کتاب رودخانه یخ زده

کتاب رودخانه یخ زده نوشته‌ی آریل لوهن داستانی تاریخی، معمایی و اجتماعی است که در قرن هجدهم سپری می‌شود. شخصیت اصلی این داستان پزشکی به‌نام مارتا بالارد است که به‌دلیل زن بودن، همیشه مورد تبعیض و نادیده گرفته شدن است. در محل زندگی مارتا، مردی متجاوز و فاسد به قتل رسیده است؛ قتلی که آغازی بر سلسله وقایع هولناک این شهر است. این داستان در سال 2024 نامزد دریافت جایزه‌ی گودریدز بوده است.

درباره‌ی کتاب رودخانه یخ زده

جسد یخ‌زده و خوشبختانه کاملاً سالم مانده است. شاید اگر این اتفاق در تابستان می‌افتاد، مردم روستا و پلیس محلی مجبور می‌شدند روزهای زیادی را برای تشخیص هویت او صرف می‌کردند؛ اما حالا همه می‌دانند جسد پیداشده در رمان رودخانه یخ‌زده (The Frozen River) متعلق به چه کسی است. نامش جاشوا بورجس است؛ همان مردی که همراه با نورت، به ربکا تجاوز کرده است.

جاشوا بورجس حالا مرده و هیچ‌کس از مردن او ناراحت نیست؛ اما این فاجعه نشان‌دهنده‌ی وجود یک قاتل در روستاست و تا زمانی که قاتل پیدا نشود، هیچ‌کس در امنیت نخواهد بود. داستان رودخانه یخ‌زده داستانی تاریخی و معمایی است. آریل لوهن (Ariel Lawhon) ما را به قرن هجدهم در آمریکا می‌برد تا در خلال بررسی یک قتل، با تبعیض‌های جنسیتی و نابرابری‌هایی که در آن زمانه رایج بود، مواجه شویم.

قتل در رودخانه یخ زده

مارتا بالارد بعد از به‌دنیا آوردن فرزند سوم بتسی کلارک به‌سوی میخانه راه افتاده است. جیمز وال از او خواهش کرده برای بررسی جسد رودخانه یخ‌زده به آن‌جا بیاید. مارتا ماما و پزشک است و با یک نگاه به جسم مُرده، می‌تواند تشخیص دهد او چگونه کشته شده است. مارتا جسد جاشوا را بررسی می‌کند و نتیجه‌ی معاینه را اعلام می‌کند: «جاشوا به‌شدت کتک خورده، با طناب دار اعدام و جسدش به رودخانه انداخته شده است.»

بعد از قتل، فردی ناشناس سر رسیده و طناب را از صحنه‌ی جنایت ربوده است. مارتا پزشک است اما در داستان رودخانه یخ‌زده آریل لوهن که فضای آمریکا در قرن هجدهم را روایت می‌کند، یک زن به‌عنوان پزشک، جدی گرفته نمی‌شود. در همان زمان پزشکی تازه‌وارد که تاکنون کسی او را ندیده بوده است، وارد میخانه می‌شود.

نام او بنجامین پیج است و خود را پزشک فارغ‌التحصیل «دانشگاه مردانه هاروارد» معرفی می‌کند. از نظر این دکتر تازه از راه رسیده، مارتا صلاحیت بررسی جسد را ندارد و این کار باید به‌عهده‌ی او باشد. تا چند روز قبل دکتر کولمن که رفیق نورت است، پزشک روستا بود و حالا کسی نمی‌داند او برای چه کاری به شهر رفته است؛ کاری که قطعاً به قتل جاشوا و معمای داستان رودخانه یخ‌زده ترجمه‌ی مریم کرمی و مرتضی هانی ارتباط دارد.

معمای رودخانه یخ زده در خانه‌ی مارتا

مارتا از میخانه به خانه‌ی خود برمی‌گردد. او هیچ‌گاه تصورش را هم نمی‌کرد ابعاد پنهانی از پرونده‌ی قتل کتاب رودخانه یخ‌زده در خانه‌ی خودش پنهان شده باشد، اما فاجعه با سرعت به سمت زندگی او در حال تاختن است.

کبودی‌های بدن جاشوا کار، سایرس، پسر خود اوست؛ زیرا در مهمانی پاییزی که دیشب برگزار شده بود، جاشوا، به هانا که دختر مارتاست، تعرض کرده و همین موضوع موجب شده تا پسرش این مرد فاسد را زیر مشت و لگد بگیرد. اقدام سایرس دلیل کافی است تا قاضی نورت که به‌خاطر افشاگری مارتا علیه او، به‌دنبال انتقام است، بتواند سایرس را به‌عنوان مظنون اصلی پرونده معرفی کند. حالا مارتا باید کاری کند تا این فاجعه رخ ندهد.

آریل لوهن ما را به‌سراغ ربکا هم می‌برد. او بر اثر آن تجاوز، باردار شده و نمی‌داند که باید با زندگی خود و این جنین چه کار کند. مارتا باید علاوه‌بر حل پرونده‌ی قتل، ربکا را نیز نجات دهد. مارتا بالارد قهرمان کتاب رودخانه یخ‌زده انتشارات شاپرک سرخ است و اجازه نمی‌دهد تا تبعیض‌های جنسیتی و کلیشه‌های مردسالارانه او را از حق و حقوقش محروم و عدالت را نابود کند.

با دانلود کتاب رودخانه یخ‌زده آریل لوهن، گوشه‌ای از واقعیت تاریخی و مسیری را که زنان تا امروز طی کرده‌اند تا تبعیض‌های جنسیتی را کم و خود را به‌عنوان فردی مستقل در جامعه اثبات کنند، می‌بینید. مارتا یک شخصیت واقعی نیست، اما در طول تاریخ هزاران زن همچون مارتا، با استعداد و مسئولیت‌پذیری شگفت‌انگیز، به‌خاطر زن بودن نادیده گرفته شده‌اند و ناچار شده‌اند برای ابراز وجود و اثبات شایستگی خود، بیشتر از مردان تلاش کنند.

آریل لوهن در میان روایتی معمایی که یک متجاوز به سزای عمل خود رسیده است، شرایط تاریخی و اجتماعی مردمان قرن هجدهم را شرح می‌دهد. با خرید کتاب رودخانه یخ زده به پرونده‌ی قتلی وارد می‌شویم که مقتول را شایسته‌ی بدترین مجازات‌ها می‌دانیم و به‌دنبال قاتل هستیم تا از او قدردانی کنیم.

جوایز و افتخارات کتاب رودخانه یخ زده

• نامزد دریافت جایزه‌ی گودریدز در بخش داستان تاریخی سال 2024
• برنده‌ی جایزه‌ی BookBrowse سال 2024
• برنده‌ی جایزه‌ی نرو سال 2024 در بخش رمان معمایی
• برنده‌ی جایزه‌ی بوک‌برووز سال 2024
• نامزد جایزه‌ی ادبی دوبلین سال 2025
• نامزد فهرست مطالعاتی Reading List در بخش داستان تاریخی سال 2024
• نامزد جایزه‌ی بهترین کتاب سال She Reads سال 2024
• از کتاب‌های برگزیده در فهرست اولیه‌ی Gold Dagger سال 2024
• کتاب برگزیده به انتخاب باشگاه کتاب GMA

نکوداشت‌های کتاب رودخانه یخ زده

• اگر کلر فریزر از مجموعه‌ی اوتلندر را دوست دارید، شخصیت مارتا در داستان تحسین برانگیز رودخانه یخ زده شما را مجذوب می‌کند؛ او قهرمانی شجاع و صادق در برابر ظلم به بی‌گناهان است. (واشنگتن پست)
• آریل لوهن یک بار دیگر با دستمایه قرار دادن یک قهرمان حقیقی از دل تاریخ، داستان‌سرایی جادویی خود را به رخ خوانندگانش کشیده است. (مجله‌ی Peopel)
• آریل لوهن در رمان رودخانه یخ زده بار دیگر یک زن مصمم را که راوی داستان است، خلق کرده. جزئیات عینی از روزمرگی‌های روستایی، به مخاطبان حس همدلی و صمیمیت را القا می‌کند و به ما نشان می‌دهد که راوی برای یک رویارویی سرنوشت‌ساز آماده است. (نیویورک‌تایمز)

کتاب رودخانه یخ زده برای شما مناسب است اگر

• به داستان‌های تاریخی که دارای محتوا و مضمون معمایی نیز هستند، علاقه‌مندید.
• زن هستید و گاهی اوقات آرزو می‌کنید کاش در قرن‌های گذشته به‌دنیا می‌آمدید!
• می‌خواهید در جریان شرایط بد زندگی زنان در قرن هجدهم و تبعیض‌های نژادی و جنسیتی حاکم بر جوامع را بشناسید.

در بخشی از کتاب رودخانه یخ زده می‌خوانیم

من تنها زنی نیستم که امروز با امید پیدا کردن چیزی به مغازه کولمن آمده‌ام. وقتی وارد می‌شوم، دو زن پشت پیشخوان منتظرند تا نوبت‌شان شود و سه نفر دیگر هم در انتهای مغازه ایستاده‌اند. سبد حصیری را روی بازویم گرفته‌ام و همان دم در توقف می‌کنم تا شنل سواری‌ام را دربیاورم و برف را از موهایم بتکانم.

کپه پوست‌هایی که کنار پیشخوان جمع شده، بزرگ‌تر از قبل نشده اما از وسطش دم قرمز و پرپشت روباهی بیرون زده که خوشم نمی‌آید. همین‌طور که ابروهایم درهم رفته، برمی‌گردم و یک‌دفعه رو‌به‌روی سارا وایت قرار می‌گیرم. دختر جوان فقط یک نگاه به قیافه‌ام می‌اندازد، ناگهان اشکش درمی‌آید و سعی می‌کند از کنارم بگذرد.

«صبر کن!» سبد را با صدای بلندی روی زمین می‌گذارم و دست سارا را می‌گیرم. «چی شده؟»

«خودم باید می‌فهمیدم. مامانم گفت یا خیلی زود برو یا خیلی دیر، ولی هیچ‌وقت وقتی که خانوم‌ها تو مغازه‌ان نرو.»

خانوم‌ها. اگر این کلمه جایی معنی تحقیر داشته باشد، همین جاست.

او را به گوشه‌ای می‌برم. «بگو ببینم چی شده.»

«همونا.» سارا با سر به سه زنی که در گوشه‌ی انتهایی مغازه جمع شده‌اند و پشت‌شان به بقیه است اشاره می‌کند. «خیلی واضح نشون دادن اینجا جایی برای من نیست.»