کتاب موج‌ها

رمانی متفاوت و پررمزوراز که مرزهای شعر و نثر را در هم می‌آمیزد. کتاب موج‌ها نوشته‌ی ویرجینیا وولف مجموعه‌ای از تک‌گویی‌های چند شخصیت به‌صورت مجزا از یکدیگر است که پس از مرگ دوست نزدیک‌شان از حال‌وهوای درونی خود سخن می‌گویند. این رمان به‌عنوان یکی از شاهکارهای ادبی قرن بیستم شناخته می‌شود.

درباره‌ی کتاب موج‌ها

در تاریخ ادبیات، به‌ویژه ادبیات معاصر، کمتر اتفاق افتاده که انواع ادبی برای بیان یک قصه و رمان در یکدیگر تلفیق شوند و نتیجه‌ی آن نیز یک اثر درخشان باشد. به‌طور کلی سنت ادبی به‌خصوص در غرب این‌گونه است که انواع ادبی هر کدام با تعریف خاص خود و گاه تعریف‌های آکادمیک ظهور و بروز پیدا می‌کنند و شعر، داستان، رمان یا نمایش‌نامه هر کدام به‌عنوان اثری با شاخصه‌های تعریف‌شده‌ی خود پدید می‌آیند. کتاب موج‌ها (The Waves) نوشته‌ی ویرجینیا وولف (Virginia Woolf) یکی از آثاری که با درهم‌آمیختن شعر و داستان، اثری درخشان و زبانزد خلق کرده است. این کتاب که بنا به گفته‌ی بسیاری از منتقدان ادبی، یکی از برترین آثار ادبی قرن بیستم می‌باشد، با ارائه‌ی تکنیکی منحصربه‌فرد و پیچیده، بیش از آن‌که یک خط روایی خاص را دنبال کند، درصدد بازنمایی درونیات و حال شخصیت‌هایی است که هر کدام می‌توانند یکی از ما باشند.

این رمان شش راوی دارد که هرکدام سرگذشت خود را از کودکی تا بزرگسالی روایت می‌کنند؛ آن‌ها با یکدیگر یک وجه مشترک دارند و آن این‌ که همگی از دوستان شخصیت هفتم رمان یعنی «پرسیوال» به حساب می‌آیند. این شخصیت‌ها با تک‌گویی‌هایی که به شعر شباهت بسیاری دارد، روایتگر غم و اندوهی هستند که به‌سبب مرگ دوست نزدیک‌شان بر آن‌ها سایه انداخته، اما همه‌ی گفته‌ها و سخن‌هایشان منحصر بر آن شخص نمانده و به زندگی شخصی هر کدام نیز راه باز می‌کنند.

در کتاب موج‌ها همان‌گونه که با شخصیت‌ها آشنا می‌شویم، از خلال روایت‌هایشان به منش و ویژگی‌های آنان نیز پی می‌بریم. شخصیت «برنارد» یک داستان‌گو است که همیشه به دنبال واژه‌های ناب می‌گردد؛ برخی منتقدان ادبی معتقدند وولف این شخصیت را بر اساس زندگی یکی از دوستان خود خلق کرده است. «لویی» یک فرد خارجی است که همواره به دنبال موفقیت می‌دود و آن را جست‌وجو می‌کند. «نویل» زنی عاشق‌پیشه است که در مردان به دنبال عشق متعالی خود می‌گردد. «جینی» موجودی زیبا، متناسب و اجتماعی است. «رودا» زنی منزوی و گوشه‌گیر است که با تردیدهای مادر شدن دست‌وپنجه نرم می‌کند و سرانجام، «سوزان» فردی مملو از شک و تردید است که از سازش و نزدیکی با دیگران به‌شدت پرهیز دارد.

ویرجینیا وولف خود در یادداشت‌هایش درباره‌ی رمان موج‌ها می‌نویسد: «این اثر یک شعر نمایش است و هر کدام از شخصیت‌ها یک شخصیت نمایش هستند؛ از ابتدا قرار بر این نبود که این افراد جدا از یکدیگر باشند و بنا داشتم هر کدام به‌عنوان پیکره‌ای از یک نمایش ایفای نقش کنند.» رمان موج‌ها اثری ساده نیست و خواندن آن نیازمند تمرکز و آشنایی با پیچیدگی‌های نثر در ادبیات است.

این کتاب توسط مهدی غبرایی ترجمه شده و از سوی انتشارات افق به بازار کتاب عرضه شده است.

اقتباس‌ فرهنگی از کتاب موج‌ها

در سال 2006 کیتی میچل، کارگردان سرشناس تئاتر، اثری را با عنوان موج‌ها بر اساس این رمان به روی صحنه برد.

جوایز و افتخارات کتاب موج‌ها

• شانزدهمین اثر داستانی برتر در نظرسنجی شبکه بی‌بی‌سی در سال 2015؛
• جزو فهرست 100 کتاب داستانی برتر زبان انگلیسی قرن بیستم از نگاه منتقدان نیویورکر؛
• حضور در فهرست 200 اثر برتر داستانی تمام دوران‌ها از نگاه فرانک ان. مگیل، منتقد ادبی.

نکوداشت‌های کتاب موج‌ها

• رمان موج‌ها نوآورانه و به‌طرز عمیقی شاعرانه است. این کتاب از نگاه اغلب منتقدان به‌عنوان شاهکار ویرجینیا وولف در نظر گرفته می‌شود. (وب‌سایت آمازون)
• شفاف، درخشان، اندوهناک و به‌طرز شگفت‌انگیزی دقیق و پراحساس. حساسیت نابی که زبان و حالات این داستان دارد، آن را به یک شعر واقعی تبدیل کرده است. (نیویورک تایمز)

کتاب موج‌ها برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای علاقه‌مندان به داستان‌ها و رمان‌های مدرن و با ساختار روایی پیچیده یک اثر منحصربه‌فرد و غیر‌قابل‌اجتناب است.

با ویرجینیا وولف بیشتر آشنا شویم

ویرجینیا وولف متولد 1882 و درگذشته در سال 1941، نویسنده، منتقد، ناشر و فعال حقوق اجتماعی زنان اهل انگلستان بود. او که در خانواده‌ای مرفه به دنیا آمد، هیچ‌گاه تحصیلات خود را به‌صورت رسمی به پایان نبرد و از معلم شخصی استفاده می‌کرد؛ بااین‌حال به دلیل آنکه پدرش کتابخانه‌ی بزرگی در خانه داشت، از سنین کودکی مطالعه و پژوهش را جزو فعالیت‌های اصلی خود قرار داد و پیش از بیست‌سالگی اولین آثار داستانی خود را نوشت و منتشر کرد. او به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین و برجسته‌ترین نویسندگان تمام دوران‌ها و از پایه‌گذاران نگارش داستان بر اساس جریان سیال ذهن شناخته می‌شود. از آثار مهم این نویسنده می‌توان به کتاب‌های «خانم دالووی»، «به سوی فانوس دریایی»، «اتاقی از آن خود» و «سفر به بیرون» اشاره کرد.

در بخشی از کتاب موج‌ها می‌خوانیم

لوئیس گفت: «حالا راه افتاده‌ایم. حالا من بدون وابستگى معلقم. هیچ‌جا نیستیم. در قطارى انگلستان را درمى‌نوردیم. انگلستان از کنار پنجره مى‌لغزد و مدام از تپه به جنگل، از رودها و بیدها باز به شهرها تغییر مى‌کند. زمین سفتى نیست که به آن روبیاورم. برنارد و نویل، پرسیوال، آرچى، لارپنت و بیکر به اکسفورد یا کِیمبریج، ادینبرو، رم، پاریس، برلین، یا به یک دانشگاه امریکایى مى‌روند. من هردمبیل مى‌روم تا هردمبیل پول درآورم. به این ترتیب روى این کرک‌هاى طلایى، روى این دشت سرخ از شقایق، این غله افشان که هرگز از مرزهاى خود فراتر نمى‌رود، اما تا لبه‌هاى آن موج مى‌زند، سایه‌اى اندوهبار، تأکیدى گزنده مى‌افتد. این اولین روز زندگى تازه‌اى است، پره دیگرى از چرخى که رو به بالا مى‌رود. اما تن من مانند سایه پرنده‌اى سرگردان مى‌گذرد.

اگر به مغزم فشار نمى‌آوردم تا در پیشانى‌ام شکل بگیرد، من همچون سایه روى چمنزار ناپایدار بودم، سایه‌اى که زود محو مى‌شود، زود آن جا که به جنگل مى‌رسد رو به تاریکى مى‌رود و فرو مى‌میرد؛ خود را وا مى‌دارم این لحظه را، هر چند در یک بیت شعر نامکتوب، بیان کنم؛ این ذره حقیر را در تاریخ دور و درازى که از مصر باستان در زمان فراعنه شروع شده، زمانى که زنان کوزه سرخ بر دوش به سوى نیل روان بودند، توضیح دهم. انگار تاکنون هزاران سال زیسته‌ام. اما اگر حالا چشم‌هایم را ببندم، اگر در تشخیص نقطه برخورد گذشته و حال خطا کنم و ندانم که در کوپه قطارى درجه سه نشسته‌ام پر از پسرهایى که براى تعطیلات به خانه خود مى‌روند، تاریخ بشر از کشفِ یک لحظه مغبون مى‌شود. چشمان تاریخ، که از میان من مى‌بیند، بسته مى‌شود اگر حالا از ولنگارى یا ترس خوابم ببرد و خود را در گذشته، در تاریکى دفن کنم؛ یا مثل برنارد که تسلیم مى‌شود، تسلیم شوم و داستانسرایى کنم؛ یا مثل پرسیوال، آرچى، جان، والتر، لِیتم، لارپنت، روپر و اسمیت لاف بزنم نام‌ها همیشه مثل هم است، نام‌هاى این پسران لافزن.