کتاب باغ نارنج

در کتاب باغ نارنج نوشته‌ی لری ترامبلی، دو برادر دوقلوی 9 ساله زندگی آرامی میان درختان نارنج دارند؛ تا زمانی که یک بمب خانه‌شان را ویران می‌کند و پدربزرگ و مادربزرگشان را می‌کشد. در پی این فاجعه، جنگ کودکی آن‌ها را می‌رباید و سرنوشتشان را از هم جدا می‌کند. یکی از پسران باید قربانی شود و اینجاست که زنجیره‌ای از درد، ایمان و فداکاری آغاز می‌شود. این داستان در دل یک باغ نارنج در میان کویر شکل گرفته و کوتاه، تأثیرگذار و پر از تراژدی معنوی است.

درباره‌ی کتاب باغ نارنج

احمد و عزیز، دو برادر دوقلو، در دنیایی از پاکی و بازی میان درختان نارنج بزرگ شده‌اند؛ اما زمانی که یک بمب به خانه‌شان اصابت می‌کند، آرامش زندگی‌شان فرو می‌پاشد. پدربزرگ و مادربزرگ کشته می‌شوند و پدری که با درد و انتقام دست‌به‌گریبان است، مجبور می‌شود یکی از پسرانش را به قصد انتقام گرفتن از مخالفان روانه کند؛ تصمیمی که جز مرگ نتیجه‌ای برای او نخواهد داشت. مادر در برابر این تصمیم ایستادگی می‌کند؛ اما در نهایت تقدیرِ وحشی جنگ، مسیر زندگی را به شکلی فاجعه‌بار تغییر می‌دهد. کتاب باغ نارنج (L'Orangeraie) نوشته‌ی لری ترامبلی (Larry Tremblay) داستانی از پسری است که خاطرات جنگ حتی تا بزرگسالی هم او را رها نمی‌کند.

جنگ، ایمان و قربانی در رمان باغ نارنج

کتاب باغ نارنج را می‌توان به‌مثابه یک تمثیل اخلاقی و سیاسی دانست که جنگ، فداکاری و ایمان در لایه‌هایی ساده ولی عمیق آن به تصویر کشیده شده‌اند. زبان لری ترامبلی در این کتاب شاعرانه و لطیف است؛ اما بار عاطفی و اخلاقی کتاب بسیار سنگین است. او با حفظ سادگی، پیچیدگی تراژدی انسانی و وضعیت کودکان جنگ‌زده را بازتاب می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه بی‌گناهی کودک می‌تواند قربانی منطق خشن انتقام شود. لری ترامبلی در این داستان تلنگری بزرگ به قلب خواننده می‌زند و از او می‌خواهد تا روح‌های پاک را از نیرنگ‌بازان، متعصب‌ها را از قهرمانان تشخیص دهد. این داستان هم امروزی‌ست و هم فراتر از زمان خود. از یک سو قدرت خشونت‌بار تراژدی‌های بزرگ را دارد و از طرف دیگر غنای افسانه‌های بیابانی را در خود جای داده است.

کتاب باغ نارنج رمانی کوتاه اما قدرتمند است. ترکیبی از قصه‌ای اسطوره‌ای، تراژدی انسانی و تأملی اخلاقی. لری ترامبلی با زبانی ساده اما پر از تصویر، خواننده را دعوت می‌کند تا درباره تأثیرات جنگ، انتقام و عشق فکر کند. انتشارات مروارید این اثر را با ترجمه‌ی ناهید صادقی منتشر کرده و داستانی از بی‌گناهی کودکان در دلِ درگیری‌های بزرگ‌تر را به تصویر می‌کشد.

جوایز و افتخارات کتاب باغ نارنج

• نامزد جایزه‌ی ادبیات جوانان دیورافته برای کتاب ترجمه‌شده در سال 2016
• نامزد جایزه‌ی OLA White Pine (جایزه‌ی ادبی انجمن کتابخانه‌های انتاریو) در سال 2017
• نامزد جایزه کتاب‌فروشان کبک در بخش نویسندگان کبکی در سال 2014
• نامزد جایزه‌ی فرانسوی لیکِسن فولیو در سال 2017

در نکوداشت کتاب باغ نارنج

• رمانی که پوچی جنگ را محکوم می‌کند. روشنایی متن، که بسیار شاعرانه است، در تضاد با وحشت مضمون قرار دارد. این رمان همچنین حامل امید است. (برنامه‌ی کتابفروشی فرانسوی زبان، رادیو کانادا)

کتاب باغ نارنج برای شما مناسب است اگر

• به رمان‌هایی با بار عاطفی و اخلاقی عمیق علاقه دارید.
• دوست دارید درباره جنگ و تأثیر آن بر کودکان و خانواده‌ها بیندیشید.
• رمان‌های کوتاه همراه با زبان ادبی و شاعرانه را می‌پسندید.

در بخشی از کتاب باغ نارنج می‌خوانیم

بچه‌ها دیدند که والدین‌شان به روستا رفتند. پدر، کامیون همسایه را قرض کرده بود و می‌خواست آفت‌کش بخرد. تامارا هم او را همراهی می‌کرد. رفتن به روستا و خلاصی از روال هرروزه و دیدار با زن‌های دیگر حین خرید را دوست داشت. برای پسرها خوراکی می‌آورد و البته گاهی هم مجله‌های طنز. چون گران بودند و پیدا کردن‌شان سخت بود.

همین که کامیون کاملاً در جاده ناپدید شد، عزیز دست برادرش را کشید و او را به سمت انباری برد. گفت: «بیا، وقت را تلف نکن! کلید داری؟»

همیشه همراهم است.

عزیز برای دیدن کمربند انتحاری بی‌صبری می‌کرد. احمد قفل در را باز کرد و سریع نگاهی به جاده انداخت تا مطمئن شود پدرش دور نزده و باز نگشته باشد. در باز شد، عزیز با عجله وارد شد و کیف پارچه‌ای را از زیر روکش برزنتی بیرون کشید. گفت: «به باغ نارنج برویم.»

خطرناک است!

البته که نه، آن‌ها زودتر از یک ساعت دیگر برنمی‌گردند. بیا احمد!

احمد با تردید دنبال برادرش رفت و هر دو در سایه‌سار برگ‌های درخت بزرگی که عطرش فضا را پر کرده بود، نشستند. زنبورها بر فراز بلندترین شاخه‌ها وزوز می‌کردند. عزیز، نفس‌زنان کمربند را از کیف بیرون آورد و گفت: «سنگین است.»

پدر به من گفته که باید به وزن آن عادت کرد.

کلید را بده، می‌خواهم پیش خودم باشد. هروقت بتوانم، به زیرزمین می‌روم و این را برمی‌دارم. می‌خواهم موقع رفتن کاملاً آماده باشم.

احمد برخلاف میل قلبی‌اش، کلید را به برادرش داد. عزیز کمربند را به خود بست و به‌سختی چند گام برداشت. احمد گفت: «باید آن را زیر پیراهنت ببندی.»