کتاب تکنیک صحنه (1): کتاب هشتم مجموعه طراحی صحنه و لباس

طراحی صحنه‌ی تئاتر، از آن دسته تخصص‌هایی است که علاوه بر ذوق هنری، دانش فنی را نیز می‌طلبد. کتاب تکنیک صحنه (1) که هشتمین جلد از مجموعه‌ی طراحی صحنه و لباس نشر قطره است، به کوشش فریدون علیاری و مصطفا مرادیان نوشته شده و اطلاعات بسیار مفیدی را به علاقه‌مندان این حرفه ارائه می‌دهد. این دو نویسنده با زبانی ساده و قابل فهم، ارتباط بین زیبایی‌شناسی و عملکرد را در طراحی صحنه نشان داده‌اند.

درباره‌ی کتاب تکنیک صحنه (1)

فریدون علیاری و مصطفا مرادیان با بهره‌گیری از مثال‌های عینی، تصاویر گویا و تحلیل‌های تخصصی، راهنمایی خوش‌خوان را در اختیار خوانندگان قرار داده‌اند. علیاری در پیشگفتار کتاب خود، از فقدان منابع مناسب برای دانشجویان رشته‌های تئاتر و ادبیات نمایشی سخن گفته و هدف خود را از تألیف کتاب تکنیک صحنه (1) و (2) روشن می‌سازد. سرفصل‌های این کتاب، به نحوی تدوین شده که دانشجویان و علاقه‌مندانی که تازه به این حرفه وارد شده‌اند، بتوانند مفاهیم را به سادگی فرا بگیرند.

در فصل اول، دوم و سوم کتاب تکنیک صحنه، توضیحاتی در رابطه با نقشه‌کشی و اصول آن ارائه شده است. یک طراح صحنه باید اصول نقشه‌کشی را بداند. ابزار کار نقشه‌کشی مانند اشل، شابلون، خط‌کش تی و ... امروزه کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما خوب است که یک طراحْ کار با این ابزار را هم بداند و با نحوه‌ی ترسیم نقشه‌های معماری (پلان، مقطع و ...) آشنا باشد.

طراحی صحنه، معماری فضای نمایش

امکانات صحنه موضوع بسیار مهمی است که در کتاب تکنیک صحنه (1) مطرح می‌شود. فریدون علیاری و مصطفا مرادیان در این بخش از کتاب خود، به نکات مهمی مانند امکانات داخلی ساختمان تئاتر، شیب سالن تماشاگران، نحوه‌ی چیدمان صندلی‌ها و... پرداخته‌اند. تمام این عوامل در چگونگی طراحی صحنه‌ی نمایش نقش دارند و حتی یک کارگردان تئاتر نیز باید جزئیات کامل امکانات صحنه را در اختیار طراح قرار دهد و او را از میزانسن اجرایی آگاه سازد. رعایت استانداردهای طراحی بسیار ضروری است و می‌تواند تأثیر مستقیمی بر کیفیت اجرا، ارتباط مخاطب با نمایش و حتی تجربه‌ی بازیگران از فضا داشته باشد.

یک طراح صحنه باید با تجسم فضا، المان‌های طراحی را در صحنه جای‌گذاری کند. نکات ریزی مانند ارتفاع و عمق صحنه، نقاط کور دید در سالن، دسترسی‌های پشت صحنه، نور طبیعی و مصنوعی سالن، جنس کف و... نیز نباید از نگاه طراح دور بماند. فریدون علیاری و مصطفا مرادیان، در کتاب تکنیک صحنه (1) توضیح می‌دهند که طراحی صحنه نباید جدا از معماری سالن و امکانات فیزیکی آن انجام شود. بلکه طراح باید با شناخت کامل از محیط اجرا، طرحی ارا‌ئه دهد که ضمن هماهنگی با متن نمایشنامه، با شرایط اجرایی سالن نیز تطابق داشته باشد.

نویسندگان کتاب تکنیک صحنه (1) با تمرکز بر پیوند میان فن و هنر، تلاش می‌کند تا نگاه طراحان را از زیبایی‌شناسی صرف به سوی درک عمیق‌تری از فضا سوق دهند. این کتاب آموزشی مفید، به همت نشر قطره منتشر شده و در دسترس شما عزیزان قرار گرفته است.

کتاب تکنیک صحنه (1) برای شما مناسب است اگر

• دانشجوی رشته‌های هنرهای نمایشی، تئاتر یا طراحی صحنه هستید و منابع کامل و مفید این حوزه را جستجو می‌کنید.
• به‌عنوان یک کارگردان، طراح یا حتی بازیگر، در حوزه‌ی هنری تئاتر و نمایش فعالیت دارید و می‌خواهید با امکانات صحنه، نقشه‌کشی، نورپردازی و چیدمان عناصر اجرایی آشنا شوید.
• به‌عنوان یک طراح دکوراسیون داخلی، می‌خواهید اطلاعات خود را در رابطه با استانداردهای طراحی سالن تئاتر و نمایش تکمیل کنید.

در بخشی از کتاب تکنیک صحنه (1): کتاب هشتم مجموعه طراحی صحنه و لباس می‌خوانیم

1- گیشه‌ی فروش بلیت: گیشه‌ی فروش در این سالن قرار دارد و اولین مکانی است که تماشاگرها با آن روبه‌رو می‌شوند. جانمایی گیشه‌ی فروش در پلان معماری به‌گونه‌ای است که خرید و فروش بلیت به سهولت انجام شود؛

2- تحویل لباس: تماشاگرها پس از تهیه‌ی بلیت لباس یا وسایل اضافی همراه خود را به این بخش تحویل می‌دهند؛

3- نمایشگاه‌های دائمی و موقت: این نمایشگاه‌ها بخشی از سالن انتظار هستند که در آن نمایشگاه‌های عکس، مجسمه، لباس تئاتر و ... برگزار می‌شود. توجه به امکانات نوری این قسمت از اهمیت بالایی برخوردار است؛

4- تلفن عمومی: تلفن‌های عمومی در سالن انتظار شرایط را برای تماس‌های ضروری فراهم می‌کند. تعداد این تلفن‌ها بسته به ظرفیت سالن تئاتر انتخاب می‌شود، اما با توجه به استانداردهای جدید به ازای هر 100 نفر مراجعه‌کننده یک تلفن عمومی ضروری است؛

5- محل شارژ تلفن همراه: در سالن‌های انتظار به ازای هر 100 نفر به یک پریز شارژ موبایل احتیاج است. معمولاً این پریزها در بخش‌های مختلف سالن انتظار قرار دارند و تنها در یک قسمت محدود و متمرکز نمی‌شوند؛

6- سرویس بهداشتی: سرویس‌های بهداشتی در سالن‌های انتظار قرار دارد و برای هر 25 نفر یک توالت نیاز است؛

7- باجه‌ی فروش کتب و نشریات: در این قسمت علاوه بر فروش کتب و نشریات تخصصی، محصولات فرهنگی نیز ارائه می‌شود. این باجه علاوه برداشتن دسترسی مناسب، در بخشی تعبیه می‌شود که مانع عبور و مرور افراد نشود.