معرفی و دانلود کتاب بازنده نهایی: وعده دروغین تغییر رژیم در خاورمیانه

معرفی کتاب بازنده نهایی: وعده دروغین تغییر رژیم در خاورمیانه

کتاب بازنده نهایی نوشته‌ی فیلیپ گوردون با مرور نمونه‌های تاریخی در خاورمیانه، به بررسی تلاش‌های آمریکا برای تغییر رژیم در برخی از این کشورها می‌پردازد. نویسنده در این اثر نشان می‌دهد این رویکردها چگونه با وعده‌هایی همراه بوده‌اند که در عمل محقق نشدند. او سرنوشت کشورهایی را که در این مسیر تحت تاثیر قرار گرفتند، ترسیم می‌کند. این کتاب تاریخی سیاسی در سال 2020 به‌عنوان بهترین کتاب سال فایننشال تایمز شناخته شده است.

درباره‌ی کتاب بازنده نهایی

بنا به اسناد تاریخی موجود، دولت‌های مختلف در کشور آمریکا، بعد از جنگ جهانی دوم، هر ده سال یک‌بار به تغییر رژیم در کشورهای خاورمیانه روی آورده‌اند. فیلیپ گوردون (Philip Gordon) در کتاب بازنده نهایی (Losing the long game) اشاره می‌کند که هدف آمریکا از این تغییر رژیم هر بار یک چیز متفاوت بوده است؛ مبارزه با کمونیسم، مبارزه با تروریسم، جلوگیری از گسترش سلاح‌های کشتار جمعی و... تنها بخشی از بهانه‌های آمریکا از این هدف بوده است.

گوردون در کتاب بازنده نهایی با بررسی کشورهایی نظیر افغانستان، مصر، لیبی، سوریه، عراق و ایران، با نگاهی انتقادی و تحلیلی، نشان می‌دهد که وعده‌ی تغییر رژیم چگونه وعده‌ای دروغین از کار درآمده و نتیجه‌ای کاملا معکوس به همراه داشته است. به‌زعم او، دخالت آمریکا در کشورهای خاورمیانه صرفاً شرایط را نسبت به گذشته پیچیده‌تر ساخته.

کتاب بازنده نهایی فیلیپ گوردون کشورهای افغانستان و عراق بعد از سال 2003 را مبنای محوری تحلیل‌های خود قرار می‌دهد و با آمار و حقایق تاریخی به وضوح نشان می‌دهد که به جای دموکراتیک شدن، منطقه بیش از پیش به سمت بی‌ثباتی رفت، سطح خشونت با شدت زیادی بالا گرفت و میلیون‌ها نفر درگیر نزاع‌های خونینی شدند که به‌راحتی نمی‌شد از آن چشم‌پوشی کرد.

این یک سوی قضیه است، سمت دیگر آن آمریکا است که با پرداخت هزینه‌های گزاف، نیروهای انسانی بسیار و منابع عظیم عملا نتوانسته اهداف بلندمدت خود را محقق کند و صرفا این هزینه‌ها فقط برایش شکست به همراه داشته است.

آمریکا؛ بازنده‌ی نهایی

چرا آمریکا در عمل نتوانست وعده‌ی تغییر رژیم و برقراری دموکراسی در خاورمیانه را محقق کند؟ فیلیپ گوردون در کتاب بازنده‌ی نهایی، به این سوال پاسخ می‌دهد و در فصل آخر کتاب با مطرح کردن این پرسش اساسی که چرا تغییر رژیم در خاورمیانه همواره با مشکل مواجه می‌شود؟ این بحث را به سرانجام می‌رساند و از آن نتیجه‌گیری می‌کند. او نشان می‌دهد این ناکامی‌ها نتیجه‌ی مجموعه‌ای از محاسبات نادرست، برداشت‌های ساده‌انگارانه از ساختار جوامع منطقه و تکرار الگوهای رفتاری مشابه در طول دهه‌ها بوده است.

بر اساس بررسی‌هایی که گوردون در بازنده نهایی مطرح می‌کند، یکی از عوامل اصلی این روند، تصور بیش از حد خوش‌بینانه نسبت به توانایی آمریکا در بازسازی نظام‌های سیاسی و اجتماعی کشورهای دیگر بوده است؛ تصوری که بدون توجه کافی به پیچیدگی‌های تاریخی، مذهبی و قومیتی منطقه شکل گرفته است. او اشاره می‌کند که بخش زیادی از این تلاش‌ها با هدف ایجاد ثبات یا دموکراسی آغاز شد، اما در عمل به نتایجی غیرمنتظره انجامید.

فیلیپ گوردون این تجربه‌ها را در کنار هم قرار می‌دهد تا نشان دهد چگونه مجموعه‌ی این سیاست‌ها، به جای تحقق اهداف اولیه، زمینه‌ی طولانی شدن بحران‌ها و افزایش هزینه‌ها را فراهم کرده است. او در نهایت تأکید می‌کند که بررسی این روندها تنها زمانی می‌تواند معنا داشته باشد که محدودیت‌ها و پیامدهای مداخلات گذشته به‌درستی مورد توجه قرار گیرد. خرید کتاب بازنده نهایی و مطالعه‌ی آن به شما کمک می‌کند تا با بازی‌های سیاسی در منطقه‌ی خاورمیانه و اعمال قدرت آمریکا در آن بیشتر آشنا شوید.

ترجمه‌ی کتاب بازنده نهایی را فاطمه سادات موسوی کریمی بر عهده داشته و نشر ستاک آن را منتشر کرده است.

جوایز کتاب بازنده نهایی

• یکی از بهترین کتاب‌های سال 2021 از نگاه مجله‌ی فارن افرز و «کتاب‌هایی برای قرن»!
• منتخب کتاب هفته در برنامه‌ی فرید زکریا، جی‌پی‌اس (Fareed Zakaria GPS)
• بهترین کتاب فایننشال تایمز در سال 2020

در نکوداشت کتاب بازنده نهایی

• با مطالعه‌ی این کتاب درس‌های درستی از تاریخ خواهید گرفت. فیلیپ گوردون با آنالیزی هوشمندانه، موضوعی پیچیده را بررسی کرده است. (فرید زکریا)

کتاب بازنده نهایی برای شما مناسب است اگر

• به کتاب‌هایی که حول محور سیاست آمریکا می‌چرخد، علاقه‌مندید.
• شرایط خاص کشورهای خاورمیانه و نحوه‌ی مداخله‌ی آمریکا در این کشورها برایتان جالب توجه است.
• به دنبال استدلالی منطقی هستید که چرا تغییر رژیم به وسیله‌ی یک نیروی خارجی در کشورهای خاورمیانه هرگز به نتیجه‌ی مناسبی نرسیده است.

در بخشی از کتاب بازنده نهایی: وعده دروغین تغییر رژیم در خاورمیانه می‌خوانیم

تلگراف‌های سفارت آمریکا در تهران مصدق را «بی‌ثبات و به وضوح تحت سلطه احساسات و تعصبات» و کسی که «مشاعر درستی ندارد» توصیف کرد. سفارت گزارش کرده بود که جبهه ملی متشکل از «اراذل و اوباش خیابانی، چپ افراطی…‌ملی گرایان افراطی، بعضی و نه همه رهبران متعصب مذهبی و چپی‌های روشن‌فکری است که بسیاری از آن‌ها خارج از کشور تحصیل کرده‌اند و متوجه نیستند که ایران آماده دموکراسی نیست» سفیران انگلستان و آمریکا طی اقدامی نادر تجزیه و تحلیل‌ مشترکی برای پایتخت‌هایشان فرستادند و استدلال کردند هرچه مصدق بیشتر در قدرت بماند، احتمال افتادن ایران به دست کمونیسم قوی‌تر است. البته همه مقامات آمریکایی این خطر را حس نکردند که اگر مصدق بر سر قدرت بماند ایران کمونیست می‌شود. رئیس قرارگاه سیا در تهران، راجر گویران و هنری بایرود، دستیار وزیر امور خارجه در امور خاور نزدیک جز استثناهای قابل توجه بودند و حتی لوی هندرسون سفیر آمریکا در ایران هم دودل بود؛ ولی رهبران سیاسی در واشنگتن تحلیل‌های آن‌ها را به نفع اشخاصی که تحلیلشان با دیدگاه آن‌ها همخوانی داشت نادیده می‌گرفتند.

مقامات آمریکایی تحت تاثیر آن امید خوش بینانه حتی شروع به متقاعد کردن خود کردند که مداخله‌ی آمریکا برای سرنگونی مصدق از نظر سیاسی در ایران با استقبال هم مواجه خواهد شد. در 2 مارس 1953 دالس وزیر امور خارجه به خلاصه‌ی گزارش اخیر سفارت اشاره کرد و گفت: «به نظر می رسد هم داخل و هم خارج مجلس گروهی مخالف و نسبتاً شجاع وجود دارد. ما متوجه شده‌ایم رؤسای ارتش و بسیاری از غیر نظامیان هنوز به شاه وفادار هستند و اگر ما رهبری درستی از خود نشان دهیم یا اگر شاه خودش بخواهد که دولتی جدید تشکیل دهد آن‌ها وارد عمل می‌شوند».

فهرست مطالب کتاب

مقدمه: وسوسه‌ی تغییر رژیم
فصل 1: گناه نخستین - ایران 1953
فصل 2: برنده شدیم - افغانستان 92-1979
فصل 3: «چرخش اتفاقات به نفع ماست» - افغانستان، 2001
فصل 4: «مأموریت انجام شد» -عراق، 2003
فصل 5: «انتقال قدرت باید هم‌اکنون آغاز شود» - مصر، 2011
فصل 6: «آمدیم، ‌دیدیم، او مرد» - لیبی، 2011
فصل 7: «اسد باید برود» - سوریه، 2011…
نتیجه: چرا تغییر رژیم در خاورمیانه همواره با مشکل مواجه می شود؟