معرفی و دانلود کتاب دگردیسی شی معمولی: فلسفه‌ای برای هنر

معرفی کتاب دگردیسی شی معمولی: فلسفه‌ای برای هنر

کتاب دگردیسی شی معمولی به قلم آرتور کلمن دانتو یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین متون در فلسفه هنر معاصر است که در سال 1981 منتشر شد و به‌سرعت جایگاهی مرجع در مباحث نظری هنر پیدا کرد. نویسنده در این کتاب، با طرح پرسشی بنیادین - این‌که چه چیزی یک شی عادی را به اثر هنری تبدیل می‌کند - به قلب بحران تعریف هنر در قرن بیستم می‌زند؛ بحرانی که با ظهور هنر مفهومی و پاپ آرت به اوج خود رسید.

درباره‌ی کتاب دگردیسی شی معمولی

نقطه‌ی آغاز تحلیل آرتور کلمن دانتو (Arthur C. Danto) در کتاب دگردیسی شی معمولی: فلسفه‌ای برای هنر (The Transfiguration of the Commonplace : A Philosophy of Art)، مواجهه با آثار اندی وارهول است، به‌ویژه جعبه‌های «بریلو» که از نظر ظاهری هیچ تفاوتی با نمونه‌های صنعتی ندارند. این شباهت کامل میان شی هنری و شی روزمره، مبنای استدلال آرتور دانتو را شکل می‌دهد: اگر دو چیز از لحاظ حسی یکسان باشند، اما یکی اثر هنری تلقی شود و دیگری نه، پس تمایز میان آن‌ها باید در سطحی فراتر از ادراک حسی جست‌وجو شود. به این ترتیب، دانتو نشان می‌دهد که تجربه‌ی هنر اساساً وابسته به تفسیر است، نه صرفا مشاهده‌ی آن.

تحلیل آرتور کلمن دانتو از تفاوت اثر هنری و شی معمولی

در مرکز نظریه‌ی کتاب دگردیسی شی معمولی، مفهوم فضای نظری یا همان بستر تفسیر قرار دارد؛ فضایی که در آن یک شی در شبکه‌ای از مفاهیم، تاریخ و گفتمان هنری معنا پیدا می‌کند. از دید آرتور کلمن دانتو، سه عامل کلیدی در این دگردیسی نقش دارند؛ نخست، وجود یک ایده یا نظریه‌ی پشتیبان اثر، دوم جای‌گیری آن در تداوم تاریخ هنر و سوم پذیرش آن توسط نهادها و کنشگران جهان هنر. این تحلیل، ضمن فاصله‌گیری از زیبایی‌شناسی سنتی، هنر را به حوزه‌ای مفهومی و تفسیری تبدیل می‌کند که در آن معنا بر ظاهر تقدم دارد.

آرتور کلمن دانتو برای تقویت استدلال خود، به نمونه‌های مهمی از هنر مدرن و معاصر در کتاب دگردیسی شی معمولی ارجاع می‌دهد و متذکر می‌شود که در این چارچوب تعریف‌شده، دیگر ویژگی‌های فیزیکی یا مهارت‌های سنتی معیار تعیین‌کننده نیستند و بیشتر این تفسیر و جایگاه مفهومی اثر است که آن را در قلمرو هنر تثبیت می‌کند.

تعریف اثر هنری از دید متفکر برجسته‌ی هنر، آرتور دانتو

یکی از نتایج مهم این رویکرد، شکل‌گیری نظریه‌ی «پایان هنر» در اندیشه‌ی آرتور کلمن دانتو است. او در کتاب دگردیسی شی معمولی استدلال می‌کند که تاریخ هنر به مرحله‌ای رسیده که دیگر نمی‌توان آن را با روایت‌های خطی یا سبک‌های رایج توضیح داد. در این وضعیت، هیچ معیار جهان‌شمولی برای تشخیص هنر وجود ندارد و تنوع رویکردها و سبک‌ها، خود به ویژگی اصلی هنر معاصر تبدیل شده است.

کتاب دگردیسی شی معمولی آرتور کلمن دانتو نمونه‌ای درخشان از پیوند فلسفه تحلیلی با نقد هنر است. نویسنده با زبانی دقیق و مبتنی بر مثال‌های عینی، مفاهیم پیچیده‌ای مانند بازنمایی، استعاره، سبک و بیان را بازتعریف می‌کند و نشان می‌دهد که فهم هنر بدون اتکا به چارچوب‌های نظری و تاریخی ممکن نیست.

در مجموع، کتاب دگردیسی شی معمولی نشر گیلگمش با ترجمه‌ی امیر مازیار پاسخی عمیق به مسئله‌ی چیستی هنر ارائه داده و افق جدیدی برای درک هنر معاصر می‌گشاید.

خرید کتاب دگردیسی شی معمولی برای هر کسی که می‌خواهد از سطح ادراک بصری فراتر رود و به لایه‌های مفهومی و فلسفی هنر دست یابد، اثری ضروری و تعیین‌کننده است.

نکوداشت‌های کتاب دگردیسی شی معمولی

• کتاب دگردیسی شی معمولی تأملی مفصل درباره جعبه‌های بریلو است؛ اشیایی که خود را به‌عنوان اثر هنری عرضه می‌کنند یا به‌واسطه تفسیر، به‌نوعی دست‌کاری‌شده به سوی استعاری‌بودن هدایت می‌شوند. آندره مالرو هنر را نوعی دگردیسی می‌داند که به‌وسیله موزه‌ها، کنارهم‌گذاری آثار و گذر زمان (تاریخ) شکل می‌گیرد. آرتور کلمن دانتو نیز هنر را استعاره‌ای از امر روزمره می‌بیند. هنر، امور بدیهی را غریب می‌کند؛ امر هرچیز عادی‌ای را به وضعیتی پارادوکسیکال می‌کشاند و آن را ناآشنا می‌سازد. آرتور کلمن دانتو خواندنی و لذت‌بخش است... این کتاب را بخرید و بخوانید. (Commonweal)
• یکی از جذاب‌ترین و قابل‌توجه‌ترین کتاب‌ها از نظر فلسفی در حوزه فلسفه هنر تا امروز کتاب دگردیسی شی معمولی است. این اثر بر تعریف اثر هنری تمرکز دارد... آرتور کلمن دانتو دامنه‌ای چشمگیر از دانش را هم در فلسفه و هم در تاریخ هنر به نمایش می‌گذارد. نتیجه، کتابی است که بی‌تردید در سال‌های آینده به یکی از محورهای اصلی بحث در این حوزه تبدیل خواهد شد. (مارشیا ام. ایتون، Journal of Aesthetics and Art Criticism)
• آرتور دانتو با تمرکز بر این پرسش که اشیای پیش‌پاافتاده چگونه به آثار هنری دگردیسی می‌یابند؟ ویژگی‌های اساسی یک اثر هنری را آشکار می‌کند... کتاب دگردیسی شی معمولی شامل بحثی بسیار دقیق و ارزشمند درباره مفهوم سبک در هنر است. نویسنده در عین بهره‌گیری از برخی اصول بنیادین نلسون گودمن، آن‌ها را نیز به چالش می‌کشد... این کتاب برای مدت طولانی محل توجه و ارجاع خواهد بود. (Choice)

کتاب دگردیسی شی معمولی برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید بفهمید چه چیزی یک شی معمولی را به اثر هنری تبدیل می‌کند.
• به فهم عمیق هنر معاصر و کشف مفاهیم اثر علاقه‌مندید.
• دانشجو یا فعال در حوزه‌های هنر، فلسفه یا تاریخ هنر هستید.
• هنگام دیدن بعضی آثار هنری دچار ابهام می‌شوید و می‌خواهید آن‌ها را بهتر تحلیل کنید.
• می‌خواهید یاد بگیرید چطور تفسیر و زمینه‌ی تاریخی، معنای اثر هنری را شکل می‌دهد.
• به دنبال کتابی هستید که نگاه شما به تعریف هنر را به‌صورت اساسی تغییر دهد.

در بخشی از کتاب دگردیسی شی معمولی: فلسفه‌ای برای هنر می‌خوانیم

می‌توان پرسید که موضوع «کراوات» چیست؟ یا آیا این اثر موضوعی دارد؟ به جهتی می‌توان گفت که این پرسش هم پرسشی تاریخی است و دست‌کم تا حدی مبتنی بر آن است که پیکاسو موضوع آن را چه می‌پنداشت. اما فرض کنید پیکاسو، به همان شیوه‌ی زمخت جِی در آغاز کاوش ما، انکار کند که این اثر موضوعی دارد. من می‌خواهم این پاسخ را بپذیرم و در مورد این پاسخ ملاحظاتی را به کار ببندم که به‌اجمال در آغاز به آن‌ها اشاره شد. شاید این اثر موضوعی نداشته باشد، اما این پرسش که موضوع آن چیست کنار نمی‌رود و منتفی نمی‌شود، بااین‌حال طلب موضوع در مورد آن‌چه پسرک ساخته بود منتفی است. یقیناً این شیء ممکن است اهمیتی در مقام یک ژست داشته باشد و دشمنی ادیپی عمیق با پدر را نشان ‌دهد (به وجه نمادین جنسی کراوات هم دقت کنید!) و بنابراین بیان این دشمنی باشد.

به دلایلی که بعداً از آن بحث خواهیم کرد، هر چند این شیء نشانه‌ی چیزی است، چیزی نیست که موضوعی داشته باشد. یا، اگر این مورد زیاده بینابینی است، دست‌کم دستمال رنگ‌پاک‌کن سزان موضوعی ندارد و صرفاً شیئی رنگ‌آلود است. بنابراین، کراوات پیکاسو و کراوات سزان موضوعی ندارند اما بار بیان این مطلب در این دو مورد متفاوت است. در یک مورد اثر فاقد موضوع است، چرا که پیکاسو آن را چنین مراد کرده است. در مورد دیگر، آن چیز به این جهت که صرفاً یک شیء است (حتی اگر دست‌ساز باشد) منطقاً از نوعی است که موضوع داشتن آن نادرست است. امری مشابه این در جای دیگری هم در کار است: ممکن است کسی در پاسخ به این سؤال که چرا دستش را بالا برده بگوید که دلیلی در کار نبوده و او همین‌طوری این کار را انجام داده است؛ به خاطر هیچ و بدون انگیزه‌ی نهفته‌ای.

فهرست مطالب کتاب

یادداشت مترجم
پیش گفتار
قدردانی
یک: آثار هنری و اشیای واقعی صرف
دو: محتوا و علیت
سه: فلسفه و هنر
چهار: زیبایی شناسی و اثر هنری
پنج: تفسیر و تشخیص
شش: آثار هنری و بازنمایی های صرف
هفت: استعاره، بیان و سبک
نمایه