بله
علی اسمعیلی در کتاب بحران سوریه؛ زمینه‌ها، علل و پیامدها می‌کوشد ریشه‌های یکی از پیچیده‌ترین بحران‌های تاریخ معاصر خاورمیانه را مورد بررسی قرار دهد. از این منظر، اعتراضات سال 2011 نقطه‌ی آغاز تمام مشکلات سوریه نبودند، بلکه نقطه‌ی انفجار بحرانی بودند که طی چند دهه در ساختار سیاسی، اجتماعی و اقتصادی این کشور شکل گرفته بود.
درباره‌ی کتاب بحران سوریه؛ زمینه‌ها، علل و پیامدها
برای فهم علل جنگ داخلی سوریه و وضعیت کنونی این کشور، لازم است به گذشته بازگردیم. علی اسمعیلی در کتاب بحران سوریه؛ زمینه‌ها، علل و پیامدها نشان می‌دهد که بدون شناخت تاریخ سیاسی سوریه و شیوه‌ی شکل‌گیری دولت مدرن در این کشور، نمی‌توان ابعاد بحران را به‌درستی درک کرد. او بدین منظور، به بررسی چگونگی تمرکز قدرت در ساختار سیاسی سوریه می‌پردازد.
علی اسمعیلی از دوره‌ی حزب بعث و حکومت حافظ اسد تا انتقال قدرت به بشار اسد، سازوکارهایی را بررسی می‌کند که به محدود شدن مشارکت سیاسی، گسترش دستگاه‌های امنیتی و نظارتی و تضعیف فعالیت مستقل سیاسی انجامیدند. در چنین ساختاری، نبود آزادی بیان و محدودیت فعالیت احزاب و گروه‌های مخالف، امکان شکل‌گیری فضای سیاسی باز را کاهش داد. حکومت نیز با اتکا به سرکوب مخالفان، به استمرار شرایط موجود اهتمام می‌ورزید.
از بحران داخلی تا منازعه‌ای منطقه‌ای
کتاب بحران سوریه؛ زمینه‌ها، علل و پیامدها، ریشه‌های درگیری سوریه را صرفا سیاسی نمی‌داند. مشکلات اقتصادی، افزایش نابرابری‌های طبقاتی، کاهش حمایت‌های اجتماعی، گسترش فساد و فشار بر گروه‌های کم‌برخوردار، زمینه‌ی نارضایتی را عمیق‌تر و گسترده‌تر کردند. در کنار این عوامل، تفاوت‌های قومی و مذهبی موجود در جامعه‌ی سوریه نیز با شدت گرفتن خشونت، به بخشی از منازعه‌ی فراگیری تبدیل شدند که دامان کل کشور را فرا گرفت.
علی اسمعیلی تاکید دارد که اعتراضات اولیه الزاما ماهیتی فرقه‌ای نداشتند، اما با ادامه‌ی درگیری‌ها و ورود بازیگران گوناگون به صحنه، بحران به‌تدریج به سوی جنگی پیچیده‌تر حرکت کرد. در این میان، وضعیت کردهای سوریه نمونه‌ای روشن از این دگرگونی در جریان جنگ داخلی است. تضعیف اقتدار و کنترل دولت مرکزی، به نیروهای کرد این امکان را داد تا در بخش‌هایی از شمال سوریه به شکل مستقل‌تری به فعالیت ادامه دهند.
خرید کتاب بحران سوریه؛ زمینه‌ها، علل و پیامدها به‌خوبی از خلال این تحولات به شما نشان می‌دهد که بحران سوریه فقط تقابل دولت و مخالفانش نبود، بلکه عرصه‌ای شد که در آن گروه‌های داخلی با اهداف، ایدئولوژی‌ها و حامیان متفاوت برای آینده‌ی این کشور خاورمیانه‌ای به رقابت بلند شدند. این اثر توسط انتشارات چاپخش منتشر شده است.
کتاب بحران سوریه برای شما مناسب است اگر
- به مطالعه در خصوص جنگ داخلی سوریه و ریشه‌های تاریخی و سیاسی آن علاقه دارید.
- می‌خواهید با تاریخ معاصر سوریه و تحولات ساختاری در این کشور بیشتر آشنا شوید.
- دوست دارید نقش عواملی مانند سرکوب سیاسی، شکاف‌های اجتماعی و مشکلات اقتصادی را در شکل‌گیری بحران سوریه بررسی کنید.
در بخشی از کتاب بحران سوریه؛ زمینه‌ها، علل و پیامدها می‌خوانیم
برای درک راهبرد امنیتی اسرائیل در قبال منازعات داخلی سوریه، درک اولویت‌ها و وابستگی‌های امنیتی اسرائیل نسبت به خاورمیانه از اهمیت قابل‌توجهی برخوردار است. در واقع، اسرائیل از 2011 همگام با شروع بهار عربی و همچنین در ادامه شورش در سوریه، اولویت‌های امنیتی خویش را با توجه به وابستگی‌های گذشته خویش نسبت به خاورمیانه تعیین کرده است.
بعضی از تحلیلگران آمریکایی و اسرائیلی خیزش‌های اعراب را در 2011 از منشور ایران می‌دیدند و نگران سقوط رهبران طرفدار آمریکایی همچون حسنی مبارک در مصر و شورش‌های گسترده در میان اکثریت جمعیت شیعه در کشورهایی همچون بحرین بودند؛ زیرا از دیدگاه آنها، این تحولات نقش و نفوذ منطقه‌ای ایران در خاورمیانه را افزایش خواهد داد و در نتیجه موازنه قدرت به نفع ایران تغییر پیدا می‌کرد. تحلیلگران اسرائیلی براین‌باور بودند که شورش‌ها در جهان عرب باعث افرایش نفوذ ایران می‌شود و برای نشان دادن نگرانی‌هایشان، تحولاتی همچون عبور دو کشتی ایرانی از طریق کانال سوئز را خاطرنشان می‌کردند (این اولین‌بار از زمان 1979 بود که که ناو ایرانی پس از قطع روابط دیپلماتیک ایران و مصر از کانال سوئز عبور می‌کرد). اسرائیل همچنین از این مسئله که شاید جنگ داخلی در لیبی و توجه شورای امنیت به این منازعات باعث به حاشیه رفتن فشارهای بین‌المللی بر ایران شود، نگران بود (Rabinovich, 2012: 1-2). برای اسرائیل، افزایش نفوذ ایران یک زنگ خطر بود که ازطریق حمایت‌های نظامی و سیاسی از حماس و حزب‌الله به مرزهای اسرائیل دسترسی پیدا می‌کرد. اسرائیل همچنین بیم داشت که اگر ایران به ظرفیت تسلیحات هسته‌ای دست پیدا کند، نفوذ ایران افزایش پیدا خواهد کرد و در نقطه مقابل قدرت مانور نظامی اسرائیل کاهش پیدا خواهد کرد.
