کتاب نقد ترجمه در ایران

کتاب نقد ترجمه در ایران نوشته‌ی امیرداود حیدرپور و محمدرضا هاشمی، ضمن بیان الگوهای تئوری و عملی متفکران و ترجمه‌پژوهان غرب، برای اولین بار به بررسی تاریخ نقد ترجمه در ایران نیز می‌پردازد.

درباره‌ی کتاب نقد ترجمه در ایران:

ارزیابی کیفیت ترجمه از سال‌ها پیش بسیار اهمیت داشته است، به طوریکه هر ترجمه‌ای بعد از انتشار حداقل توسط مترجم در مرحله‌ی اول و توسط خوانندگان در مرحله دوم نیز ارزیابی کیفی می‌شود. با توجه به تلاش‌هایی که تاکنون در زمینه بررسی کیفیت ترجمه صورت گرفته است، می‌توان ارزشیابی ترجمه را به سه گونه مختلف تقسیم نمود: 1- معرفی ترجمه، 2- نقد ترجمه و 3- سنجش کیفیت ترجمه.

مترجمان برای نقد ترجمه به بررسی سوابق و سبک نویسندگی مولف، جایگاه اثر مربوطه در ادبیات جهان، ارزیابی محتوا و قضاوت درباره‌ی ارزش کلی ترجمه نیر می‌پردازند و با عباراتی همچون «ترجمه سلیس است»، «ترجمه نیست، اصل است»، «بوی ترجمه نمی‌دهد»، «روان و زیباست» و کلیشه‌هایی از این دست درباره نثر ترجمه و میزان روان بودن آن، ترجمه را داوری می‌کنند؛ البته گاهی از میزان دقت ترجمه نیز سخن به میان می‌آید.

کتاب حاضر به ارائه‌ی نمونه‌های برگزیده‌ نقدهای منتشر شده در طول تاریخ ایران که به قلم چهره‌های ممتاز ادبی و دانشگاهی نوشته شده‌اند و شرح داستانی خواندنی از تغییرات نظری و هنجارین سنت نقد ترجمه در بستر تحولات اجتماعی و فرهنگی جامعه‌ی ایرانی می‌پردازد.

کتاب نقد ترجمه در ایران برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب اولین اثر پژوهشی در زمینه‌ی نقد ترجمه در ایران محسوب می‌شود و علاوه بر اینکه برای عموم علاقه‌مندان به حوزه‌ی ترجمه و نقد مناسب است، دانشجویان رشته‌ی مطالعات ترجمه نیز می‌توانند از نکات کاربردی این کتاب بهره ببرند.

در بخشی از کتاب نقد ترجمه در ایران می‌خوانیم:

داوری ترجمه در نظریه رایس (2000) محدود به بررسی نقش متن و اقتضائات آن و نیز عناصر زبانی در پدید آمدن صورت پیام در متن مقصد نیست، بلکه بخش مهمی از قضاوت منتقد درباره کیفیت ترجمه به در نظر گرفتن نقش عوامل فرازبانی در تولید پیام بستگی دارد. این عوامل که هم در پدید آوردن صورت متن مبدأ و هم در تولید متن ترجمه موثرند، در دیدگاه ترجمه‌شناسان مختلف تعاریف متفاوتی دارد. نایدا (1964، ص. 243) عوامل فرازبانی را در دو سوی یک پیوستار تعریف می‌کند که در یک سوی آن عواملی چون زمان، مکان، نویسنده، مخاطب و مقصود نویسنده قرار دارد و در سوی دیگر آن «بافت فرهنگی زبان مبدأ» جای می‌گیرد؛ برآیند این دو بر تولید پیام در متن مقصد تأثیر می‌گذارد.