کتاب صوتی مسیرهای زندگی: شش داستان روان درمانی

آلیس میلر، روان‌شناس برجسته‌ی سوئیسی، در کتاب صوتی مسیرهای زندگی شش سناریو از موقعیت‌های واقعی مختلفی را گردآوری کرده که در آن‌ها، آسیب‌های دوران کودکی، رفتارهای اشتباه خانواده، تأثیر نفرت، کودک‌آزاری و غیره، خودشان را در جهان بزرگسالی فرد نشان می‌دهند و در این روایت‌ها مشخص می‌شود که هر یک از این عوامل، چه نقشی در شکل‌گیری شخصیت فرد داشته است.

درباره‌ی کتاب صوتی مسیرهای زندگی

تابه‌حال شده به جزئیات رفتار کسی دقت و تلاش کنید بفهمید که هر رفتارش، چه خوب و چه بد، از کدام بخش از زندگی‌اش سرمنشأ گرفته است؟ آلیس میلر (Alice Miller) که یکی از اسامی مشهور در دنیای روان‌شناسی است، در کتاب صوتی مسیرهای زندگی (Paths of Life: Six Case Histories) داستان‌هایی ساده و روان و البته واقعی را شرح داده تا تأثیر هر رفتاری در کودکی را در بزرگسالی افراد نمایان کند. در این سناریوها، مخاطب فرصت این را دارد تا پازل سرگذشت افراد مختلف را کامل کند و بفهمد که چرا هر شخص، تبدیل به کسی شده که امروز هست.

در یکی از روایت‌های این کتاب صوتی مسیرهای زندگی، شاهد گفتگوی مادر و دختری هستیم که در تلاش‌اند تا تجربه‌ی زیسته‌ی یکدیگر را بهتر درک کنند. دختر حالا خود در آستانه‌ی میان‌سالی است و مادر هم در خانه‌ی سالمندان ساکن است. پدر سال‌ها پیش از مادر جدا شده و به دنبال زندگی خود رفته و حالا مادر با بودن در جایی که هیچ رد و نشانی از خاطرات جوانی‌اش ندارد، خوشحال و آرام است. دختر از همین حال خوب مادر استفاده می‌کند تا با او درباره‌ی موضوعات مهمی حرف بزند.

دختر به‌تازگی در جلسات تراپی‌اش، پی به رازهایی از دوران کودکی خود برده که علت بسیاری از رفتارهای خود و مادرش را توضیح می‌دهند. او با کاوش در بخشی از خاطرات کودکی‌اش، متوجه آسیب‌هایی از سوی مادر به خودش شده که حالا دیگر به بخشی از شخصیتش تبدیل شده‌اند. برای مثال او با یادآوری اینکه وقتی با مادرش در کلاس زبان آلمانی شرکت می‌کرد، به‌خاطر تعریف و تمجیدهای معلم نسبت به خودش از سوی مادر به‌صورت غیرمستقیم مورد حسادت و خشم قرار می‌گرفت، پی به این مسئله برد که احتمالاً مادر بر خلاف آنچه خودش باور دارد، کودکی سخت و پر آسیبی داشته است. مادر که در کودکی از ادامه‌ی تحصیل منع شده، نمی‌تواند حس خشم سرکوب‌شده‌ی خودش را به فرزندش منتقل نکند.

از سوی دیگر مادر که در زندگی زناشویی‌اش نیز دچار شکست شده و از همسرش طلاق گرفته، به‌صورت ناخودآگاه حس نیاز به عشق و مورد مراقبت قرار گرفتن را از فرزندانش مطالبه می‌کند و این همواره به آن‌ها حسی از اضطراب و استرس را تحمیل کرده که باید به‌نوعی والدِ والد خود باشند و خود را مسئول نیازهای او ببینند. این رفتار که با الگوهایی از دادنِ عذاب وجدان و خشم منفعلانه همراه شده، فرزندان را دچار حس گناهی کرده که همواره از آسیب زدن به دیگران هراس داشته باشند. این حس حالا تبدیل به الگویی شده که در بسیاری از روابط آن‌ها در دوران بزرگسالی نیز خودش را نشان می‌دهد و باعث آسیب می‌شود.

رمزگشایی از این رفتارهای آسیب‌زا، ضمن ایجاد درک متقابل، به برطرف شدن بسیاری از این آسیب‌ها نیز کمک می‌کند. گرچه آسیبی که از سال‌ها قبل به روانمان زده شده و ریشه در کودکی‌مان دارد یک‌شبه درمان نمی‌شود، اما می‌توانیم امیدوار باشیم که با هوشیار شدن نسبت به ریشه‌ی مشکلاتمان، راه درمان و برطرف کردنشان را هموار می‌کنیم.

کتاب صوتی مسیرهای زندگی کاری از نشر صوتی واوخوان و انتشارات هوما است. این کتاب را با ترجمه‌ی مجتبی پردل و روایت زهره انصاری، مهدی ایمنی، نوشین‌دخت کسرایی، محسن علی‌نژاد، مریم ژگان می‌شنویم.

کتاب صوتی مسیرهای زندگی برای چه کسانی مناسب است؟

علاقه‌مندان به مطالعات موردی در بحث روان‌درمانی و روان‌شناسی بالینی، مخاطبین اصلی این اثر به شمار می‌روند.

در بخشی از کتاب صوتی مسیرهای زندگی: شش داستان روان درمانی می‌شنویم

زمانی که با هم در لس‌آنجلس بودیم آن‌قدر برایم رضایت‌بخش بود که تا سوار هواپیما شدم درباره‌ی یولانتا برای دخترم ماری نامه نوشتم. حالا چند هفته است که دوباره به شیکاگو برگشته‌ام و آن‌قدر خوش‌شانس بودم که درست اینجا در یک زایمان خانگی حضور پیدا کردم. طبیعتاً دلم می‌خواهد بدانم نظرت درباره‌ی نتیجه‌گیری‌های شدیداً غیرکارشناسانه‌ی من چیست. اسم آن مادر جوان آنا بود. دختر یکی از دوستان خوبم که مدتی پیش به مرگ غم‌انگیزی از دنیا رفت. با او درباره‌ی دیدن تو در لس‌آنجلس حرف زده بودم و از من خواست در زمان تولد آنجا حضور داشته باشم. شرایط بهتر از این نمی‌شد. شوهر آنا، رابرت، خیلی حساس بود.