معرفی و دانلود کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی: تحلیل و بررسی تاریخی و تطبیقی

معرفی کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی: تحلیل و بررسی تاریخی و تطبیقی

کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی، منبعی پژوهشی درباره‌ی نقش چشمگیر زبان و ادبیات پارسی در سرزمین‌های عربی است. یوسف حسین بکار، عبدالکریم علی عبدالحمید جرادات و یدالله ملایری، با نگاهی موشکافانه و جامع، پیوندهای ادبیِ ایران و جهان عرب را از دیرباز تاکنون بررسی کرده‌اند. مطالعه‌ی این کتاب ادبیات تطبیقی، دریچه‌ای تازه می‌گشاید به جهانی که در آن شعر و نثرِ فارسی از مرزها فراتر رفته و در دل دانشگاه‌ها و کتابخانه‌‌های عربی جای بازکرده است.

درباره‌ی کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی

کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی، اثری تحقیقی برای روشن‌سازیِ تلاش‌های پژوهشگران عربِ معاصر در مطالعه‌ی ادبیات فارسیِ قدیم و مدرن است. یوسف حسین بکار، عبدالکریم علی عبدالحمید جرادات و یدالله ملایری، با تکیه بر تجربه‌ی چندین ساله، چگونگیِ رشد و گسترش زبان فارسی در دانشگاه‌ها و مراکز علمی جهان عرب را از دیدگاه‌های مختلف بررسی کرده‌اند.

آشنایی با چگونگی گسترش زبان فارسی در ادبیات جهان عرب، به شما کمک می‌کند تا رد پای فرهنگ و اندیشه ایرانی را در فراسوی مرزهای زبانی دنبال کنید و دریابید که چگونه مفاهیم والای شعر کهن ما در بستری متفاوت، دوباره زاده شده و جان گرفته‌اند. خرید کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی و مطالعه‌ی آن، تصویر روشن‌تری از جایگاه ادب فارسی در عرصه‌ی جهانی و نقش مترجمان و پژوهشگرانی ارائه می‌دهد که با تلاش بی‌وقفه خود، گنجینه‌ی ما را از انزوا خارج و در معرض نقد و تحسین فرهنگ‌های دیگر قرار داده‌اند.

در محضر یوسف حسین بکار؛ گفت‌وگو با ایران‌شناسِ عرب

در ابتدای کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی، گفت‌وگویی خواندنی با دکتر یوسف حسین‌ بکار، قرار دارد. این ایران‌شناسِ برجسته، به مدت 8 سال در دانشگاه ایران به تدریس زبان و ادب عربی پرداخته است. در همان زمان، شرایطی برای حسین بکار فراهم می‌شود تا زبان پارسی را بیاموزد و با ادبیات ایران آشنا شود. مطالعه‌ی مکالمه با این استاد برجسته، شما را با انگیزه‌ها، دشواری‌ها و شیرینی‌های مسیری آشنا می‌کند که یک خاورشناس عرب برای شناخت فرهنگ و ادب ایران طی کرده است. بکار در این گفت‌وگو از روزهایی می‌گوید که پای سفره‌ی گرم استادان ایرانی نشست، رباعیات خیام را به عربی ترجمه کرد و راهی گشود برای ده‌ها پژوهشگر عرب که پس از او، دل در گرو ادب فارسی نهادند.

یوسف حسین بکار، عبدالکریم علی عبدالحمید جرادات و یدالله ملایری در بخش‌ بعدی کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی، توضیحاتی درباره‌ی چگونگیِ شکل‌گیری پژوهش‌های ادبیات فارسی در جهان عرب به‌ویژه در دانشگاه‌های مصر مطرح کرده‌اند. پس از این توضیحات با نقش مترجم‌های جهان عرب در برگردانِ گنجینه‌های ادب فارسی به عربی آشنا می‌‌شوید. چندین تن از مترجم‌های برجسته‌ی عرب‌زبان و تلاش‌های آن‌ها در این بخش معرفی شده است.

خیام و فردوسی در جهان عرب

پژوهشی درباره‌ی شاعران و آثار آنان در ادامه‌ی کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی قرار گرفته است. در این زمینه می‌توان به پژوهش‌های دکتر عبدالوهاب عزام در باره‌ی شاهنامه اشاره کرد. بازتاب رباعیات عمر خیام و نقش این حکیم ایرانی در بخش بعدی این کتاب ادبیات تطبیقی بررسی شده است.

آگاهی از بازتاب رباعیات خیام و شاهنامه در ادبیات عرب، به شما نشان می‌دهد که چگونه مفاهیم عمیق این دو اثر کهن از مرزهای زبانی عبور کرده و در فرهنگ دیگر ملت‌ها ریشه دوانده‌اند. این شناخت، شما را با فراز و نشیب‌های ترجمه و تفسیر این آثار آشنا می‌کند و توانمندی مترجمان و پژوهشگرانی را به تصویر می‌کشد که با عشق و شکیبایی، شاهنامه و رباعیات را برای مخاطبان عرب‌زبان زنده نگه داشته‌اند.

اگر دغدغه‌ی زبان پارسی را دارید و می‌خواهید با تأثیر ادبیات ایران بر جهان عرب آشنا شوید، دانلود کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی و مطالعه‌ی آن، پنجره‌ای تازه از مطالعات تطبیقی ایران و دنیای عرب پیش روی شما باز می‌کند.

کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی برای شما مناسب است اگر

• در فکر خواندن یک کتاب ادبیات تطبیقی با مضمون متون عربی و فارسی هستید.
• پژوهشگر ادبیات هستید و می‌خواهید اطلاعات بیشتری از تاریخ تعاملات ادبی و فرهنگی ایران و جهان عرب پیدا کنید.
• به ادبیات تطبیقی علاقه دارید و می‌خواهید نمونه‌های عینی از ترجمه و تحلیل آثار کلاسیک فارسی در فرهنگ عربی را بررسی نمایید.

در بخشی از کتاب ادب فارسی در کشورهای عربی: تحلیل و بررسی تاریخی و تطبیقی می‌خوانیم

ترجمه میان عربی و فارسی پیشینه‌ای بس دیرینه دارد. زیرا زبان پهلوی (پارسی میانه) و سپس فارسی دورۀ اسلامی (دریِ نو) یکی از بزرگترین منابع و آبشخورهای ترجمه به عربی بود. ابن ندیم در میان فهرست‌هایی که نگاشته فهرستی از نام‌های ترجمه‌کنندگان از فارسی [پهلوی] به عربی به دست داده است؛ مانند ابن مقفع، حسن پسر سهل و خاندان نوبختی. دکتر محمد محمدی ملایری در دهۀ 1960 میلادی زمانی که رایزن فرهنگی ایران در بیروت و رئیس بخش زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه لبنان آن شهر بود، کوشید تا آن بخش از آثار ادبی فارسی را که در نخستین سده‌های اسلامی به‌ویژه در آغاز روزگار عباسیان به عربی ترجمه کرده‌اند گرد آورد. «آثاری که با ادبیات عربی چنان درآمیخته که پاره‌ای از آن گشته است.» وی پس از بازیافتن و گرد‌آوری آن بخش از آن آثار که در منابع گوناگون عربی و اسلامی پراکنده بود، بخش نخست از کتاب الترجمة والنقل عن الفارسیة فی القرون الاسلامیة الأولی را که به کتاب‌های تاج [تاج‌نامه‌ها] و آیین [آیین‌نامه] ویژه ساخته، منتشر کرد.

جنبش ترجمه در دوره‌های اسلامی بعدی رو به رشد نهاد و تنها به ترجمۀ آثار فارسی به عربی محدود نگشت. بلکه دامنۀ تلاش‌های مترجمان به ترجمۀ برخی از آثار عربی به فارسی نیز کشیده شد؛ مانند: تفسیر طبری، تقویم الصحه و تاریخ بخارا.

اما در روزگاران جدید، جنبش ترجمه میان این دو زبان گسترش بسیار یافت. زیرا تازیان شماری از بنیادی‌ترین میراث مکتوب ایرانیان را به عربی گزارش کردند؛ مانند: بوستان سعدی شیرازی و گلستان او، دیوان حافظ شیرازی و رباعیات او، مثنوی مولانا جلال‌الدین رومی، شاهنامۀ فردوسی، جامع الحکمتین و سفرنامه از ناصر خسرو، رباعیات خیام (که بیش از بیست ترجمۀ عربی اعم از فصیح و عامیانه دارد)، قابوس‌نامه (کتاب النصیحة)، سیاست‌نامه (کتاب السیاسة)، عطارنامه، سندبادنامه، تاریخ بیهقی و جامع التواریخ.

فهرست مطالب کتاب

مقدمۀ استاد یوسف حسین بکّار بر کتاب حاضر
پیشگفتار گردآورندگان
گفت‌وگو با دکتر یوسف حسین بکار
ادب فارسی در کشورهای عربی (1)
ادبیات فارسی عمومی
دربارۀ ترجمه
ادب فارسی در کشورهای عربی (2)
پژوهش دربارۀ شاعران و آثار آنان
ادب فارسی در کشورهای عربی (3)
عمر خیام و رباعیاتش در آثار محققان عرب
پژوهش‌های هم‌سنج/تطبیقی
خاتمه
فهرست آثار پژوهندگان عرب در ادب پارسی
تألیفات و تحقیقات عمومی
پژوهش‌ها و ترجمه‌ها درباره شاعران و ادیبان و آثار آنان
عمر خیام و رباعیات او
ترجمه‌های رباعیات خیام
بررسی‌های هم‌سنج/تطبیقی
ادب فارسی در کشورهای عربی(4)
سهم مجله «الدراسات الادبیه»
ادب فارسی در کشورهای عربی (5)
برگزیده‌های ترجمه شده به عربی
پژوهش‌های هم‌سنج/تطبیقی (تطبیقی)
مقالات مجلۀ «الدراسات الادبیة»
کتاب‌های خطی فارسی
تحقیقات ادبی
شعرا و ترجمه‌ها
پژوهش‌های هم‌سنج/تطبیقی
دشواری‌های ترجمه از عربی به فارسی و برعکس
چکیده
دست‌اندازهای ترجمه میان عربی و فارسی
نگاهی به فهرست ابن ندیم
ویژگی‌ها و مزایای کلی
ملاحظات و اشکالات کلی
ملاحظات و اشکالات خاص
خاتمه و پیشنهاد
نگاهی به سیاست‌نامه
اول_ خطا‌های تاریخی
دوم_ تصحیفات و تحریفات
سوم_ تفاوت در عبارات و الفاظ و نام‌های اشخاص
پیرامون ترجمۀ فارسی برخی از دیوان‌های سعاد الصبّاح