کتاب یاشیل سوزلر شهریارین شعرینده

وحیده علی میرزالو در کتاب یاشیل سوزلر شهریارین شعرینده، از دل بررسی اشعار ترکی آذربایجانی شهریار، به معرفی جزئیات فرهنگ آذربایجان پرداخته است. در این اثر پژوهشی علاوه بر زندگی استاد شهریار با آداب و رسوم، باورها و اعتقادات، داستان‌ها و ضرب‌المثل‌های آذری مواجه می‌شویم که شهریار در اشعار ترکی‌اش به وصف آن‌ها پرداخته است.

درباره‌ی کتاب یاشیل سوزلر شهریارین شعرینده

سید محمدحسین بهجت تبریزی ملقب به شهریار (Mohammad-Hossein Shahriar)، یکی از ستارگان درخشان آسمان فرهنگ و ادب فارسی در سال 1285 در تبریز به دنیا آمد. اولین آشنایی‌های او با ادبیات و زبان با دیوان حافظ و قرآن بود و در خانواده‌ای فرهیخته و احساساتی بزرگ شده بود. اما نقطه‌ی اوج شهرت او در میان مردم آذربایجان با سرودن منظومه‌ی «حیدربابایه سلام» رقم خورد. منظومه‌ای به زبان آذری درباره‌ی کوه حیدربابا که نه تنها خاطرات کودکی او را به تصویر کشیده، بلکه گنجینه‌ای غنی از فرهنگ، آداب و رسوم، باورها و ترانه‌های فولکلوریک مردم آذربایجان محسوب می‌شود.

کتاب یاشیل سوزلر شهریارین شعرینده (کلمات سبز در شعر شهریار) نوشته‌ی وحیده علی میرزالو پژوهشی جامع بر بخش ترکی دیوان شهریار است و بر عناصر فرهنگی و فولکلوریک آذربایجان تمرکز دارد. نویسنده با رویکردی پژوهشی، اشعار شهریار را در زمینه‌های مختلف مورد پژوهش و بررسی قرار داده است. او در این اثر از زندگینامه‌ی شاعر آغاز کرده و به آداب و رسوم (زمستان، سوگواری، عروسی، نوروز و محرم)، ضرب‌المثل‌ها، باورها، بازی‌های کودکان، ترانه‌ها، نماد حیوانات، ناغیل‌ها (داستان‌های عامیانه)، غذاها و پدیده‌های طبیعت می‌رسد. او در هر بخش برای معرفی کردن فرهنگ عامه‌ی مردم آذربایجان از ابیات شهریار نقل می‌کند و با استناد به منابع قرآنی، ادبی و عامیانه، عمق فرهنگی این عناصر را نشان داده است.

کتاب یاشیل سوزلر شهریارین شعرینده، علاوه بر تحلیل ادبی اشعار شهریار، به سندی مهم برای شناخت فرهنگ غنی ترکی آذری از دریچه‌ی اشعار و زندگی یکی از مشاهیر ادبی آن مبدل شده و برای علاقه‌مندان به ادبیات آذربایجان، مطالعات فرهنگی و شعر شهریار منبعی ارزشمند و خواندنی است. شما می‌توانید این اثر را با چاپ انتشارات گنج حضور تهیه فرمایید.

کتاب یاشیل سوزلر شهریارین شعرینده برای شما مناسب است اگر

• پژوهشگر ایرانشناسی و فرهنگ عامه هستید و به دنبال اثری پژوهشی درباره‌ی فرهنگ مردم آذری زبان می‌گردید.
• ترک آذری هستید و به اشعار ترکی شهریار و فرهنگ سنتی مردم آذربایجان ارادت قلبی دارید.
• می‌خواهید در یک اثر پژوهشی، اطلاعاتی عمیق درباره‌ی فرهنگ مردم آذربایجان و تاثیر آن‌ها بر شهریار کسب کنید.
• دانشجوی ادبیات فارسی هستید و برای بررسی کردن اشعار ترکی شهریار به دنبال منبعی همراه با ترجمه‌ی فارسی و شرح اشعار می‌گردید.

در بخشی از کتاب یاشیل سوزلر شهریارین شعرینده می‌خوانیم

سخنان حکیمانه و موجز گذشتگان که پا فراتر از عصرها گذاشته و در هر زمان تازگی و قدرت آموزندگی خود را حفظ کرده شامل مسایل و مشکلات معیشتی و اجتماعی هر ملت و دربرگیرنده راه حل آنهاست به همین دلیل آتالارسؤزلری، معلم اخلاق و زندگی مردم محسوب می‌شود و با جملات کوتاه معانی گسترده‌ای را در خود جا داده است که قضاوت کامل، فکر به کمال رسیده و نتیجه‌ای مثبت و عمومی با خود به همراه دارد به طور مثال: «آغاج بار وئرنده، باشینی آشاغی سالار»، «ضررین یاریسیندان قاییتماق قازانج دیر» و «زحمت چکمه ین راحاتلیغین قدرینی بیلمز».

اما در ضرب المثل‌ها فکر در قالب جمله‌های کامل بیان نمی‌شود و نتیجه هم به شکل عمومی مطرح نمی‌شود. مثال: «دیش سیز آغیز، داش سیز دگیرمان» که شنونده قبل و بعد از شنیدن ضرب المثل آن را با منظوری که مد نظر دارد مقایسه کرده و سپس معنای حقیقی آن را درک می‌کند. «در بسیاری مواقع آتالار سؤزو به ضرب المثل و ضرب المثل به آتالارسؤزو برگردانده می‌شود در این هنگام اگر فکر در قالب جمله کامل بیان شود و همراه با نتیجه باشد به ضرب المثل تبدیل می‌شود.

مثال: آتالار سؤزو: حیوانی بودوندان داغلاللار، انسانی اوره گیندن ضرب المثل: حیوانی بودوندان، انسانی اوره گیندن «آتالار سؤزو و ضرب المثل‌ها گاه در معنای حقیقی و گاه در معنای مجازی به-کار می‌روند. در معنای حقیقی مثل: «عقیللی باش هر شیئدن منفعت گؤتورر»، «باش ساغ اولسون، پاپاق تاپار»، «ایش انسانین جوهری دیر»، «یاخشی دوست، قارداش دان ایره لی دیر» و. «در معنای مجازی مِثل: «آیی ایله بیر چووالا گیرمه»، «ایلانین آغینادا لعنت، قاراسینادا»، «ایسلانمیشین یاغیشدان نه قورخوسو؟»

آتالار سؤزو حدود 900 سال پیش توسط محمود کاشغرلی جمع آوری شده و تحت عنوان «دیوان لغات الترک» نوشته شده است نویسنده این سخنان را «ساو» نامگذاری کرده است؛ «تاغ تاغا قاووشماس، کیشی کیشی یه قاووشار- داغ داغا قاووشماز، آدام آداما قووشار»، «آوجی نئچه آل بیلسه، آدیق آن جا یول بیلر- اووچو نئچه آل (حیله) بیلسه، آیی اونجا (اؤن ائله) یول بیلر.