کتاب پس از پایان هنر اثر آرتور کلمن دانتو از نشر ققنوس

کتاب پس از پایان هنر، اثری تاثیرگذار در حوزه‌ی فلسفه‌ی هنر و زیبایی‌شناسی معاصر است. آرتور کلمن دانتو، با نگاهی عمیق و روشنگرانه، به واکاوی پایان تاریخ هنر و ورود به عصر پساتاریخی پرداخته است. با مطالعه‌ی این کتاب، درمی‌یابید که چگونه هنر در طول تاریخ از قید روایت‌های بزرگ و سبک‌های مسلط، رهایی یافته است.

درباره‌ی کتاب پس از پایان هنر

آیا هنر امروز با رها شدن از روایت‌های تاریخی خطی، می‌تواند معنایی تازه از خود ارائه دهد؟ کتاب پس از پایان هنر (After the End of Art: Contemporary Art and the Pale of History)، دگرگونی بنیادین هنر در طول تاریخ و به‌خصوص سده‌ی بیستم میلادی را واکاوی کرده است. آرتور کلمن دانتو (Arthur C. Danto)، با تکیه بر نمونه‌های عینی و آرای فلاسفه‌ی متاخر، نشان می‌دهد که هنر، چگونه به فضایی از کثرت، آزادی و پرسشگری فلسفی قدم گذاشته است.

کتاب پس از پایان هنر، به این نکته می‌پردازد که تحولی بنیادین در هنرهای تجسمی رخ داده است. این تحول، هنر معاصر را از روایت تاریخی خطی خارج کرده است. هنرمندان امروز، دیگر در پی رهایی از گذشته نیستند، بلکه از آن به‌عنوان منبعی برای خلق اثر بهره می‌برند.

پس از پایان هنر؛ از زیبایی تا معنا

این وضعیت، زمینه‌ای برای ورود به عصر هنر پساتاریخی فراهم کرده است. در این عصر، قواعد حاکم بر آفرینش هنری از بین رفته‌اند و هر گونه سبک و فرمی، امکان ظهور دارد. کتاب پس از پایان هنر، با تکیه بر این دگرگونی بنیادین، هنر معاصر را نه در زیبایی بصری یا پیشرفت تاریخی، که در طرح پرسش‌هایی فلسفی درباره‌ی ماهیت خود هنر تعریف می‌کند.

کتاب پس از پایان هنر، دوره‌های اصلی در تاریخ نقد هنر را معرفی کرده است. هرکدام از این دوره‌ها، نگاهی متفاوت به ماهیت هنر داشته‌اند و به نوعی، مرزهای هنر را محدود می‌کردند. این محدودیت‌ها، جای خود را به فضایی پرسشگرانه داده‌اند که در آن، هنر به‌جای آنکه در خدمت تقلید از واقعیت یا ایدئولوژی خاصی باشد، به عرصه‌ای برای اندیشیدن درباره‌ی خود هنر و نسبت آن با جهان امروز تبدیل شده است.

بازتعریف هنر معاصر از منظر آرتور کلمن دانتو

کتاب پس از پایان هنر، نگاه منتقدین تاثیرگذار هنر مدرن را واکاوی کرده است. در این زمینه می‌توان به بررسی نقدهای کلمنت گرینبرگ، اشاره کرد. آرتور کلمن دانتو، با تمرکز بر آرای گرینبرگ، به این نکته می‌رسد که نقد هنر مدرن، با وجود تاثیرگذاری فراوان، در نهایت، خود به یکی از موانع اصلی شناخت هنر معاصر تبدیل شده است.

در انتهای کتاب پس از پایان هنر، اطلاعات کاملی درباره‌ی وجه‌مندی‌های تاریخ: امکان و کمدی، مطالعه می‌کنید. این اطلاعات، دیدگاهی متفاوت از مفهوم پایان هنر در اختیار شما قرار می‌دهد تا متوجه شوید که هنر چگونه پس از رهایی از الزام‌های تاریخی، به عرصه‌ای برای تجربه‌های تازه، مواجهه با تناقض‌ها و بازتعریف پیوسته‌ی هویت خود در جهان امروز بدل گشته است.

با خرید کتاب پس از پایان هنر، به جهانی از تاملات فلسفی درباره‌ی چیستی هنر در دوران معاصر گام می‌گذارید. انتشارات ققنوس، این کتاب را با ترجمه‌ی حسن خیاطی در دسترس قرار داده است.

نکوداشت‌های کتاب پس از پایان هنر

• اگر به هنر معاصر با دقت می‌نگرید، بی‌گمان با آرای آرتور کلمن دانتو و مواضع کلی او آشنا هستید و مطالعه‌ی این کتاب، برای شما ضرورتی انکارناپذیر است. اگر چنین نیستید، اما کنجکاوید، بهتر است او را در این مسیر دنبال کنید. نثر کتاب پس از پایان هنر، در سراسر آن، شفاف و مستقیم است و در نقاط اوج، چنان درخشان می‌نماید که می‌توان آن را نمونه‌ی کمال نگارش فلسفی به‌شمار آورد. به باور من، هیچ کتابی در حوزه‌ی هنر امروز، به اندازه‌ی کتاب پس از پایان هنر، سودمند و راهگشا نیست. (مایکل پاکنام، بالتیمور سان)
• آیا آرتور کلمن دانتو از پایان هنر، اندوهگین است؟ به هیچ روی. دانتو در برابر افق گشوده‌ی جهان هنر که در آن همه‌چیز جایز است، شادمان و خوش‌بین است و این نکته، بزرگ‌ترین ویژگی نگاه او به پایان روایت‌های خطی در هنر است. (راجر کوپلند، ویلسون کوارترلی)
• کتاب پس از پایان هنر، که بدون شک بهترین اثر آرتور کلمن دانتو، تاکنون است، به ما یاری می‌رساند تا از آشفتگی‌های دوران معاصر، سردرآوریم و معنای زیستن در عصری را بفهمیم که هنر، دیگر در چارچوب‌های پیشین، جای نمی‌گیرد. (ریچارد درمنت، آرت نیوزپیپر)

کتاب پس از پایان هنر برای شما مناسب است اگر

• به فلسفه‌ی هنر، زیبایی‌شناسی و نظریه‌های انتقادی هنر معاصر علاقه دارید و می‌خواهید با آرای یکی از تأثیرگذارترین نظریه‌پردازان هنر قرن بیستم و مفهوم پایان هنر آشنا شوید.
• دانشجو یا پژوهشگر رشته‌های فلسفه، هنر، تاریخ هنر یا مطالعات فرهنگی هستید و به دنبال منبعی عمیق و بنیادین برای درک تحولات هنر از مدرنیسم تا پست‌مدرن می‌گردید.
• فعال یا منتقد هنر هستید و به منبعی برای تقویت دیدگاه‌های خود در حوزه‌ی نقد هنر معاصر نیاز دارید.

در بخشی از کتاب پس از پایان هنر: هنر معاصر و مرز تاریخ می‌خوانیم

از مشخصه‌های درون‌سوییِ جهان هنر در اواخر سدهٔ بیستم همین بس که استور باید در مربع‌های سفید رایمن سرآغاز تاریخ جدیدی را می‌دید که آن‌ها بدان تعلق داشتند. گمان می‌کنم زمان برای پیشنهاد ضرورتِ رهایی از هنرِ گذشته سپری شده بود: آوانگارد تا سال 1993 زنجیر طویلی از نشان‌ها، مانند زنجیر روح مارلی در «سرود کریسمس» دیکنز، را با خود حمل می‌کرد که زمانی انقلابی به شمار می‌آمدند. در پایان، استور می‌خواست بداند «آثار رایمن در مورد امکان‌های نیازمودهٔ نقاشی چه حرفی برای گفتن دارند؟» و به گمانم می‌توان این پرسش را این‌طور تفسیر کرد: آیا برای هنرِ نسبتاً جدیدِ انتزاعی می‌توان روایتی غنی به اندازهٔ روایت هنر وهم‌گرا، که بعدتر معلوم شد غنی است، متصور شد؟

البته هیچ‌کس در زمان جوتو نمی‌توانست آن نوع پیشرفتی را متصور شود که در نقاشی رافائل و لئوناردو به اوج خود رسید، بماند دستاوردهای وهم‌گرایانه و شگفت‌انگیز نقاشی آکادمیک فرانسه در اواخر سدهٔ نوزدهم، و دلالت تلویحیِ موضع رایمن این است که ما در تاریخ نقاشی انتزاعی تقریباً در موقعیتی موازی با همعصران جوتو قرار داریم. آیا واقعاً قابل تصور است که نقاشی انتزاعی تسلیم رانه‌های درونیِ یک تاریخ تکوینیِ پیش‌رونده شود؟ آیا می‌توان تصور کرد که مثلاً سه سدهٔ دیگر هنرمندی انتزاعی وجود داشته باشد که نسبت آثارش با آثار رایمن درست مثل نسبت آثار رافائل با جوتو باشد؟

چه آزمون دلهره‌آوری برای تخیل! اما مطمئناً دشوار بتوان کار رایمن را، با هر درکی از آن، به همان معنایی سرآغاز گرفت که دست‌کم جوتو در روایت عظیم وازاریایی یک سرآغاز محسوب می‌شد.