کتاب صوتی تار عنکبوت والدین و رهایی از آن: گره گشایی از چالش‌های کودکی

آلن دوباتن، نظریه‌پرداز و سخنران دنیای موفقیت و رشد فردی، در کتاب صوتی تار عنکبوت والدین و رهایی از آن، ما را برای رویارویی با قدیمی‌ترین زخم‌های روانمان آماده می‌کند. روابط خانوادگی مهم و گاه پیچیده هستند، شاید برای همین ریشه‌ی بسیاری از دردهای روانی را می‌توان در آن‌جا یافت؛ زخم‌هایی که گاه حتی متوجه وجودشان نیستیم اما رد آن‌ها را بر تصمیمات و افکار امروز خود مشاهده می‌کنیم. حاضرید نگاهی به آن‌ها بیندازید؟ شاید تنها راه التیام این آسیب‌ها، مواجهه با آن باشد.

درباره‌ی کتاب صوتی تار عنکبوت والدین و رهایی از آن

هویت ما بیش از آن چه می‌اندیشیم به خانواده و پدر و مادرمان بستگی دارد، حقیقتی گاه تلخ و غم‌انگیز. کودکی که در دامن خانواده‌ی خود رشد می‌کند در برابر آسیب‌های روابط خانوادگی سپری ندارد. لاجرم وقتی بزرگ‌تر شدیم، باید بازگشتی به گذشته داشته باشیم، گره‌ها را از هم باز و تفکیک کنیم و خود ناجی کودک درونمان باشیم. آلن دوباتن (Alain de Botton) در کتاب صوتی تار عنکبوت والدین و رهایی از آن (Getting Over Your Parents) این رویارویی مهم و چالش دشوار را برای ما آسان‌تر خواهد کرد.

چرا به گذشته نگاه کنیم؟ چه لزومی دارد خاطرات و وقایع را کنار بزنیم تا از آنچه بر ما رفته باخبر شویم؟ همه‌ی ما بیش و کم تصور می‌کنیم شناخت خوبی از خود داریم. با این‌حال اگر بیشتر در هویت خود دقیق شویم، الگوی روابط عاطفی خود را بسنجیم و یا میزان اعتماد به نفس خود را بررسی کنیم به‌خوبی متوجه حضور پررنگ بخش پنهان ذهن، یعنی ناخودآگاهمان خواهیم شد. پیکره‌ی اصلی این ناخودآگاه کی و کجا بنا شده؟ درست است، در سال‌های کودکی و در بستر خانواده. به عبارتی کسی که قصد دارد شناخت عمیق‌تری از ویژگی‌های شخصیتی خود داشته باشد، بهتر است ابتدا نگاهی به گذشته‌ی خود بیندازد.

خانواده‌ی رویایی، یک دروغ بزرگ!

پذیرش واقعیت سخت است اما وقتی آغاز به قبول آن می‌کنید، گره‌ی مشکلات یکی پس از دیگری گشوده خواهد شد. نویسنده‌ی کتاب صوتی تار عنکبوت والدین و رهایی از آن، پیش از هرچیز قرار است ما را با واقعیتی مهم روبه‌رو کند: تصویر آرمانی و ایدئال که از مفهوم خانواده در ذهن ما حک شده دروغی بیش نیست. خانواده منشأ رشد و پیشرفت و مدرسه‌ی اول زندگی ماست و به همان اندازه می‌تواند مبدأ آسیب‌های فکری و ضعف‌های شخصیتی‌ ما نیز باشد. بعد از شکستن این تصویر غیرواقعی وقت آن می‌رسد تا با گونه‌های مختلف والدگری دشوار و نشانه‌های هرکدام آشنا شویم و تجربه‌ای که از سر گذرانده‌ایم را با آن مقایسه کنیم.

چرا برخی به کم‌رویی و بی‌اعتماد‌به‌نفسی بسیار دچار هستند و گروهی دیگر در اعتماد‌به‌نفس کاذب و خودخواهی مطلق به سر می‌برند؟ چرا گروهی بیش از اندازه نسبت به آینده‌ بدبین و ناامید هستند و تعدادی دیگر به امیدهای واهی و دور از واقعیت دل می‌بندند؟ چرا گاه در برابر دیگران توانی برای «نه» گفتن نداریم و چرا مدام از این فکر که دیگران ترکمان خواهند کرد به وحشت می‌افتیم؟ ریشه‌ی احساس گناه و خطاکاری کجاست؟ و وسواس موفقیت و کمال‌خواهی از کجا ریشه می‌گیرد؟ بله! وقتی به بخش دوم از کتاب آموزنده‌ی تار عنکبوت والدین و رهایی از آن، گوش کنید از ارتباط هر یک از این رفتارها و دیگر مشکلات عاطفی با دوران کودکی، حیرت‌زده خواهید شد.

دوستی با کودک درون، کلید عبور از گذشته

اما چاره چیست؟ بدیهی‌ست که نمی‌توان گذشته را تغییر داد. تغییر والدین در دوران بزرگسالی نیز کاری عبث و بیهوده است. درحقیقت آن چه که در این فرآیند مورد درمان و التیام قرار خواهد گرفت، کودکی‌ است که همچنان درون شما زندگی می‌کند، یک کودک زخم‌خورده که کسی جز شما نمی‌تواند او را نوازش کند و بر خاطراتش مرهم بگذارد. هرچند که کار پرچالشی به‌نظر می‌رسد، اما با تمریناتی که آلن دوباتن در بخش‌های بعدی از راهنمای خود در اختیارتان قرار می‌دهد خواهید توانست شخصیت بالغ درون خود را رشد دهید و او را برای کمک به کودک درونتان آماده سازید. این کار بزرگ‌ترین لطف و کمکی است که می‌توانید در حق خود انجام دهید و نتیجه‌ی آن نسخه‌ای از شماست که بیش از هرزمانی دوستش دارید و به او می‌بالید. برای فرآیند بازپروری کودک درونتان آماده هستید؟ پیشنهاد می‌کنیم با این راهنمای مفید روانشناسی همراه شوید.

این کتاب با تلاش نشر صوتی نیک و یاری انتشارات کتابسرای نیک به دست شما رسیده. ترجمه‌ی اثر کاری از بنفشه شریفی ‌خو است و روایت آن را فرزانه فائزی برعهده دارد.

کتاب صوتی تار عنکبوت والدین و رهایی از آن برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید به درک بهتری از ارتباط میان دوران کودکی با هویت امروزتان برسید.
• به دنبال خودشناسی عمیق و پرورش هوش عاطفی، حس همدلی و دوستی با خود هستید.
• می‌خواهید مواجه‌ای اصولی و سازنده با گذشته‌ی خود و روابطتان با خانواده داشته باشید.

در بخشی از کتاب صوتی تار عنکبوت والدین و رهایی از آن: گره گشایی از چالش‌های کودکی می‌شنویم

در یک دنیای آرمانی افراد باید برای پرورش یک کودک اجازه‌نامه دریافت کنند. دشوار است بفهمیم چرا در دنیایی که برای به پرواز درآوردن یک پهپاد کوچک به مجوز نیاز داریم و تخلفی هرچند اندک از حداکثر سرعت مجاز جریمه‌ی سنگینی دارد، می‌توانیم به راحتی جفتی برای خودمان پیدا کنیم و در مدتی کوتاه انسان دیگری را به وجود بیاوریم که احتمالاً هشتاد سالی بر این کره خاکی زندگی خواهد کرد. آن هم بدون نیاز به اثبات هیچ‌گونه صلاحیت، بینش یا برخورداری از توانایی محبت ورزیدن. ما با مهم‌ترین کاری که هرکس ممکن است در طول زندگی‌اش انجام دهد، کاملاً تنها رها شده‌ایم.

منطقی‌ست که نسبت به دولت‌ها در چنین موضوعی بدبین باشیم. اما آیا درست تعداد زیادی از نوزادان همراه کسانی از بیمارستان محل تولدشان خارج شوند و به دست کسانی سپرده شوند که کافی‌ست کمی پوسته‌ی ظاهریشان را کنار بزنیم تا ببینیم انسان‌های سرکوب‌گر، زخم‌خورده، خشم‌گین یا بی‌ثباتی هستند و بنابراین کودک از آنها خواهد ترسید و در طول یک دهه‌ی آینده همیشه چنان با احتیاط به آنها نزدیک خواهد شد که گویی با شیر جنگل سرکار دارد. چرا اینقدر علاقه داریم آسیب‌پذیرترین افراد جامعه را در معرض تیزترین و برنده‌ترین لبه‌های آرمان‌های لیبرال خود قرار دهیم؟

در برخی محافل از حقوق جنین صحبت می‌شود. اما حقوق نوزاد چه می‌شود؟ چه کسی به حق نوزاد برای به دنیا آمدن از والدینی عاقل و مهربان فکر می‌کند؟ چه نوع جامعه‌ای به خود دروغ می‌گوید که نمی‌داند مادر یا پدر شایسته چگونه باید باشد؟ ما باید برای خیر و صلاح همه‌ی کسانی که هم‌اکنون نخستین گام‌هایشان را به سوی تروما برمی‌دارند از تظاهر به نادانی دست برداریم. ما هرگز اعتراض نمی‌کنیم که چرا اجازه نداریم بدون سال‌ها آموزش کنترل یک ایرباس A350 پر از مسافر را به دست بگیریم. به همین ترتیب هنگامی که کسی کمی بیشتر درباره‌ی صلاحیت‌های عاطفی ما برای پذیرش مسئولیت‌های والد بودن می‌پرسد نباید پرسشش را افراط‌کاری یا بیش از حد بی‌رحمانه قلمداد کنیم. این توهین به شأن ما نیست بلکه تلاشی برای جلوگیری از فاجعه‌های بین‌نسلی بیشتر است.