کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟: معضل فلسفی زمانه تحمل ناپذیر ما

معرفی کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟: معضل فلسفی زمانه تحمل ناپذیر ما

انقراض بشر لطفی در حق طبیعت است. کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ اثر تاد می به ما نشان می‌دهد انسان‌ها تا چه اندازه برای حیوانات و گیاهان و حتی سایر انسان‌ها مضر هستند و با این وضعیت، بهتر است منقرض شوند یا نه؟ این کتاب کوشیده است تا تاثیر منفی انسان بر تغییرات اقلیمی را شرح دهد و از سوی دیگر «بودن یا نبودن انسان‌ها» را با نگاه فلسفی و مسئله‌ی خیر و شر، بررسی کند.

درباره‌ی کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟

ممکن است روزی بشر دیگر وجود نداشته باشد؟ پاسخ این سؤال به‌طور قطع بله است. نمی‌دانیم چه روز و چه سالی، اما سرانجام زمانی فرا خواهد رسید که انسان نیز همچون دایناسورها و بسیاری از موجوداتی که نیست و نابود شده‌اند، از بین خواهد رفت. البته معضل فلسفی ما و کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ (Should We Go Extinct?: A Philosophical Dilemma for Our Unbearable Times) این نیست که انسان جاودانه است یا نه، بلکه پرسش اینجاست که نابودی و انقراض بشر خوب است یا بد؟

تاد می (Todd May) این پرسش اخلاقی را که واقعاً انسان به چه دردی می‌خورد، با بررسی اثرات مخرب و فواید انسان بر جهان تحلیل کرده و کوشیده است تا به پاسخی منطقی و منصفانه برسد. آینده زمین تا چه اندازه به انسان متکی است و اگر بشر وجود نداشته باشد، می‌توان زمین را نجات داد یا برعکس، روند ویرانی طبیعت و زمین تسریع می‌شود؟ کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ از شما می‌خواهد صادقانه و با شجاعت به این پرسش فکر کنید: بهتر نیست انسان‌ها نابود شوند؟

انقراض انسان و آینده کره زمین

نقش انسان در تغییرات اقلیمی فاجعه‌بار است. هر جنگی که در می‌گیرد، سیاست‌مداران متهاجم کشور مورد هجوم را به پرتاب بمب اتم تهدید می‌کنند؛ بمبی که هنوز طبیعت و انسان‌ها نتوانسته‌اند از شر پیامدهای مرگبار آن، از سال 1945 تاکنون، خلاص شوند. انسان‌ها به همین سادگی حاضرند همنوعان خود را نابود کنند و زمین را به تباهی بکشانند. از طرف دیگر، دامداری صنعتی، نابودی جنگل‌ها برای کسب سود و آزمایش‌های علمی غیرانسانی نیز هر کدام نقشی اساسی در نابودی بشر و زمین دارند.

کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ با ترجمه‌ی فریده گوینده، که می‌توانیم آن را یک کتاب درباره گرمایش زمین نیز بنامیم، به اعماق ذهن ما می‌رود و همان چالشی را که با فکر کردن به آن حس می‌کنیم مبادا از انسانیت دور شده‌ایم، پیش روی ما می‌گذارد: «واقعاً انسان چه فایده‌ای برای دنیا دارد و بهتر نیست به‌جای هر انسان، چند زنبور یا درخت خلق شود؟» این پرسش سنگدلانه نیست، بلکه کاملاً منطقی است. انسان‌ها در بهترین و شرافتمندانه‌ترین حالت خود، طبیعت را نابود می‌کنند تا به دیگر انسان‌ها کمک کنند. در بدترین حالت، حتی به دیگران نیز کمک نمی‌کنند و فقط به فکر سود و پول خود هستند.

از گرمایش زمین تا کرونا، تهدیدهای انقراض بشر

ما به هر حال منقرض می‌شویم. سؤال اینجاست که بر اثر کدام اشتباه و خودخواهی؟ تاد می در کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ که توسط انتشارات لگا منتشر شده، چند احتمال را مطرح می‌کند که محتمل‌ترین آن‌ها تغییرات اقلیمی مخرب، همچون گرمایش زمین، و همه‌گیری‌های گوناگون مانند کرونا و ... هستند. احتمال بعدی، ناباروری بشر است که دست‌کم چند قرن طول می‌کشد تا به مرحله‌ای خطرناک برسد.

با خرید کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ ناچار خواهید شد به بلاهایی که بر سر طبیعت و همنوعان خود می‌آوریم بیشتر فکر کنید و تا حدی به پرسش «انسان باید منقرض شود یا نه؟» جواب مثبت دهید.

کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟ برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید از اثرات منفی دخالت انسان در طبیعت و نقش او در تغییرات اقلیمی باخبر شوید.
• به دنبال یک کتاب درباره انقراض نسل بشر هستید و می‌خواهید با احتمالات حول محور انقراض انسان در آینده، آشنا شوید.
• انسان را موجودی مضر می‌دانید که به جز آسیب زدن به طبیعت، حیوانات و حتی به همنوعان خودش، کار دیگری انجام نمی‌دهد.
• به‌دنبال کتاب‌های تاد می هستید تا با نگاه و نظرات او درباره‌ی صنعتی‌سازی کشاورزی و نابودی اکوسیستم، آشنا شوید.

در بخشی از کتاب آیا نسل بشر باید منقرض شود؟: معضل فلسفی زمانه تحمل ناپذیر ما می‌خوانیم

هر دو فیلسوف، باس و تونیسن، به روش‌های متفاوت مسیرهایی پیش روی ما می‌گذارند تا بفهمیم چرا بقای گونۀ انسانی می‌تواند ارزشمند باشد. البته آن‌ها هدفشان این نیست که دلیل بقای انسان‌های آتی را ارائه دهند. دغدغۀ آن‌ها کسانی نیست که بعد‌از ما خواهند آمد، بلکه خود ما هستیم، همین الان و با همین وضعیت.

اما در دیدگاه هر دو فیلسوف نکته‌ای مشترک وجود دارد که می‌تواند راهی برای توجیه تداوم وجود انسان در آینده ارائه دهد - نکته‌ای که در نحوۀ نگرش آن‌ها به توانایی انسان در برقراری روابط پیچیده با جنبه‌های گوناگون دنیا نهفته است. اگر دیدگاه‌های آن‌ها را با هم ادغام کنیم، می‌بینیم که انسان‌ها توانایی ویژه‌ای دارند که، تا آن جا که می‌دانیم، از توانایی سایر حیوانات فراتر می‌رود.

این توانایی را به‌طور خلاصه می‌توان چنین توصیف کرد: ظرفیت تجربه‌کردن، خلق‌کردن و درگیر‌شدن با زیبایی، حقیقت و زندگی خوب. البته جنبه‌های بیشتری هم وجود دارد، اما اگر نظر باس دربارۀ ذی‌شعوربودن و عقلانیت را با نظر تونیسن دربارۀ رابطۀ انسان‌ها با خودشان، ازطریق تصور و تلاش برای ساختن یک زندگی خوب با هم ادغام کنیم، به چیزی شبیه این می‌رسیم: انسان‌ها توانایی‌ای دارند که هیچ حیوان دیگری، یا دست‌کم هیچ حیوانی به‌اندازۀ انسان‌ها، از آن برخوردار نیست- یعنی توانایی برقراری روابط ارزشمند با زیبایی، حقیقت و زندگی خوب.

(به‌عنوان نکته‌ای جانبی، اینجا می‌توان دید که چگونه باس و تونیسن در سنت فلسفی‌ای که کانت آغازگر آن بود فکر می‌کنند و درعین‌حال به آن غنا می‌بخشند. عقل نقشی مهم در دیدگاه آن‌ها دارد؛ اما تنها این عقل نیست که به انسان ارزش می‌بخشد. بلکه درگیر‌شدن‌های خاص عقل - همراه با ذی‌شعوربودن ویژۀ ما - در دنیاست که مبنای احترام به انسان‌ها است.)

فهرست مطالب کتاب

یادداشت مترجم
مقدمه‌
1: پرسشی نگران‌کننده
2: خوبیِ انسان‌بودن دقیقاً چیست؟
3: روی دیگر سکه
4: اکنون در چه موقعیتی قرار داریم؟
نتیجه‌گیری
کتابنامه
سپاسگزاری‌