسط جامعه نیز بسیار استفاده کرده است. در واقع رادی خودش را طرفدار چخوف و ایبسن می‌داند و در آثار خود از این دو شخص الگو گرفته است. همچنین عده‌ای سبک اصلی این نمایشنامه نویس را رئالیسم انتقادی می‌دانند؛ با این حال آثار او در سبک‌های دیگر نیز نوشته شده است.

سرانجام اکبر رادی در دی ماه سال 1385 دار فانی را وداع گفت. او در طول حیات خود بیش از 35 نمایشنامه را نگاشت که برخی از آن‌ها عبارتند از: «از پشت شیشه‌ها، ارثیه ایرانی، آهسته با گل سرخ، پایین گذر سقاخانه، پلکان، افول، مرگ در پاییز، تانگوی تخم مرغ داغ و... »

در بخشی از نمایش صوتی مرگ در پاییز می‌شنویم:

کومه‌ای است در نفوت، روبه‌رو دری به تو باز می‌شود. از دو شیشه‌ی بالای در نور رقیقی بیرون می‌زند. صندوق چوبی، کتل، فانوس، دو چوب، منقل و دو قوری و چراغ نفتی که هنوز روشن است. ما این مجلس را در محاق نیز دیده‌ایم. اما تاریکی نیم‌رنگ ایوان، آواز حزن‌آلود پرنده‌ای در باغ و اضطرابی که در طرح قوز کرده آدم‌ها مشاهده می‌شود، همه این‌ها سوز و سرمای دم صبح را تا اعماق ما نفوذ می‌دهد.

«گل خانوم» شوریده و دلواپس ته صحنه قدم می‌زند. هرچند لحظه یکبار جلوی در روبه‌رو می‌ایستد و با نگرانی گوش می‌گیرد. از درون اتاق، فاصله به فاصله صدای خشک و بریده‌ی سرفه به گوش می‌رسد. «میرزا جان» به صندوق تکیه زده. اندیشاک سیگار می‌کشد. «ملوک» کناری خف کرده. با بی‌پناهی و درماندگی زمانی به گل خانوم و زمانی به میرزا جان نگاه می‌کند. گل خانوم همچنان که پشت در گوش مانده، بی‌اراده دستش به در می‌رود و نرم و بی‌صدا به درون می‌خزد...