کتاب همزاد: با الهام از داستان هروسترات اثر ژان پل سارتر: نمایشنامه در هشت صحنه

تقابل نفس و دیگری، واقعیت و توهم یکی از دغدغه‌های هستی‌شناسانه است که بارها در ادبیات به آن پرداخته‌اند. در کتاب همزاد: با الهام از داستان هروسترات اثر ژان پل سارتر روایت فشرده‌ای از این تقابل نگاشته شده است. علیرضا کوشک جلالی در این نمایشنامه داستان مردی را می‌گوید که با همزاد ذهنی‌اش روبرو می‌شود. این نمایشنامه که در گروه نمایشنامه‌های معاصر فلسفی قرار می‌گیرد، در هشت صحنه و با محوریت دو شخصیت، مفاهیم اگزیستانسیالیستی سارتر را بازگو می‌کند.

درباره‌ی کتاب همزاد: با الهام از داستان هروسترات اثر ژان پل سارتر

کتاب همزاد: با الهام از داستان هروسترات اثر ژان پل سارتر نوشته‌ی علیرضا کوشک جلالی نمایشی است هشت‌پرده‌ای از زندگی مردی که همراه برادر دوقلویش زندگی می‌کند؛ اما در واقع نفر دوم تجسمی از درونیات و توهمات وی و در اصل همزاد اوست. به مرور، توهمات مرد بیشتر و بیماری روانی او تشدید می‌شود. او به‌تدریج از واقعیت فاصله می‌گیرد و نهایتاً به تصمیمی خطرناک و جنون‌آمیز می‌رسد؛ یعنی خرید اسلحه و میل به کشتن کسانی که با او مخالفت کرده‌اند.

فراتر از اقتباس در نمایشنامه همزاد

علیرضا کوشک جلالی نمایش‌نامه‌نویس و کارگردان ایرانی مقیم آلمان است که از سال‌ها پیش در عرصه تئاتر فعالیت می‌کند. وی نمایشنامه‌های زیادی نوشته و نمایش‌های مختلفی را در ایران و آلمان روی صحنه برده است. کتاب همزاد: با الهام از داستان هروسترات اثر ژان پل سارتر یکی از نمایشنامه‌های برجسته‌ی اوست که با تمرکز بر دو شخصیت، یعنی «مرد» و «مرد جوان» و با الهام از «هروسترات» اثر ژان-پل سارتر نگاشته شده است. در اصل کتاب هروسترات داستان مردی است که برای کسب شهرت، دست به اعمالی غیرمعمول و قبیح می‌زند و به قصد شناخته‌شدن معبد آرتمیس را به آتش می‌کشد. علیرضا کوشک جلالی در نمایشنامه‌ی همزاد این ایده‌ی سارتر را می‌گیرد و آن را در داستانی درباره‌ی روان انسان، توهمات، همزادِ ذهنی، هویت و مسئولیت اخلاقی بازسازی می‌کند. این نمایشنامه یک اقتباس مستقیم و تقلید صرف نیست؛ بلکه با شرایط سیاسی و اجتماعی معاصر ایران تطبیق داده شده و بازتابی است از مفاهیم اگزیستانسیالیستی سارتر همچون فردیت، مسئولیت، آزادی، عمل و پیامدهای عمل در شرایطی که انسان احساس می‌کند در برابر نظام‌های بیرونی شکست خورده است.

در مجموع نمایشنامه همزاد: با الهام از داستان هروسترات اثر ژان پل سارتر، داستانی است نمادین که پرسش‌هایی عمیق در باب هویت، واقعیت و توهم را پیش می‌کشد. این اثر در هشت پرده و با تمرکز بر دو شخصیت، فضای روانی متزلزل و دوگانگی ذهنی بین واقعیت و وهم را به تصویر می‌کشد و لحظه‌هایی از بحران هویتی و مسئولیت اخلاقی را نیز آشکار می‌کند.

این کتاب را نشر قطره منتشر کرده است.

کتاب همزاد: با الهام از داستان هروسترات اثر ژان پل سارتر برای شما مناسب است اگر

• به نمایشنامه‌های فلسفی با تمرکز بر روان‌شناسی شخصیت و کاوش در درونیات انسان علاقه‌مندید.
• با ادبیات اگزیستانسیالیستی آشنا هستید و داستان‌هایی را دنبال می‌کنید که متأثر از مفاهیم فلسفی سارتر نگاشته شده‌اند.
• از هواداران نمایشنامه‌های علیرضا کوشک جلالی هستید و دوست دارید یکی دیگر از آثار او را مطالعه کنید.

در بخشی از کتاب همزاد: با الهام از داستان هروسترات اثر ژان پل سارتر: نمایشنامه در هشت صحنه می‌خوانیم

صحنه‌اى دو طبقه. طبقه‌ى پایین خاموش است. طبقه‌ى دوم اتاقى است دلباز. مرد جوان که تنها یک پا دارد، روى صندلى چرخ‌دار نشسته است. دریچه‌اى در وسط کف اتاق قرار دارد که مى‌توان آن را حرکت داد. یک صندلى ننویى، یک میز که روى آن چهار پنج عروسک خیمه‌شب‌بازى قرار دارد، یک پنجره، یک یخچال کوچک و یک تخت در اتاق به چشم مى‌خورد. انبوهى از پاکت‌هاى صابون زیرِ دست‌شویى ریخته شده است. پنجره‌اى روبه خیابان قرار دارد. مرد جوان چند قرص مى‌خورد. در باز مى‌شود و مرد درحالى‌که یک دستش در جیب شلوارش است، به داخل مى‌آید.

همدیگر را مى‌نگرند. ناگهان مرد تپانچه‌اى را از جیب شلوارش بیرون مى‌آورد و به‌طرف مرد جوان نشانه مى‌گیرد. (سکوت)

مرد مى‌خندد. مرد جوان با صندلى کمى به عقب مى‌رود.

مرد جوان: پس...

مرد: بالاخره گیرش آوردم.

مرد جوان: حالا خیال دارى...؟

مرد: آره.

مرد جوان: فکر مى‌کردم شوخى مى‌کنى.

مرد: من با کسى شوخى ندارم. دوست دارى از دستشون خلاص بشى؟ چطوره از تو شروع کنم؟ مى‌خواى آزاد بشى، آزاد...؟

مرد جوان: (ابلهانه مى‌خندد.) آزاد...

مرد: مى‌دونى، براى این‌که ازشون متنفر باشم دلیل زیاده. امروز خیلى سرحالم. وقتى‌که این سگ‌مذهب تو جیبته احساس قدرت مى‌کنى. صداى قشنگى داره.