کتاب چرا مردان باید خوش پوش باشند

کتاب چرا مردان باید خوش پوش باشند مشتمل بر مقالاتی به قلم آدولف لوس است که مباحث آن حول محور پوشش، مد، و سبک زندگی می‌گردد. نویسنده در این کتاب با رویکردی نقادانه و طنزآمیز که گاهی گزنده نیز می‌شود به مسائلی جذاب در باب پوشش و حواشی آن می‌پردازد. اثری که می‌تواند بستر اجتماعی و تاریخی ظهور مدرنیسم در وینِ اواخر قرن نوزدهم میلادی را نیز به مخاطب نشان دهد.

درباره‌ی کتاب چرا مردان باید خوش پوش باشند

آدولف لوس، معمار برجسته‌ی اتریشی و از چهره‌های ماندگار و اثرگذار معماری مدرن اروپا در طی سال‌های پایانی قرن نوزدهم تا دهه‌ی 1920 میلادی، مقالاتی انتقادی و تحلیلی در باب پوشاک و طراحی مد به نگارش درآورد که در حال حاضر در کتاب چرا مردان باید خوش پوش باشند (Why A Man Should Be Well-dressed)، در دسترس مخاطبان جهان قرار گرفته است.

با اینکه لوس نام خود را به‌عنوان یک معمار نواندیش در دوران ابتدایی مدرنیسم به ثبت رسانده اما وسعت و گستردگی علایقش فراتر رفته است که نمود آن را به وضوح می‌توان در این اثر مشاهده کرد. با این حال ممکن است این پرسش به میان بیاید که آیا موضوعات و نگاه نهفته در مقالات قرن نوزدهم برای انسان امروزی‌ای که با اینترنت و هوش مصنوعی ارتباط دارد و نسبت به اصول زیبایی‌شناسی دغدغه‌‌مند است، اهمیتی دارد؟

واضح است که هیچ یک از ما نمی‌خواهیم همچون وینی‌های قرن نوزدهم لباس بپوشیم اما دلیل بدیهی بودن این موضوع را می‌توانیم در نگاه و مقالات آدولف لوس بیابیم. او باور دارد استفاده از واژه‌هایی مثل شیک، زیبا و جذاب، تلاش‌هایی مذبوحانه برای توضیح مد هستند اما اصل ماجرا بر واقعیت مهم دیگری استوار است که در مقالاتش به آن می‌پردازد.

نوشته‌های ادبیِ طنازانه‌ی آدولف لوس، رویکردی انتقادی و فلسفی به طراحی کاربردی و ماهیت پوشاک اروپا و به‌ویژه وین دارد. او اغلب اوقات به زندگی با نگاه رادیکال و در عین حال خلاقانه و نوآورانه‌ نظر می‌انداخت. تفکرات جنجال‌برانگیز او درمورد موضوعات مختلف، تصویر مردی تنوع‌طلب و دارای ظرافت اندیشه را به مخاطبانش نشان می‌دهد؛ مردی که از درک زیبایی‌شناختی بالایی برخوردار است و قابل انکار نیست که این خصایص در دنیای معاصر نیز باارزش و مهم محسوب می‌شوند.

او در کتاب چرا مردان باید خوش پوش باشند، به طور عمده به پوشش و لباس می‌پردازد و با گشودن مباحثی دور از چشم مانده، مضامین قابل‌تأملی را تحلیل می‌کند که تا به امروز نیز جالب و مباحثه‌برانگیزند. با توجه به اینکه مقاله‌های این کتاب در طی سی سال نوشته شده‌اند، سیر دگرگونی‌های اجتماعی و تاریخی در آن مشهود است. او ابتدا در مقاله‌ی «در ستایش زمان حال» از جذابیت‌ها و زیبایی‌های پوشش در عصر خود سخن می‌گوید و به این بهانه پوشش بشر در سیر تاریخ را مرور می‌کند.

پس از آن به سراغ بحث در باب لباس زیر، سبک پوشش رایج مردان و زنان و موضوعاتی از این دست می‌رود و با جزئی‌نگری خاص خود به تحلیل و کنکاش درباره‌ی سلیقه، تفاوت طبقاتی، تقلیدهای فرهنگی، تأثیر خیاط‌ها و... مشغول می‌شود. آدولف لوس در کتاب چرا مردان باید خوش پوش باشند با بلاغتی مثال‌زدنی و نگاهی تیزبین و انتقادی به ماهیت پوشاک و طراحی کاربردی آن نظر می‌اندازد. اثری که گرچه عمر بسیاری از آن می‌گذرد اما نگاه روشنفکرانه‌ی نویسنده، آن را به اثری فرازمانی بدل کرده است.

این کتاب خواندنی را حمیدرضا خطیبی به فارسی ترجمه کرده و انتشارات هنوز آن را به عرصه‌ی چاپ و نشر رسانده است.

کتاب چرا مردان باید خوش پوش باشند برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به طراحی مد علاقه دارید و می‌خواهید از نگاه یک هنرمند جسور به این حیطه بنگرید، از مطالعه‌ی این کتاب غافل نشوید.

در بخشی از کتاب چرا مردان باید خوش پوش باشند می‌خوانیم

آلمانی‌ها یک گام بیشتر برمی‌دارند. آنان هم می‌خواهند خوش‌پوش باشند، اما اگر انگلیسی‌ها شلوار گشاد به پا کنند، آلمانی جماعت بلافاصله می‌خواهد ثابت کند نمی‌دانم چگونه، شاید به کمک اصول زیبایی‌شناسانۀ قدیمی فردریش تئودور فیشر یا در پیش گرفتن راه میانه به گونه‌ای که نه سیخ بسوزد نه کباب که این لباس زیبا نیست و تنها شلوار تنگ را می‌توان برازنده و شیک دانست. شلوار آلمانی‌ها با وجود این هارت و پورت، رجزخوانی و ناسزاگویی‌شان [به انگلیسی‌ها] سال ‌به‌ سال گشاد‌تر می‌شود، درحالی‌که با نومیدی و خشم، سبک پوشش رایج و فراگیر اجتماعی را دیکتاتوری مستبد می‌خوانند. اما حاصل این مخالفت لجوجانه چیست؟ آیا تا کنون این مخالف‌خوانی و ارزش و نتیجۀ آن بررسی و بازبینی ‌شده است؟ در این بین، شلوار انگلیسی‌ ممکن است حتی دوباره تنگ شود و باز هم، آلمانی جماعت همین برخورد را از خود نشان می‌دهد و می‌کوشد ثابت کند در سبک پوشش رایج دیگران، ردّی از زیبایی دیده نمی‌شود. آیا این کار به‌ واقع، معنا و نتیجه‌ای دربردارد؟

انگلیسی‌ها تنها می‌توانند به این دلمشغولی آلمانی‌ها به موضوع زیبایی در سبک پوشش بخندند. مجسمۀ ونوس مدیچی، پانتئون، اثری از بوتیچلی، آهنگی از برنز؛ بله، همۀ این‌ها زیبا هستند اما شلوار؟ یا این‌که کت سه‌دکمه باشد یا چهاردکمه؟ یا جلیقه‌ای کوپ بالا باشد یا کوتاه؟ وقتی می‌شنوم افرادی دربارۀ زیبایی این اقلام بحث می‌کنند، نمی‌دانم چه باید بگویم. وقتی با شیطنت از من دربارۀ یک ‌قلم لباس پرسیده می‌شود که «آیا این لباس قشنگ نیست؟» عصبی می‌شوم.

آلمانی‌های سطح بالا تقریباً شبیه انگلیسی‌ها عمل می‌کنند. آنان هم از خوش‌پوشی لذت می‌برند. زیبایی جایی در این معادله (رقابت و لجاجت بین ملل) ندارد. شاعران بزرگ، نقاش‌های بزرگ و معماران بزرگ همه به نحو شایسته‌ای لباس می‌پوشند. شاعران، نقاش‌ها و معماران متظاهر بدن خود را محرابی می‌بینند که در آن یقۀ ساتن، پارچۀ‌ شلواری زیبا و کراوات‌های مدرن باید پیش پای زیبایی قربانی شوند.