کتاب هوای تازه

جورج اورول در کتاب هوای تازه داستان زندگی مردی میان‌سال را در آستانه‌ی جنگِ‌جهانی دوم روایت می‌کند. مردی که سعی دارد برای فرار از زندگی کابوس‌وارش به کودکی‌اش پناه ببرد و آن را بازیابد. این کتاب داستانی اجتماعی، سیاسی و البته بدبینانه از برهه‌ای پرآشوب در حدفاصل دو جنگِ‌جهانی در انگلستان است.

درباره‌ی کتاب هوای تازه

جورج بولینگ فروشنده‌ی بیمه، مردی 45‌ساله و از طبقه‌ی متوسط است که با همسرش هیلدا و بچه‌های خردسالش بیلی و لورنا در حاشیه‌ی بی‌هویت لندن زندگی می‌کنند. جورج غمگین و از زندگی‌اش خسته است: هیلدا زنی افسرده، پژمرده و جدی است که دائماً غصه‌دار است و برایش مسائل خانه بیشتر از هر چیزی اهمیت دارد. رفتار و شیطنت بچه‌ها هم آزارش می‌دهد. سال 1938 است و جورج حدس می‌زند تا دو، سه سال دیگر انگلستان درگیر جنگ خوهد شد. داستان تازه از اینجا آغاز می‌شود که جورج برای گرفتن دندان‌های مصنوعی‌اش به دندانپزشکی می‌رود. در راه پوستری روی دیوار می‌بیند که او را به کودکی و دوران خوشی که در روستای کودکی‌اش داشته می‌برد. یک‌بار که روی اسبی شرط می‌بندد و کمی پول برنده می‌شود، با خود فکر می‌کند که باید با این پول چه کند؟ به‌جای خوش‌گذرانی یا هر چیز دیگری، تصمیم می‌گیرد با این پول، بدون همسر و بچه‌هایش، به خانه‌ی کودکی‌اش برود تا از این هیاهو و زندگی برای مدتی فاصله بگیرد و آرام‌تر شود. اما آن‌جا چیز دیگری در انتظارش است...

جورج اورول کتاب هوای تازه (Coming Up for Air) را در سال 1939 و ابتدای جنگ نوشت. داستان فضایی خاطره‌گونه نسبت به پیش و بعد از جنگ‌جهانی اول دارد. از سوی دیگر جنگ دوم هم در حال شروع شدن است و نشانه‌هایش در داستان پیداست. اما جنگ تنها درون‌مایه‌ی داستان نیست. سویه‌ی دیگر این داستان انتقاد نسبت به سرمایه‌داری و ویرانی‌ای است که در پی داشته است. این دو منظر با هم تفاوت چندانی ندارند. جورج بولینگ با دیدن خانه‌ی کودکی‌اش می‌فهمد همه‌چیز تغییر کرده و آن‌جا به شکلی نیست که همیشه در خاطراتش مرور می‌کرده. جورج همیشه از درون خود را کودک می‌دید و از سختی‌های زندگی به این کودک و شادی‌هایش پناه می‌برد. اما حالا می‌بیند که از آن رؤیا و آن دوران چیزی نمانده. داستان با مرور آنچه جنگ‌جهانی اول بر سر روستای کودکی جورج آورده، ویرانی جنگ‌جهانی دوم را پیش‌گویی می‌کند. اتفاقی که جورج، انگلستان و تمام مردم دنیا باید انتظارش را داشته باشند.

جورج اورول (George Orwell) این داستان را در مراکش و زمانی که در حال گذراندن دوران نقاهت جنگ داخلی اسپانیا بود نوشت. این کتاب را فرزام حبیبى‌اصفهانى ترجمه و نشر لیوسا منتشر کرده است.

اقتباس فرهنگی از کتاب هوای تازه

دومینیک کاوندیش نویسنده، روزنامه‌نگار و منتقد انگلیسی از روی این رمان، یک مونولوگ نوشت که برای اولین‌بار در جشنواره‌ی ادینبرو فرینج سال 2008 به روی صحنه رفت. این نمایشنامه با عنوان «اورول: یک جشن» به مناسبت هفتاد سالگی این رمان به نگارش در آمده بود.

نکوداشت‌های کتاب هوای تازه

• شاهکاری کوچک، شاد و جذاب. (نیویورک‌ تایمز)
• کتابی با توان و تخیلی کمیاب. (نیویورک هرالد-تریبیون)

کتاب هوای تازه برای چه کسانی مناسب است؟

این رمان را می‌توان به طرفداران اورول و همینطور کسانی که دوست دارند داستان‌هایی با محوریت جنگ‌جهانی بخوانند توصیه کرد. علاقه‌مندان به داستان‌های اجتماعی، تاریخی و سیاسی نیز از دیگر مخاطبان کتاب های تازه هستند.

با جورج اورول بیشتر آشنا شویم

اریک آرتور بلر یا آنچنان که مشهور است، جورج اورول، رمان‌نویس، شاعر، روزنامه‌نگار، مقاله‌نویس و منتقد ادبی انگلیسی در سال 1903 در هند به دنیا آمد. او مخالف سرسخت دیکتاتوری و فاشیسم بود و در دهه‌ی 1930 به اسپانیا رفت تا به جمهوری‌خواهان در جنگ با ژنرال فرانکو کمک کند.

جورج اورول 9 کتاب و تعداد زیادی شعر، نقد و مقاله از خود به جای گذاشته. او با رمان‌های «مزرعه‌ی حیوانات» و «1984» شناخته می‌شود که هر دو آثاری ضدآرمانشهری هستند و خطر تمامیت‌خواهی را هشدار می‌دهند. داستان‌های او آنچنان مشهورند که اصطلاح «Orwellian»، که اشاره به فضای رعب‌آور و استبدادی دارد، وارد واژگان عامه شده است.

اورول در 1950بر اثر بیماری سل درگذشت.

در بخشی از کتاب هوای تازه می‌خوانیم

دنیایى که با دیدن عکس شاه زوگ در روزنامه به‌خاطرم آمد، با دنیایى که در آن زندگى مى‌کنم تفاوت‌هاى زیادى داشت. شاید باورتان نشود که من به آن دنیا تعلق دارم. فکر مى‌کنم تابه‌حال تصویرى از من در ذهنتان به‌وجود آمده باشد: مردى چاق، میانسال با دندان‌هاى مصنوعى و صورتى سرخ که هر کس او را مى‌بیند، به صورتى کاملاً ناخودآگاه احساس مى‌کند از زمانى که در گهواره بوده، همین شکل و قیافه را داشته است.

اما چهل‌وپنج سال، زمانى طولانى است و اگرچه شاید برخى از مردم در طول این مدت چندان هم تغییر نکنند، اما اغلب عوض مى‌شوند. خود من هم خیلى تغییر کرده‌ام و بالا و پایین‌هاى زیادى دیده‌ام که بیشترش بالارفتن بوده نه پایین‌افتادن. شاید عجیب به‌نظر برسد، اما شاید اگر پدرم زنده بود و زندگى امروزم را مى‌دید، به وجودم افتخار مى‌کرد، چون هم اتومبیل دارم و هم خانه‌اى که در آن زندگى مى‌کنم، حمام دارد. من از پدر و اجدادم کمى بالاتر رفته‌ام و به سطحى رسیده‌ام که در آن روزهاى قدیم قبل از جنگ، حتى فکرش را هم نمى‌کردم.

قبل از جنگ! این را که چقدر طول مى‌کشد تا دیگر از این اصطلاح استفاده نکنیم، نمى‌دانم. اما گمان مى‌کنم اول باید مشخص شود که منظور، قبل از کدام جنگ است. وقتى مردم مى‌گویند قبل از جنگ، منظورشان قبل از جنگ بوئر59 است. من در سال 1893 به دنیا آمدم و شروع جنگ، کم‌وبیش یادم هست؛ چون هم پدرم و هم عمو ازکیل از پیشتازان این جنگ بودند و در صف مقدم جبهه مى‌جنگیدند. باید بگویم حتى برخى از خاطرات یک سال قبل از جنگ را نیز به شکلى گنگ و کمرنگ به یاد دارم.