کتاب ائتلاف شوم

معرفی کتاب ائتلاف شوم

کتاب ائتلاف شوم نوشته‌ی کیومرث یزدان پناه درو با بررسی روابط آمریکا و انگلیس، تصویری متفاوت از ژئوپلیتیک خاورمیانه و نقش قدرت‌های بزرگ در تحولات جهان ارائه می‌دهد. این کتاب با نگاهی انتقادی به سیاست جهانی، نقش ائتلاف آمریکا و انگلستان را در شکل‌گیری و تداوم هژمونی آمریکا بر نظام بین‌الملل بررسی می‌کند.

درباره‌ی کتاب ائتلاف شوم

کیومرث یزدان پناه درو در کتاب ائتلاف شوم به این موضوع پرداخته که چطور هم‌راستایی سیاست‌های آمریکا و انگلستان، به نظم جهانی حال حاضر شکل داده است. از نگاه نویسنده آمریکا و انگلیس دو متحد ساده نیستند؛ چراکه با گذشت سال‌ها و روی کار آمدن سیاستمداران جدید نیز همکاری میانشان دستخوش تغییر نشده است. دولت‌ها عوض می‌شوند، رؤسای جمهور و نخست‌وزیران می‌آیند و می‌روند، اما جهت کلی سیاست‌های آمریکا و انگلستان تغییر چندانی نمی‌کند.

در کتاب ائتلاف شوم انتشارات علمی و فرهنگی می‌خوانیم که در پشت پرده‌ی بسیاری از تحولات سیاسی جهان، همکاری پایدار و راهبردی میان آمریکا و انگلستان وجود دارد؛ همکاری‌ای که مستقیماً به ساختارهای قدرت گره خورده است. این همکاری به‌ویژه با تمرکز بر منطقه‌ی خاورمیانه، تأثیر پررنگی بر مسئله‌ی امنیت بین‌الملل داشته است.

ائتلاف آمریکا و انگلستان چگونه شکل گرفت؟

کیومرث یزدان پناه درو در کتاب ائتلاف شوم توضیح می‌دهد که بعد از جنگ جهانی دوم، انگلستان میزان قابل توجهی از قدرت و نفوذ جهانی‌اش را از دست داد و تاج پادشاهی جهان را به آمریکا تقدیم کرد. اما انگلیسی‌ها باهوش‌تر از آن بودند که برای بازپس‌گیری این قدرت دست به جنگ و خشونت بزنند؛ در عوض آن‌ها خود را به آمریکا که قدرتی نوظهور محسوب می‌شد نزدیک کردند تا در سایه‌ی قدرت او، همچنان بر جهان اعمال نفوذ داشته باشند.

خاورمیانه همواره منطقه‌ای استراتژیک در جهان محسوب می‌شود؛ اهمیت انرژی، موقعیت جغرافیایی و نقش راهبردی این منطقه باعث شده تا آمریکا و انگلستان توجه ویژه‌ای به این بخش از جهان داشته باشند. ردپای تفکر انگلیسی در سیاست خارجی آمریکا در این منطقه نیز به چشم می‌خورد؛ جنگ‌های متعدد در عراق و افغانستان و ایران، محصول همین هم‌فکری و ائتلاف شوم بوده است.

گرچه قدرت‌های جهان همگی از صلح و حقوق بشر حرف می‌زنند، اما آنچه در پشت درهای بسته رخ می‌دهد بسیار پیچیده‌تر از کنفرانس‌های خبری است. اگر شما نیز به دنبال درک بهتر این سیاست‌های پنهان هستید، خرید کتاب ائتلاف شوم می‌تواند برایتان مفید و آگاهی‌بخش باشد.

کتاب ائتلاف شوم برای شما مناسب است اگر

• به روابط بین‌الملل و سازوکارهای پنهان قدرت در جهان علاقه دارید.
• دانشجو یا پژوهشگر رشته‌هایی همچون علوم سیاسی، ژئوپلیتیک و مطالعات منطقه‌ای هستید.
• به دنبال درک بهتر مسائل خاورمیانه و شناختن دست‌های پشت پرده‌ی اتفاقات در این منطقه هستید.
• دوست دارید درباره‌ی ریشه‌های تاریخی همکاری انگلستان و آمریکا بیشتر بدانید.

در بخشی از کتاب ائتلاف شوم می‌خوانیم

در ظاهر، پایه‌ی استراتژیک این طرح که با ایجاد یک کشور بزرگ از یک‌سو در برابر هندوستان به عنوان یک کشور هم‌تراز ایستاد و از سوی دیگر، پاکستان را به تخته‌ی پرش مناسبی برای نفوذ در آسیای میانه مبدل ساخت و از سویی هم در برابر ایران و چین به چهره‌آرایی دست یازید و این‌گونه، توازن استراتژیکی را به میان آورد که از یک‌سو برای امریکا و انگلستان پذیرا باشد و از سویی دیگر برای اعراب و غرب برای رویارویی با ایران، وسوسه‌انگیز و بتواند هر چه بیشتر اعراب و غرب را در دادن کمک‌های مالی به پاکستان تشویق و ترغیب کند. همچنان راهیابی پاکستان را به خاستگاه‌های بزرگ نفت، گاز، اورانیوم و بازارهای آسیای میانه تأمین کند. این استراتژی درواقع سرآغاز مرحله‌ی تازه‌ای در سوگیری پیش‌آمدها در منطقه شد.

نخست، بدان دلیل که پاکستان در برابر هندوستان از ضعف جغرافیایی و آنچه که محافل نظامی آن را نداشتن عمق استراتژیک می‌نامند، رنج می‌برد و استقرار یک دولت دست‌نشانده در کابل و درواقع اشغال غیر رسمی این کشور، می‌تواند به رفع نسبی این ضعف کمک کند. این ضعف جغرافیایی از آنجا ناشی می‌شود که ارتش پاکستان افزون بر ضعف تسلیحاتی و انسانی در برابر ارتش هندوستان، از نظر موقعیت جغرافیایی نیز یک مرزبندی نامتناسب داشته و به‌اصطلاح با ناهماهنگی سرزمینی و مرزها روبه‌روست. نگاهی به موقعیت جغرافیایی پاکستان نشان می‌دهد که این کشور نه‌تنها از نظر مرزهای آبی و دریایی به‌شدت در برابر هندوستان به عنوان بزرگ‌ترین دشمن خود آسیب‌پذیر است، بلکه در مرزهای خاوری خود نیز در برابر هندوستان از یک موقعیت نامتناسب از نظر نظامی رنج می‌برد و فاقد عمق استراتژیک و گستردگی زمینی است. از دیدگاه نظامیان پاکستان، اشغال غیررسمی افغانستان و استقرار یک دولت دست‌نشانده در کابل می‌تواند تا حدودی این اشکال و نقص را برطرف کرده و به ارتش پاکستان کمک کند تا زمان شروع یک جنگ احتمالی با هندوستان از مزایای استقرار چنین دولتی در افغانستان بهره جوید.

فهرست مطالب کتاب

سخن نویسنده
پیشگفتار
مقدمه
فصل اول: کلیات
فصل دوم: بررسی قلمروهای ژئوپلیتیکی خاص در جهان
مفاهیم ژئوپلیتیکی و مفاهیم نظری و دیدگاه‌های رایج
مؤلفه‌های تأثیرگذار قدرت امریکا
مفاهیم قدرت ژئوپلیتیکی رایج
تأثیر فروپاشی شوروی بر شکل‌گیری اتحاد ژئوپلیتیکی امریکا و انگلستان
آثار و پیامدهای مرحله‌ی اول طرح
ابعاد استراتژی مرحله‌ی دوم (1990 - 1993 م)
پیامدها و آثار اجرای استراتژی مرحله‌ی دوم
خط‌مشی‌های مرحله‌ی سوم (1993 - 1999 م)
پیامدها و آثار مرحله‌ی سوم
فصل سوم: بررسی قلمروهای ژئوپلیتیکی خاص در جهان معاصر
دلایل اهمیت ژئوپلیتیکی خلیج فارس
هدف ایالات متحده آمریکا از طرح خاورمیانه‌ی بزرگ
بنیادها و افراد همسو
ایران و پروژه‌ی خاورمیانه‌ی بزرگ
سیاست تقسیم قدرت بزرگ به تکه‌های کوچک‌تر
حمایت‌های سیاسی و مالی امریکا از گروه‌های قومی در ایران
نظریه‌پردازی‌های تزریق‌شده از سوی امریکایی‌ها
فصل چهارم: ریشه‌های اتحاد دوجانبه‌ی امریکا و انگلستان در نیم‌قرن اخیر
مهم‌ترین اهداف امریکایی‌ها از طرح دومینو
ریشه‌های اتحاد دوجانبه‌ی امریکا و انگلستان در نیم‌قرن اخیر
ریشه‌ی اتحاد دو کشور امریکا و انگلستان کجاست؟
نقش بنیادهای امریکایی در راهبرد سیاست خارجی
دلایل ژئوپلیتیکی حمله به افغانستان
کنفدراسیون افغانستان + پاکستان
دلایل مخالفت امریکا با کنفدراسیون افغانستان + پاکستان
تیرگی روابط امریکا با ایران و تأثیرات منفی آن بر افغانستان
افغانستان؛ کارزار جنگ تندروهای عرب و امریکا
به بن‌بست رسیدن استراتژی امریکا در افغانستان و رهیافتی برای بحران افغانستان در بُعد سیاست خارجی
دلایل ژئوپلیتیکی حمله به عراق
دورنمای راهبرد روابط استراتژیک امریکا و انگلستان
افغانستان، پاشنه‌ی آشیل امریکا
فصل پنجم: ساختار امنیتی و آینده‌ی جنگ در قرن بیست‌ویکم میلادی
قدرت و ابزارهای قدرت مدرن
تعریف قدرت
معنای جدید قدرت
اهمیت قدرت
ابزارهای رسیدن به قدرت
تعهد به موقعیت شانه‌به‌شانه
گزاره‌های امنیتی امریکا در قرن بیست‌ویکم میلادی
نزول در روابط میان دو متحد قدیمی
فصل ششم: جایگاه خاورمیانه در ائتلاف شوم
تعریف و حدود جغرافیایی خاورمیانه
خاورمیانه در دوره‌های تاریخی
مهم‌ترین مسائل سیاسی مطرح در منطقه
استراتژی انگلستان و ایالات متحد امریکا در منطقه
جایگاه خلیج فارس در کشمکش‌های ژئواستراتژیک این قرن
فهرست منابع