کتاب ساختار و تشکیلات سازمانی: چارچوبی جامع برای شناخت، طراحی و بازآفرینی سازمان

معرفی کتاب ساختار و تشکیلات سازمانی: چارچوبی جامع برای شناخت، طراحی و بازآفرینی سازمان

کتاب ساختار و تشکیلات سازمانی اثر حمیدرضا نصیحت کن، رقیه کشاورز و خسرو لطفی نسب از زمره کتاب‌های توسعه سازمانی است که شیوه‌ی تشکیل یک سازمان از مرحله‌ی شکل‌گیری تا افول و احیای برند تجاری را شرح می‌دهد. این کتاب نشان می‌دهد که موفقیت یک سازمان تنها به داشتن ایده‌ای مناسب وابسته نیست؛ بلکه طراحی ساختار، مدیریت منابع انسانی و تصمیم‌گیری صحیح در هر مرحله از رشد سازمان، نقش تعیین‌کننده‌ای در دوام و موفقیت آن ایفا می‌کند.

درباره‌ی کتاب ساختار و تشکیلات سازمانی

افرادی که به‌تازگی وارد یک سازمان شده‌اند، باید بتوانند زبان مشترک آن محیط را بیاموزند و مراحل رشد در سازمان را از شکل‌گیری تا پیشرفت فراگیرند. ترقی و کسب دانش بیشتر در سازمان از طریق تجربه به‌دست می‌آید، اما کسب دانش و مطالعه‌ی رفتار سازمانی نیز به مدیران و کارکنان کمک می‌کند تا در سازمان رفتار بهتری داشته باشند و به پیشرفت آن سازمان یاری رسانند. کتاب ساختار و تشکیلات سازمانی ابتدا به چیستی سازمان و انواع آن اشاره می‌کند و سپس چرخه‌ی حیات یک ارگان و سازمان را ترسیم می‌نماید.

حمیدرضا نصیحت کن، رقیه کشاورز و خسرو لطفی‌نسب کوشیده‌اند تا تعریف سازمان را از دیدگاه‌های گوناگون بازگو کنند. نخستین تعریف، سازمان «کلاسیک» است که در آن افراد برای دستیابی به هدفی مشترک تلاش می‌کنند. دومین تعریف «سیستمی» است که مجموعه‌ای از اجزای به‌هم‌پیوسته در تعامل با محیط را نشان می‌دهد. سومین تعریف «سازمان رفتاری» است که در آن شبکه‌ای از روابط انسانی با انگیزه‌های متفاوت حضور دارند. مفهوم سازمان مدرن نیز به «موجودی زنده، پویا و سازگار با محیط» تعلق می‌گیرد.

آموزش رفتار سازمانی: بهترین روش مدیریت کارکنان

چرخه‌ی سازمان شامل شکل‌گیری، رشد، بلوغ، افول و احیاست. در یک سازمان، اثربخشی تنها راه نجات یک ساختار است؛ اگر نتیجه دهد، سازمان به سوی رسیدن به اهداف خود پیش می‌رود و اگر رویکردهای اثربخش موفقیت‌آمیز نباشند، بقای سازمان به مخاطره می‌افتد. کتاب «ساختار و تشکیلات سازمانی» بهترین روش مدیریت کارکنان را در «ساختارمند بودن» معرفی می‌کند.

کارکنان یک سازمان - در هر ابعادی، از شرکت‌های بزرگ گرفته تا استارتاپ‌ها - باید بدانند دقیقاً چه وظیفه‌ای دارند و مدیریت نیز می‌تواند با ارزیابی کار کارمندان خود، نواقص و معایب موجود در سیستم را پیدا کند. منابع انسانی در سازمان‌ها نیز موظف است تا اعضا را با کم‌ترین میزان چالش در کنار یکدیگر نگه دارد و سازمان را به سمت هدف واحدی هدایت کند. در کتاب‌های توسعه سازمانی همچون کتاب ساختار و تشکیلات سازمانی با شیوه‌ی چیدمان یک ساختار درست در سازمان‌ها آشنا می‌شوید.

حمیدرضا نصیحت‌کن، رقیه کشاورز و خسرو لطفی‌نسب به مخاطبان خود نشان می‌دهند که چه عواملی یک سازمان را در مسیر پیشرفت قرار می‌دهد؛ عواملی چون پیچیدگی، رسمیت، استراتژی و شیوه‌ی مدیریت تیم‌محور. با خرید کتاب «ساختار و تشکیلات سازمانی» با یک چارچوب جامع برای شناخت، طراحی و بازآفرینی سازمان خود آشنا می‌شوید و موفقیت سازمان‌تان را رقم می‌زنید.

کتاب ساختار و تشکیلات سازمانی برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید با مفاهیم نوین فرهنگ و رفتار سازمانی آشنا شوید و یکی از کاربردی‌ترین کتاب‌های رفتار سازمانی را برای بهبود محیط کار خود مطالعه کنید.
• تمایل دارید با یکی از کتاب‌های مدیریت منابع انسانی آشنا شوید که به‌صورت موضوعی تفکیک شده و می‌تواند به شما در تنظیم و طراحی یک برنامه‌ی مدیریتی کمک کند.
• قصد دارید به یک مدیر کارآمد تبدیل شوید که می‌تواند سازمان خود را بدون صرف هزینه‌ی مالی هنگفت یا خسارت‌های معنوی، سازماندهی کند.

در بخشی از کتاب ساختار و تشکیلات سازمانی: چارچوبی جامع برای شناخت، طراحی و بازآفرینی سازمان می‌خوانیم

اثربخشی برای بقای هر سازمان حیاتی است، زیرا:

1. نشان می‌دهد تا چه اندازه سازمان در مسیر درست حرکت می‌کند.

2. مبنای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و برنامه‌ریزی‌های آینده است.

3. بر رضایت کارکنان و اعتماد مشتریان اثر مستقیم دارد.

4. معیاری برای مقایسه عملکرد سازمان با رقبا یا استانداردهای صنعت است.

برای مدیران منابع انسانی، اثربخشی به معنای توانایی در جذب، نگهداشت، آموزش و انگیزش کارکنان به گونه‌ای است که اهداف کل سازمان محقق شود.

3. رویکردهای مختلف به اثربخشی سازمان

در علم مدیریت، دیدگاه‌های متفاوتی برای ارزیابی اثربخشی وجود دارد که هر کدام از زاویه‌ای خاص سازمان را می‌سنجند.

الف) رویکرد نیل به هدف (Goal Approach)

در این رویکرد، سازمان اثربخش است اگر بتواند به اهداف تعیین‌شده‌اش دست یابد.

این اهداف ممکن است شامل سودآوری، افزایش سهم بازار، کاهش هزینه‌ها یا بهبود رضایت مشتریان باشند.

این دیدگاه بیشتر در سازمان‌های تولیدی و تجاری کاربرد دارد.

نقد: گاهی اهداف متعدد یا غیرقابل اندازه‌گیری هستند و نمی‌توان با اطمینان گفت سازمان به آن‌ها دست یافته یا نه.

فهرست مطالب کتاب

فصل اول: کلیات، مفهوم سازمان و اهمیت ساختار
مقدمه فصل اول
1. تعریف سازمان
2. مفهوم ساختار سازمانی
3. ضرورت و اهمیت ساختار در سازمان
4. دیدگاه‌های مختلف درباره سازمان
5. چرخه حیات سازمان‌ها
6. اهداف و کارکردهای سازمان
7. رابطه ساختار با استراتژی، فرهنگ و محیط
8. نقش منابع انسانی در ساختار سازمانی
جمع‌بندی
پرسش‌های مرور فصل
فصل دوم: رویکردها و مدل‌های اثربخشی سازمان
مقدمه فصل دوم
1. مفهوم اثربخشی سازمانی
2. اهمیت اثربخشی سازمانی
3. رویکردهای مختلف به اثربخشی سازمان
4. مدل‌های مشهور اثربخشی سازمانی
5. نقش منابع انسانی در اثربخشی سازمانی
جمع‌بندی
پرسش‌های مرور فصل
فصل سوم: مبانی نظری ساختار سازمانی و ابعاد آن
مقدمه فصل سوم
1. مفهوم ساختار سازمانی
2. سطوح ساختار و جایگاه‌ها
3. بُعد اول: پیچیدگی (Complexity)
4. بُعد دوم: رسمیت (Formalization)
5. بُعد سوم: تمرکز (Centralization)
6. رابطه بین پیچیدگی، رسمیت و تمرکز
7. ساختارهای مکانیکی و ارگانیکی
8. نقش منابع انسانی در شکل‌گیری ابعاد ساختار
جمع‌بندی
پرسش‌های مرور فصل
فصل چهارم: عوامل تعیین‌کننده ساختار سازمانی
مقدمه فصل چهارم
1. استراتژی و ساختار
2. اندازه سازمان
3. فناوری و ساختار
4. محیط و ساختار
5. فرهنگ سازمانی
6. قدرت و کنترل در ساختار
7. فناوری اطلاعات و تحولات دیجیتال
جمع‌بندی
پرسش‌های مرور فصل
فصل پنجم: انواع ساختارهای سازمانی
مقدمه فصل پنجم
1. ساختار ساده (Simple Structure)
2. ساختار وظیفه‌ای (Functional Structure)
3. ساختار بخشی یا محصولی (Divisional Structure)
4. ساختار ماتریسی (Matrix Structure)
5. ساختار بوروکراتیک (Bureaucratic Structure)
6. ساختار پروژه‌ای (Project Structure)
7. ساختار شبکه‌ای (Network Structure)
8. ساختار مجازی (Virtual Structure)
9. ساختار تیم‌محور (Team-Based Structure)
10. ساختارهای ترکیبی و تطبیقی
جمع‌بندی
پرسش‌های مرور فصل
فصل ششم: طراحی و ترسیم ساختار سازمانی
مقدمه فصل ششم
1. مفهوم طراحی ساختار سازمانی
2. مراحل طراحی ساختار سازمانی
3. اصول طراحی ساختار سازمانی
4. چارت سازمانی (Organizational Chart)
5. تحلیل و طراحی پست‌های سازمانی
6. خطاهای رایج در طراحی ساختار
7. نقش منابع انسانی در طراحی و اصلاح ساختار
جمع‌بندی
پرسش‌های مرور فصل
فصل هفتم: روابط، هماهنگی و کنترل در سازمان
مقدمه فصل هفتم
1. مفهوم روابط سازمانی
2. هماهنگی در سازمان
3. انواع روابط در ساختار سازمانی
4. ابزارها و مکانیسم‌های هماهنگی
5. کنترل سازمانی
6. انواع کنترل در سازمان
7. قدرت و اختیار در فرآیند هماهنگی و کنترل
8. نقش ارتباطات در هماهنگی سازمانی
9. نقش منابع انسانی در هماهنگی و کنترل
جمع‌بندی
پرسش‌های مرور فصل
فصل هشتم: تغییر، تحول و بازطراحی ساختار سازمانی
مقدمه فصل هشتم
1. مفهوم تغییر و تحول سازمانی
2. ضرورت تغییر ساختار سازمانی
3. انواع تغییر در ساختار سازمانی
4. مدل‌های معروف تغییر سازمانی
5. مراحل بازطراحی ساختار سازمانی
6. مقاومت در برابر تغییر
7. نقش مدیریت منابع انسانی در تحول ساختار
8. بازمهندسی فرآیندها (Reengineering)
جمع‌بندی
پرسش‌های مرور فصل
فصل نهم: ساختارهای نوین و آینده سازمان
مقدمه فصل نهم
1. تحول در مفهوم سازمان
2. ساختار سازمان‌های چابک (Agile Organizations)
3. سازمان یادگیرنده (Learning Organization)
4. سازمان مجازی و دورکار (Virtual Organization)
5. سازمان شبکه‌ای (Network Organization)
6. سازمان هوشمند (Intelligent Organization)
7. ساختار سازمانی مبتنی بر پروژه (Project-Based Organization)
8. سازمان‌های آینده و نقش منابع انسانی
جمع‌بندی
پرسش‌های مرور فصل
فصل دهم: جمع‌بندی نهایی و پیشنهادها برای مدیران
مقدمه فصل دهم
1. مرور کلی مباحث کتاب
2. جمع‌بندی مفهومی
3. چالش‌های ساختار سازمانی در ایران
4. اصول کلیدی برای طراحی و مدیریت ساختار
5. نقش مدیران منابع انسانی در آینده ساختارها
6. پیشنهادهایی برای مدیران و دانشجویان مدیریت
نتیجه‌گیری
پرسش‌های مرور فصل