کتاب ضربه‌های نیروبخش: جستاری تطبیقی درباره آداب و رسوم تجدید قوا

در جهانی که خستگی، نشان مشترک بسیاری از انسان‌هاست، چه آیین‌هایی می‌توانند به آدمی نیرو بخشند؟ کتاب ضربه‌های نیروبخش نوشته‌ی ناهوکو تاواراتانی، پژوهشی خواندنی و عمیق درباره‌ی روش‌های گوناگون فرهنگ‌های جهان برای بازیابی انرژیِ ازدست‌رفته است.

درباره‌ی کتاب ضربه‌های نیروبخش

ناهوکو تاواراتانی (Nahoko Tawaratani)، پژوهشگر و نویسنده، در کتاب ضربه‌های نیروبخش: جستاری تطبیقی درباره آداب و رسوم تجدید قوا با قلمی روان و به دور از پیچیدگی‌های غیرضروری آکادمیک، مخاطب را با خود همراه می‌سازد. نویسنده در این اثر به کاوشی جذاب در سنت‌های ژاپن و ایران می‌پردازد تا پاسخ این پرسش را بیابد: مردمان این دو فرهنگ چگونه با خستگی و فرسودگی روبه‌رو می‌شوند و چه آیین‌هایی برای تجدید قوا در سنت خود پرورانده‌اند؟ او در این جستار تطبیقی، از مراسم سکوت در آیین‌های شرقی تا جشن‌های پرشور در فرهنگ‌های بومی را بررسی می کند.

کتاب ضربه‌های نیروبخش تنها به توصیف آیین‌ها بسنده نمی‌کند، بلکه با تحلیل ظریف و مقایسه‌ای، ریشه‌های روانشناختی و اجتماعی هر رسم را آشکار می‌سازد. نویسنده نشان می‌دهد که چگونه یک آیین ساده، مانند نوشیدن چای در ژاپن یا یک رقص دسته‌جمعی در آفریقا، می‌تواند عملکردی فراتر از یک سرگرمی داشته باشد و به فرایندی برای پاکسازی ذهن، کاهش استرس و بازیابی تمرکز تبدیل شود.

آیین‌های کهن در برابر زندگی مدرن؛ نگاهی تطبیقی

ناهوکو تاواراتانی در هر فصل، با تمرکز بر یک منطقه یا یک سنت خاص، گنجینه‌ای از دانش عامه و خرد فرهنگی را به نمایش می‌گذارد. این اثر که در دسته‌ی مقاله و جستار اجتماعی جای می‌گیرد، برای کسانی که به مردم‌شناسی، فرهنگ‌های مختلف و راه‌های مقابله با فشارهای زندگی مدرن علاقه‌مندند، منبعی ارزشمند است. این کتاب را انتشارات بهجت منتشر ساخته است.

ناهوکو تاواراتانی با تکیه بر تخصص دو فرهنگی خود، این آیین‌های کهن را نه به‌عنوان پدیده‌هایی منزوی، بلکه به مثابه زبان مشترک جهانی برای جست‌وجوی کامیابی می‌کاود. او با مقایسه‌ی آیین‌های ژاپنی و ایرانی، نشان می‌دهد که چگونه مفهوم «ضربه خوردن یا ضریه زدن» در هر دو فرهنگ، نقشی محوری در گذار از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب داشته است. این پژوهش تطبیقی، درکی ظریف از خرد مشترک بشری در باب تحول و تجدید قوا ارائه می‌دهد و خواننده را به بازاندیشی درباره‌ی اشکال مدرن این آیین‌ها در زندگی شخصی دعوت می‌کند.

کتاب ضربه‌های نیروبخش برای شما مناسب است اگر

• به مردم‌شناسی، آداب و رسوم ملل و مطالعات فرهنگی تطبیقی علاقه دارید.
• به دنبال کتابی در ژانر جستار اجتماعی هستید.
• احساس فرسودگی می‌کنید و به دنبال الهام گرفتن از سنت‌های جهانی برای طراحی آیین‌های شخصی تجدید قوا هستید.
• به‌عنوان یک کنشگر اجتماعی، مربی یا معلم، به دنبال درک بهتر رابطه‌ی بین فرهنگ، جامعه و سلامت روان هستید.
• از خواندن کتاب‌هایی لذت می‌برید که نگاه شما را به مسائل روزمره مانند استراحت، کار و جامعه گسترش می‌دهند.

در بخشی از کتاب ضربه‌های نیروبخش: جستاری تطبیقی درباره آداب و رسوم تجدید قوا می‌خوانیم

ضربه‌زدن با چنین وسیله‌ای مختص ضربه واردکردن به زمین است. همان‌طور که در فوق دیدیم زمین را با شلاق می‌زنند تا سلامتی زمین نبودن بلایا و بیماری‌ها برخورداری از حاصلخیزی... پایدار باشد. کوبیدن سنگ به زمین هم به همین نیت صورت می‌گیرد. در ژاپن دو نوع وسیله ساخته می‌شود که با آن زمین را می‌زنند. یکی سنگ گردی به‌اندازه طالبی کوچک که دورش را با طناب می‌بستند و چند دسته از جنس طناب به آن وصل می‌کنند تا با تکان‌دادن دسته‌ها سنگ بالا پایین رفته و به زمین بخورد دیگر وسیله‌ای است که با کاه و طناب و ساقه گیاهان بالارونده که مثل یاس کبود (Wisteria) محکم باشد ساخته می‌شود؛ یعنی دور دسته کاه طناب و ساقه گیاهان بالارونده را می‌پیچند و به شکل استوانه‌ای در می‌آورند. با هر دو وسیله که سنگین است در حال آوازخواندن زمین را می‌زنند. نام این وسیله‌ها را‌ای - نو - کو Inoko بچه گراز موگورا Mogura (موش کور) و غیره می‌گویند. گراز و موش کور هر دو برای کشاورزی حیوان مضر محسوب می‌شوند. ازاین‌رو وسیله‌ای شبیه آن‌ها می‌سازند و برای ترساندن و فراری‌دادنشان زمین را به لرزه در می‌آورند به‌عبارت‌دیگر بلایا را از زمین رانده، برداشت بیشتر محصولات کشاورزی را آرزو می‌کنند. این مراسم چند بار در سال صورت می‌گیرد که در هر منطقه‌ای از ژاپن زمان اجرای آن متغیر است. در بعضی مناطق در روز پانزدهم سال نو، در جاهای دیگر در ماه اکتبر، و در ماه اوت هم انجام می‌شود.

نکته قابل‌توجه این است که در بعضی مناطق از ژاپن فردای روز مراسم، وسیلهٔ زمین‌کوبی را از شاخهٔ درخت میوه‌ای آویزان می‌کنند. باور دارند با این کار درخت، ثمر بیشتری خواهد داد.

در ضمن با نظر می‌آید دلیل اینکه به نیت دورکردن بلا و حاصل نمودن ثمرهٔ بیشتر زمین را با سنگ می‌کوبند، بی‌ربط با نگاه بشر به سنگ و صخره نیست. سنگ و صخره از دوران کهن، مقدس شناخته می‌شد. در اسطوره‌های ملت‌های گوناگون قداست سنگ و صخره نقل شده است.