کتاب صوتی نامه‌هایی به شاعر جوان اثر راینر ماریا ریلکه؛ برای دوستداران شعر

شاعر شدن تقدیر است یا یک انتخاب؟ کتاب صوتی نامه‌هایی به شاعر جوان اثر راینر ماریا ریلکه، مجموعه‌ای از ده نامه است که این شاعر بزرگ در آغاز قرن بیستم برای جوانی به نام فرانتس کاپوس نوشت؛ جوانی که در تردید و اضطراب آغاز راه شاعری، از ریلکه راهنمایی خواسته بود. اما ریلکه به جای آن که نقش استاد را بپذیرد، او را به سفری عمیق و بی‌پایان به درون خویش فرستاد.

درباره‌ی کتاب صوتی نامه‌هایی به شاعر جوان

با گوش دادن به کتاب صوتی نامه‌هایی به شاعر جوان (Letters to a Young Poet) اثر راینر ماریا ریلکه (Rainer Maria Rilke)، به جهان یکی از بهترین شاعران جهان وارد می‌شوید. ریلکه در نامه‌هایش به دوست جوانش فرانتس کاپوس (Franz Xaver Kappus)، از چگونه نوشتن نمی‌گوید؛ او از ضرورت نوشتن سخن می‌گوید. از این که نوشتن باید از اعماق وجود برخیزد، نه از میل به تأیید یا ستایش دیگران.

ریلکه در اولین نامه‌اش، کاپوس را دعوت می‌کند که در سکوت نیمه‌شب، در لحظه‌ای که جهان بیرون خاموش است، از خودش بپرسد، اگر نوشتن از من گرفته شود، آیا می‌میرم؟ این پرسش برای ریلکه معیار نهایی است؛ اگر پاسخ «بله» باشد، نوشتن سرنوشت است، نه انتخاب. اگر پاسخ «نه» باشد، این سفر درونی همچنان بیهوده نیست، زیرا فرد را به راه‌های درست‌تری برای زیستن هدایت می‌کند. شما هم با گوش دادن به کتاب صوتی نامه‌هایی به شاعر جوان با صدای گرم نیما سیروس کبیری، وارد همین سفر می‌شوید.

نامه‌های ریلکه؛ تعریف شعر مدرن و شیوه‌ی زیستن

ریلکه در کتاب نامه‌هایی به شاعر جوان، به تمام شاعران آینده یادآوری می‌کند که شعر، پیش از آن که تکنیک باشد، یک وضعیت وجودی است. شعر مدرن قرار نیست جهان را روایت کند؛ قرار است جهان را بسازد. قرار است از تجربه‌های درونی، از زخم‌های گذشته و لحظه‌هایی که هیچ‌کس نمی‌بیند شکل گیرد. در اشعار راینر ماریا ریلکه، همین شیوه‌ی نگرش به وضوح دیده می‌شود. نگاهی که شعر را نه روایتی حکمت‌آمیز، بلکه شیوه‌ای ناب برای زیستن می‌داند.

اگر سایر کتاب‌های نامه‌نگاری را خوانده باشید، خوب می‌دانید که بسیاری از آن‌ها بر محور توصیه‌های عملی، خاطرات یا روایت‌های روزمره می‌چرخند. اما کتاب صوتی نامه‌هایی به شاعر جوان اثر راینر ماریا ریلکه چیز دیگری است. این کتاب نه صرفاً مجموعه‌ای از نامه‌ها، بلکه مانیفست تنهایی، ضرورت نوشتن، عشق و بلوغ هنری است؛ متنی که بیش از یک قرن است هنرمندان و بهترین شاعران جهان را به دنیای درونشان می‌کشاند و از آن‌ها می‌خواهد به سکوت پناه ببرند، خاطراتشان را مرور کنند و از تاریکی و حقیقت‌های پنهان الهام بگیرند.

سرچشمه‌های الهام در اشعار راینر ماریا ریلکه

راینر ماریا ریلکه در کتاب نامه‌هایی به شاعر جوان از کتاب‌هایی می‌گوید که جهان‌بینی‌اش را شکل دادند؛ کتاب مقدس و شش داستان از یاکوبسن. او همچنین از دو آموزگار بزرگ خود نیز یاد می‌کند؛ یاکوبسن و آگوست رودن. یاکوبسن سرچشمه‌ی نگاه دقیق و حساسیت ادبی ریلکه بود؛ رودن سرچشمه‌ی صبر، کار هنری و ماندگاری. با گوش دادن به کتاب صوتی نامه‌هایی به شاعر جوان انتشارات سیزده، با نگرش ریلکه در باب نقد ادبی و هنری نیز آشنا می‌شوید.

نامه‌نگاری ادبی ریلکه؛ کلاس درس نقد ادبی

ریلکه در نامه‌هایش بارها تأکید می‌کند که نقد هنری اگر از بیرون بیاید، اگر بر معیارهای رایج، سلیقه‌ی عمومی یا داوری‌های شتاب‌زده تکیه کند، چیزی جز مانعی برای آفرینش نیست. او معتقد است که اثر هنری باید در خلوت شکل بگیرد و در همان خلوت سنجیده شود؛ نه با نگاه دیگران، نه با معیارهای بازار و هیاهوی محافل ادبی.

درس‌هایی که از این نامه‌نگاری ادبی می‌آموزید، فقط توصیه‌هایی برای نوشتن نیستند؛ بلکه شیوه‌ای تازه برای زیستن و نگاه کردن به جهان‌اند. اگر مشتاقید همراه با یکی از بهترین شاعران جهان، مسیر هنرمند شدن یا هنرمندانه زیستن را طی کنید، خرید کتاب صوتی نامه‌هایی به شاعر جوان اثر راینر ماریا ریلکه را به شما پیشنهاد می‌کنیم. سفری آرام، عمیق و بی‌پایان که با صدای گرم نیما سیروس کبیری و ترجمه‌ی روان غزاله شکرابی، نگاه شما را به نوشتن، هنر و حتی به زندگی برای همیشه تغییر می‌دهد.

نکوداشت‌های کتاب نامه‌هایی به شاعر جوان

• در این نامه‌ها نکته‌های بسیار عمیقی درباره‌ی هنرمند بودن وجود دارد. من همچنین از خواندن بخش وقایع‌نگار که زندگی ریلکه را در زمان نوشتن هر نامه توضیح می‌داد، خیلی لذت بردم. این کتاب واقعاً نگاه من را به بسیاری چیزهای زندگی تغییر داد و خوشحالم که آن را خواندم. فکر می‌کنم هر هنرمندی باید آن را بخواند. (کاربر آمازون)
• این مرد همین‌طور راحت، عمیق‌ترین حرف‌هایی را که در عمرم خوانده‌ام در یک نامه برای دوستش می‌نویسد؛ و من آن طرف نشسته‌ام و ده دقیقه فکر می‌کنم که چطور یک ایمیل را امضا کنم! (کاربر گودریدز)

کتاب صوتی نامه‌هایی به شاعر جوان برای شما مناسب است اگر

• به شعر مدرن علاقه‌مندید و همه‌ی متون مرتبط با شعر را دنبال می‌کنید.
• از شنیدن کتاب‌هایی به سبک نامه‌نگاری لذت می‌برید.
• می‌خواهید نظر بهترین شاعران جهان را در رابطه با نقد ادبی و هنری بدانید.

در بخشی از کتاب صوتی نامه‌هایی به شاعر جوان می‌شنویم

نامه‌ی 29 آگوست شما را در فلورانس دریافت کردم و حالا دو ماه بعد از آن، پاسخ می‌دهم. این تأخیر را ببخشید، اما من در سفر، نامه‌نگاری را دوست ندارم، زیرا برای نامه‌نویسی چند چیز برای من ضروری‌ست: آرامش، تنهایی و زمان گذاشتن از روی حوصله و نه چندان اتفاقی.

ما حدوداً شش هفته پیش به رم رسیدیم، در زمانی که رم هنوز خالی، داغ و تب‌دار بود و این شرایط، همراه با سایر مشکلات، به نظر می‌رساند که ناآرامی‌های اطراف ما تمامی ندارند و بیگانگی سنگین غربت را بر سر ما گذاشت.

علاوه بر این رم (اگر آن را نمی‌شناسید) در چند روز اول تأثیر غم‌انگیزی روی شما خواهد داشت؛ فضای بی‌روح و کسالت‌بار موزه‌مانند که بازدم می‌کند، حسی که از گذشته‌هایش به همراه دارد، گذشته‌های به‌سختی حفظ شده که شاید قسمت کوچکی از آن هنوز هم وجود دارد.

از تمام این آثار مخدوش، ویران‌شده و دوباره از نو ساخته شده، در انتها چیزی بیش از یک فرصت دوباره برای زندگی مجدد برای ما باقی نمانده است.

درنهایت، پس از هفته‌ها حضور، دوباره خود را می‌یابید، اگرچه هنوز تا حدودی گیج و سردرگم هستید و با خود می‌گویید: «نه، زیبایی اینجا بیش از جاهای دیگر نیست، و همه‌ی این اشیاء، توسط انسان ساخته و تحسین شده و به دست کارگران نیز ترمیم می‌شوند، پس هیچ‌اند و قلب و ارزشی ندارند.»

اما در اینجا زیبایی‌های زیادی وجود دارد، در همه‌جا زیبایی زیادی وجود دارد. مثل آب‌های روان و بی‌نهایت که نشان از حیات می‌دهند و در امتداد قنات‌های قدیمی در جای‌جای شهر بزرگ در حرکت‌اند، در میدان‌های متعدد بر فراز حوضچه‌های سنگی سفید می‌رقصند، گسترده و پخش می‌شوند و روز و شب آوا و زمزمه‌هایشان را می‌شود شنید.