کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم

کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم، اثری آینده‌نگرانه برای آشنایی با تحولات سریع سیاسی، اقتصادی و زیست‌محیطی در دهه‌های آتی به‌حساب می‌آید. ال گور در این اثر پرفروش نیویورک تایمز، با دیدگاه تحلیلی و دقیق، تصویری از چگونگیِ تغییرات جهان در سده‌ی بیست و یکم میلادی پیش روی مخاطب قرار داده است. پس از مطالعه‌ی کتاب حاضر، با نقش فناوری، تغییرات اقلیمی، جهانی‌ شدن و تحولات جمعیتی در بازطراحی‌ آینده‌ی بشر آشنا می‌شوید.

درباره‌ی کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم

کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم (The Future: Six Drivers of Global Change)، خواننده را با عوامل حیاتی آشنا می‌کند که در دهه‌های آینده باعث دگرگونی جهان می‌شوند. ال گور (Al Gore)، نویسنده‌ی کتاب و معاون پیشین رئیس جمهور ایالات متحده، نیروهای نوظهوری را در این اثر معرفی می‌کند که در حال بازسازی جهان هستند.

مطالب کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم با توضیح نخستین نیروی نوظهورِ تغییردهنده‌ی دنیا، آغاز می‌شود. نویسنده، مفهوم زمین در هم تنیده‌شده را برای این نیروی نوظهور انتخاب کرده است. به گفته‌ی ال گور، اقتصاد جهانی، تغییرات بسیار زیادی در سرنوشت انسان‌ها ایفا خواهد کرد. اگر ملت‌ها از شرایط اقتصاد جهانی و نقطه‌های ضعف و قوت آن آشنا شوند، می‌توانند از برگ‌های برنده‌ی خود ماهرانه بهره بگیرند. ذهن جهانی، نیروی دیگری است که نویسنده به آن اشاره کرده. منظور از این ذهن، شبکه‌‌ی جهانی الکترونیکی است. این شبکه، میلیاردها عضو دارد و تمامی افرادی که به اینترنت متصل هستند، می‌توانند از آن بهره بگیرند. چنین رویکردی، نزدیکی، تبادل ایده‌ها و ذهنیت‌های انسان‌ها را به‌دنبال دارد. این شرایط باعث ایجاد نوعی خودآگاهی و ذهنیت جهانی می‌شود. چنین ذهنیتی، از ذهنیت محلی، منطقه‌ای و ملی فراتر است و می‌تواند سرنوشت بشر در دهه‌های آینده را تغییر دهد.

ال گور در ادامه‌ی کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم به توضیحاتی درباره‌ی منبع‌های قدرت و معادلات سیاسی پرداخته است. بر اساس این توضیحات، ابَر شرکت‌ها و شبکه‌های بزرگ، مفهومی که انسان‌ها از کشور داشتند را زیر سایه‌ی خود برده‌‌اند. این شرایط باعث شده تا محور قدرت در جهان برای نخستین بار در چند سده‌‌ی اخیر از قلمروی غرب خارج شود و آسیایی‌ها جایگاهی که صدها سال پیش واگذار کرده بودند را دوباره پس بگیرند.

رشد مفرط و بی‌قید‌وبند و دست‌اندازی کشورها به منابع طبیعی، به‌عنوان عامل دیگری برای دگرگونی جهان در دهه‌‌های آتی معرفی شده است. در ادامه‌ی کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم، نویسنده به مداخله‌ی انسان مسلح به فناوری پیشرفته در ساختار حیات اشاره کرده است. این تحول در نگاه نخست ممکن است هیجان‌انگیز به‌نظر برسد؛ اما در درازمدت آسیب‌های جدی را به‌همراه دارد. مطالب کتاب با هشدار نویسنده درباره‌ی به‌پایان رسیدن آستانه‌ی تحمل محیط‌زیست، خاتمه پیدا می‌‌کند. به گفته‌ی مولف، اگر انسان با محیط‌زیست به توازن و تفاهم نرسد، زمین در آینده‌ای نزدیک گرفتار خشکسالی، آتش‌سوزی‌های ویرانگر و دیگر تهدید‌های زیست‌محیطی خواهد شد.

کتاب فردا عوامل دگرگون ساز را انتشارات هنوز چاپ و روانه‌ی بازار کرده است. حمیدرضا خطیبی به‌عنوان مترجم این اثر شناخته می‌شود.

نکوداشت‌های کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم

• باشکوه... شور و اشتیاق نویسنده بی‌تردید پیداست، دانش او نیز همین‌طور. تقریباً هر صفحه، پرتوی تازه‌ای از آگاهی عرضه می‌کند. (بلومبرگ)
• در کتاب فردا عوامل دگرگون ساز، ال گور به سراغ موضوعی رفته که وسعت آن با دستاوردها و بلندپروازی‌هایش برابری می‌کند. (نیویورک تایمز بوک ریویو)
• تحلیلی درخشان و هوشمندانه که سرشار از ایده‌ها و واقعیت‌هایی خیره‌کننده است. (گاردین)

کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم برای چه کسانی مناسب است؟

تمامی علاقه‌مندان به پژوهش در حوزه‌های محیط‌زیست، سیاست بین‌الملل، تحولات جهانی، فناوری‌های جدید و اقتصاد کلان، به‌عنوان مخاطب‌های کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم شناخته می‌شوند. مطالعه‌ی کتاب حاضر برای دانشجویان و پژوهشگران علوم انسانی، مدیران سازمان‌های دولتی، فعالان مدنی و تصمیم‌گیران کشوری نیز سودمند به‌نظر می‌رسد.

در بخشی از کتاب فردا: عوامل دگرگون ساز جهان در قرن بیست و یکم می‌خوانیم

برای نخستین بار در تاریخ، دیجیتالی شدن افراد ظرفیت جدیدی برای تغییر وجود انسان ایجاد می‌کند. تلاقی انقلاب دیجیتالی و انقلاب علوم زیستی نه‌تنها دانسته‌ها و مدل ارتباط‌های‌مان را تغییر می‌دهد و در نتیجه، آنچه انجام می‌دهیم و این‌که آن‌ها را چگونه انجام می‌دهیم بلکه در حال تغییر ماهیت ما نیز هست.

از هم‌اینک، برون‌سپاری و روبوتیک‌ کردن عناصر ژنتیکی، بیوشیمیایی و ساختاری حیات، خود زمینه‌ساز به‌ وجود آمدن شکل‌های جدیدی از میکروب‌ها، گیاهان، جانوران و انسان‌ها می‌شوند. ما از حدومرزهای کهن عبور می‌کنیم: مرزهایی که گونه‌ای را از گونۀ دیگر جدا می‌کرد، انسان‌ها را از حیوانات و موجودات زنده را از دستگاه‌های ساخت دست بشر.

در اساطیر، مرز جداکنندۀ قدرت خدایان از قلمروِ انسان‌ها با هشدارهایی جدی مشخص شده بود؛ و هر گونه تجاوز [انسان‌ها] به حدود خدایان به خشم خدایان منجر می‌شد. با این حال، هیچ زئوسی ما را منع نکرده است از وارد کردن ژن‌های انسانی به بدن سایر حیوانات، یا خلق موجوداتی دوگانه از طریق ترکیب ژن‌های عنکبوت با بز، یا کار گذاشتن چیپ‌های کامپیوتری سیلیکونی در مادۀ خاکستری مغز انسان از طریق جراحی، یا عرضۀ منویی ژنتیکی از خصوصیاتی که والدین می‌توانند برای فرزندان آیندۀ خود انتخاب کنند.

استفاده از علم و تکنولوژی با هدف بالا بردن توانمندی انسان، ما را از محدودۀ نقشه‌ها و چارچوب‌های اصولی، اخلاقی و مذهبیِ به ارث رسیده از نسل‌های گذشته فراتر می‌برد. ما اینک پا به قلمرویی ناشناخته گذاشته‌ایم، جایی که نقشه‌های باستانی نشان می‌دهند که آن‌جا «هیولاهایی وجود دارند». اما آنانی که جسارت کافی را داشتند تا به دل ناشناخته‌ها بزنند، غالباً پاداشی درخور گرفتند و در این مورد، جامعۀ علمی با اطمینان به ما می‌گوید در مراقبت‌های بهداشتی و سایر حیطه‌ها پیشرفت‌های بزرگی در انتظارمان است، هر چند برای تعیین مسیر و نحوۀ پیشروی‌مان به دانش و عقلانیت بسیاری نیاز خواهیم داشت.