کتاب در جستجوی زمان از دست رفته (جلد ششم) اثر مارسل پروست با ترجمه مهدی سحابی، نشر مرکز

آلبرتین می‌رود و عشق جدید مارسل پروست در کتاب در جستجوی زمان از دست رفته (جلد ششم) نیز با پایانی تلخ به سرانجام می‌رسد. این کتاب روایت‌گر تعریف راوی از مفهوم عشق و تأثیر تجربه‌ی عاشقی بر روح و روان انسان است. مارسل پروست در این داستان کوشیده است، علاوه بر ارائه‌ی دیدگاه خود درباره‌ی دلبستگی‌ها و دگردیسی‌های شخصیتی، از ارتباطات مصلحتی در محافل اشراف نیز پرده بردارد و به ما نشان دهد که در میان هیچ کدام از اقشار اجتماع، عشق یافت نخواهد شد.

درباره‌ی کتاب در جستجوی زمان از دست رفته (جلد ششم)

«آلبرتین خانم رفته‌اند.» این جمله روح و روان راوی را به نابودی کشانده است. چند دقیقه پیش خدمتکار خانم با پیامی از سوی آلبرتین به سراغ راوی آمد و به او خبر داد که شریک زندگی‌اش به‌خاطر کنترل‌های بیش از حد، شکاک بودن راوی و محرومیت از معاشرت با دوستانش، دیگر قادر به ادامه‌ی این زندگی نیست و راوی را ترک می‌کند تا هر دو نفر از بند و حصاری که در این خانه به دست و پای خود بسته‌اند، نجات پیدا کنند.

کتاب در جستجوی زمان از دست رفته جلد ششم (The Fugitive) اثر مارسل پروست (Marcel Proust) ما را به اعماق ذهن راوی می‌برد. او در کتاب گریخته، ابتدا می‌کوشد تا خود را بی‌خیال و بی‌تفاوت نشان دهد. راوی مدت زیادی است که در پی رسیدن به همین شرایط است. از ماه‌ها قبل آرزو می‌کرد آلبرتین او را ترک کند تا از این عشق ویران‌گر خلاص شود و بتواند ذهنش را که به هیچ‌چیز جز تصاحب و تملک آلبرتین معطوف نیست، بر سایر ابعاد زندگی‌اش متمرکز کند.

حالا در ادامه‌ی جلد ششم کتاب در جستجوی زمان از دست رفته با ترجمه‌ی مهدی سحابی، آلبرتین رفته و بهترین فرصت برای رهایی ذهن و روحش از بند و طناب‌های عشق این زن است؛ اما مارسل پروست هنوز خود را خوب نمی‌شناسد و قرار است با رفتن آلبرتین، خود را بهتر بشناسد و فلسفه‌ی خود از مفهوم عشق را کمی تغییر دهد.

عشق و جدایی در یکی از مشهورترین رمان‌های کلاسیک

این وضعیت عادی نیست. هیچ‌چیز آن‌گونه که راوی توقع داشت پیش نرفته است. طبق تصور او، بعد از رفتن آلبرتین باید سنگی به بزرگی اهرام ثلاثه از دوش او برداشته می‌شد، نه اینکه حس کند زیر کوهی از وحشت و اضطراب در حال مدفون شدن است. راوی جلد ششم کتاب در جستجوی زمان از دست رفته (In Search of Lost Time) سعی دارد خود را آرام کند و با فکر کردن به هر چیزی جز آلبرتین، ذهن خود را از این دختر منحرف کند، اما گویی برعکس است و هرچقدر بیشتر برای گریختن از آلبرتین تلاش می‌کند، بیشتر در رویای او فرو می‌رود.

مارسل پروست در مجموعه کتاب در جست و جوی زمان از دست رفته نشر مرکز، یک بازی روانی را ترسیم می‌کند که راوی خود در آن گرفتار شده است. گویی در درون او دو نفر زندگی می‌کنند؛ فردی که از رفتن آلبرتین خوشحال است و کسی که از فکرِ «مبادا آلبرتین دیگر برنگردد» دارد دیوانه می‌شود. راوی خود را فریب می‌دهد و سعی می‌کند به خود بقبولاند که آلبرتین او را فرار داده و از خانه‌ی او گریخته، اما آدم واقع‌گرایی است و نمی‌تواند بلاهایی را که بر سر این دختر آورده انکار کند و به روی خود نیاورد که با او مانند یک اسیر جنگی در قصر طلایی رفتار کرده است!

عشق و فقدان آلبرتین در شاهکار مارسل پروست

در اولین ساعت فرارِ آلبرتین، راوی تصور می‌کرد تا چند ساعت دیگر جای خالی این دختر برایش عادی می‌شود، اما آنچه رخ داده برعکس چیزی است که او تصور می‌کرد. خلأ حضور آلبرتین مثل یک شبح غول‌پیکر دارد تمام زندگی راوی را می‌بلعد و آن کسی که در درونش می‌گفت: «آلبرتین را نمی‌خواهم.» جای خود را به «بدون آلبرتین نمی‌توانم زندگی کنم.» داده است.

رمان گریخته از مجموعه کتاب 7 جلدی در جستجوی زمان از دست رفته (À la recherche du temps perdu) از مارسل پروست روایت‌گر یک وابستگی مسموم است که نه ما و نه مارسل پروست نمی‌توانیم تشخیص دهیم این حس واقعاً عشق است یا نه و یا به عبارتی بهتر، به این معما بیندیشیم که واقعاً عشق چیست؟

شاید تصور کنید راوی در جلد 6 کتاب در جستجوی زمان از دست رفته نشر مرکز به دنبال آلبرتین می‌رود تا او را به زندگی مشترک برگرداند، اما مارسل پروست قرار است شما را شوکه کند؛ آلبرتین می‌میرد! توصیف مرگ او کوتاه و ساده است. در یک تلگراف چندخطی به راوی خبر می‌دهند که این دختر هنگام سوارکاری دچار سانحه و کشته شده است! به همین سادگی! راوی نیز پس از مدت کوتاهی سوگواری موفق می‌شود آلبرتین را فراموش کند و با دختر دیگری آشنا می‌شود! دختری با نام خانوادگی دپورشویل.

بازگشت به گذشته در جستجوی زمان از دست رفته

آشنایی با خانم دپورشویل یک شوک بزرگ برای ماست؛ زیرا او همان ژیلبرت سوان است در جلدهای پیشین مجموعه در جستجوی زمان از دست رفته ترجمه‌ی مهدی سحابی با آشنا شده‌ایم. او که ثروتمند شده، چهره‌اش تغییر کرده و حالا یک اشراف‌زاده است و به مهمانی‌های دو گرمانت رفت‌وآمد دارد. راوی بدون اینکه تشخیص دهد این خانم، معشوق دوران نوجوانی اوست، دوباره به او دلبسته شده است!

البته دلبستگی‌اش هم مانند باقی افکار و احساساتش چندان پایدار نیست و به‌محض اینکه می‌فهمد دپورشویل همان ژیلبرت سوان است، عشق شورانگیز و آتشینش ناگهان خاموش می‌شود.

عشق و شخصیت‌های کتاب در جستجوی زمان از دست رفته

راوی در کتاب در جستجوی زمان از دست رفته جلد 6 ترجمه مهدی سحابی، با این حقیقت مواجه می‌شود که عاشق شدن و عشق ورزیدن جزئی از وجود اوست و شاید واقعاً برایش فرقی نکند چه کسی را به‌عنوان معشوق برمی‌گزیند. مارسل پروست با همان دیدگاه فلسفی خود که عشق را پوچ و دلباختگی را سرگرمی و کاری سطحی می‌پندارد، به مفهوم نسبتاً درستی از «من» نیز پی برده است. وجود ما مملو از تناقض‌ها و تضادهاست؛ انگار که در طول عمر خود چند بار می‌میریم و با هویت و شناخت تازه‌ای دوباره متولد می‌شویم.

خبر ازدواج ژیلبرت سوان دیگر راوی را ناراحت یا نگران نمی‌کند. این دختر که از سال‌ها پیش برای راوی یک معشوق فراموش‌شده محسوب می‌شد، با کنار گذاشتن نام خانوادگی خود و انتخاب نامِ دپورشویل، ارزش خود را در ذهن راوی پایین‌تر هم آورد.

گریخته که نام جلد ششم از مجموعه کتاب در جستجوی زمان از دست رفته اثر مارسل پروست است، صرفاً صفتی مربوط به آلبرتین نیست که از خانه‌ی راوی فراری شده است، بلکه مربوط به تمام ابعاد راوی است. عشق و آرامش نیز از زندگی او گریخته و او باید با خودِ تازه‌اش که کم‌کم باید به بلوغ عاطفی برسد، روبه‌رو شود.

در جستجوی زمان از دست رفته با ترجمه مهدی سحابی

ژیلبرت عروس خانواده‌ی دو گرمانت‌ها شده است و این خانواده‌ی اشرافی به هیچ وجه حاضر نبودند کسی با نام سوان را در محافل خود راه دهند؛ زیرا سوان یک نام خانوادگیِ یهودی است و این نام برای اشراف‌زادگان ننگ محسوب می‌شود. بهترین ترجمه‌ی کتاب در جستجوی زمان از دست رفته به کوشش مهدی سحابی به سرانجام رسیده است که درک یکی از شاهکارهای ادبی جهان را برای ما آسان می‌کند.

مارسل پروست با روایتِ این اتفاق، وضعیت اجتماعی فرانسه را برای ما شرح می‌دهد و نمایان می‌کند که بسیاری از ازدواج‌های سلطنتی و اشرافی نه به خاطر عشق و علاقه‌ی طرفین به یکدیگر، بلکه با انگیزه‌ی کسب پول و ورود به خانواده‌های اشرافی انجام شده است. با خرید کتاب در جستجوی زمان از دست رفته جلد ششم با ترجمه مهدی سحابی از نشر مرکز، شخصیت و بُعد تازه‌ای از مارسل پروست را نظاره خواهید کرد؛ کسی که ظاهراً دست از عاشق شدن‌های مداوم برداشته، اما سرنوشت او را به سمت‌وسویی متضاد با تصوراتش درباره‌ی خویشتن می‌کشاند.

جملات کتاب در جستجوی زمان از دست رفته جلد 6

• حتى اگر قوطى‌هاى دارو را با هم اشتباه مى‌گرفتم و مثلاً در روزى که حس مى‌کردم زیادى چاى خورده‌ام به جاى قرص ورونال چند قرص کافئین مى‌خوردم باز قلبم به آن تندى نمى‌زد که در آن هنگام مى‌زد.
• مى‌کوشیدم چشمان و گوش‌‌هاى خاطره را کور کنم، تا نبینم آن باریکه نارنجى شامگاهى را، تا نشنوم پرندگان ناپیدایى را که از درختانى در دو سویم به هم پاسخ مى‌گفتند، منى که زمانى آنى به مهربانی مى‌بوسید که دیگر مرده بود.

نخستین شبى که آمد. دیگر پرواى غرور خویشم نبود. با او مى‌گفتم: «دوستم خواهى داشت تا هر زمان که بتوانى.»

اقتباس‌های سینمایی و فرهنگی از مجموعه 7 جلدی کتاب در جستجوی زمان از دست رفته

• هارولد پینتر در دهه 1970 فیلمنامه‌ای بر اساس رمان در جستجوی زمان از دست رفته مارسل پروست نوشت که در سال 1978 منتشر شد؛ این فیلمنامه هرگز ساخته نشد، اما از اقتباس‌های سینمایی برجسته و وفادار به اثر پروست به شمار می‌رود.
• فیلم در جستجوی زمان از دست رفته (À la recherche du temps perdu, 2011)، یک فیلم تلویزیونی فرانسوی دو قسمتی به کارگردانی نینا کمپانز است که اقتباسی از مجموعه هفت‌جلدی مارسل پروست است.

کتاب در جستجوی زمان از دست رفته (جلد ششم) برای شما مناسب است اگر

• به کتاب‌های مارسل پروست که جزو شاهکارهای ادبی جهان هستند علاقه‌مندید و می‌خواهید با آثاری مواجه شوید که روایت‌گر وضعیت اجتماعی طبقات مردم در فرانسه قرن بیستم هستند.
• از خواندن آثار برتر و رمان‌های کلاسیک جهان که سبک نوشتاری و شیوه‌ی اندیشه‌ورزی تازه‌ای را آغاز کردند و به الگویی برای نویسندگان پس از خود تبدیل شدند، لذت می‌برید.
• می‌خواهید با موضوع کتاب در جستجوی زمان از دست رفته که از مشهورترین و البته طولانی‌ترین رمان‌های تاریخ ادبیات جهان است آشنا شوید.

در بخشی از کتاب در جستجوی زمان از دست رفته (جلد ششم): گریخته می‌خوانیم

رفتن آلبرتین بزرگ‌ترین بدبختى زندگى‌ام بود. و با این همه، رنجى که از آن مى‌کشیدم شاید کم‌تر از این کنجکاوى بود که ببینى علت این بدبختى چیست: آلبرتین چه کسى را خواسته و دوباره به سویش رفته بود؟ امّا منشاء رویدادهاى بزرگ همچون سرچشمه رودهاست، همه کره زمین را هم که بپیمایى پیدایشان نمى‌کنى. آیا آلبرتین از مدتها پیش فرارش را تدارک دیده بود؟

نگفتم که از روزى که دیگر مرا نمى‌بوسید (چون در آن زمان این به نظرم ادا و کج خلقى و به قول فرانسواز «قیافه گرفتن» آمده بود) حالت کسى را داشت که دنیا بر سرش خراب شده باشد، خشک و شق و رق بود و حرکاتش کند شده بود، ساده‌ترین چیزها را با لحنى غم‌انگیز مى‌گفت و هرگز لبخند نمى‌زد. نمى‌توانم بگویم هیچ چیزى نشان از همدستى‌اش با کسى در بیرون از خانه داشته بوده باشد.

فرانسواز بعدها برایم تعریف کرد که دو روز پیش از رفتن آلبرتین به اتاق او رفته، هیچ‌کس را آن جا ندیده بود، پرده‌ها بسته بود امّا از بوى هوا و از سروصدا حس مى‌شد که پنجره باز است. براستى هم دید که آلبرتین روى بالکن است. امّا معلوم نیست از آن جا با چه کسى مى‌توانست گفت و گو کند و در ضمن، بسته بودن پرده‌ها در برابر پنجره باز بدون شک حاکى از این بود که مى‌دانست جریان هوا مرا ناراحت مى‌کند و گرچه پرده‌ها چندان محافظتى از من نمى‌کرد دستکم مانع از آن مى‌شد که فرانسواز از راهرو ببیند که پنجره به آن زودى باز شده است.