کتاب ارزشیابی سرمایه فکری و ارتباط آن با کارکرد شرکت‌های کاشی

امید وحدت در کتاب ارزشیابی سرمایه فکری و ارتباط آن با کارکرد شرکت‌های کاشی در 5 فصل به پیدایش سرمایه فکری و سیر تکامل آن، انواع طبقه‌بندی اجزای سرمایه فکری، دلایل اندازه‌گیری سرمایه فکری، ارزیابی و عملکرد آن و... می‌پردازد.

مهم‌ترین مسئله در سرمایه فکری چگونگی پی بردن، ارزیابی و اندازه‌گیری این نوع دارایی است. سرمایه فکری مانند دارایی‌های سنتی نیازمند مدیریت موثر و کارآمدی است.

در عصر امروز جنبه پنهان اقتصاد بر پایه سرمایه فکری بنا شده و عنصر اصلی و اولیه آن دانش و اطلاعات است. ایجاد شکاف بین ارزش دفتری و ارزش بازار شرکت‌ها و افزایش روز به روز آن، محققان و صاحب نظران را بر آن داشت تا در پی علت این موضوع برآیند که در طول سال‌های 1997 تا 2000 انجام گرفت.

این بررسی‌ها نشان داد که نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری در بین 500 شرکت دارای تکنولوژی مدرن آمریکایی از 1.2 به 5 رسیده است. این موضوع بیانگر این است که 80% ارزش شرکت در صورت‌های مالی بیان نمی‌شود.

استانداردهای حسابداری بین‌المللی و استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی نیز خیلی از مفاهیم، اصول و روش‌های ارزش‌گذاری سرمایه فکری را شامل نمی‌شود. ضعف مربوط به شناخت حسابداری سرمایه فکری و نقش آن در فرآیند ایجاد ارزش باعث می‌شود که در صورت‌های مالی مقداری از ارزش‌هایشان را از سهامداران و دیگر استفاده کنندگان مخفی کنند.

در بخشی از کتاب ارزشیابی سرمایه فکری و ارتباط آن با کارکرد شرکت‌های کاشی می‌خوانیم:

سرمایه ساختاری به تمام مواردی که از کارکنان سازمان (سرمایه انسانی) پشتیبانی می‌کند، اطلاق می‌گردد. سرمایه ساختاری زیر ساخت‌های پشتیبان کننده‌ای است که سرمایه‌های انسانی را به مرز عملیاتی شده هدایت می‌کند. این سرمایه‌ها در مالکیت سازمان بوده و با آمدن و رفتن افراد به سازمان در آن تغییراتی ایجاد نمی‌شود. سرمایه‌های ساختاری شامل موارد سنتی چون سخت افزار، نرم افزار، فرایندها، سامانه اطلاعاتی، پایگاه‌های داده اختصاصی امتیازات انحصاری و نام تجاری سازمان است.

به خاطر گوناگونی این مؤلفه‌ها لیف ادوینسون و میشل مالون سرمایه ساختاری را به سه مؤلفه سرمایه سازمانی، سرمایه فرایندی و سرمایه نوآوری تقسیم‌بندی می‌کنند. بر این اساس سرمایه سازمانی عبارت است از سامانه‌ها و فلسفه سازمان که با هدف بکارگیری قابلیت‌های سازمانی به کار می‌روند. سرمایه فرایندی: شامل تکنیک‌ها، رویه‌ها و برنامه‌هایی که برای پیاده سازی و ارتقا سامانه‌های خدمت رسانی و توزیع کالا به کار می‌روند. سرمایه نوآوری متشکل از دارایی‌های مرتبط با مالکیت فکری و زیر ساخت‌های نامشهود است. مالکیت فکری نیز به نوبه خود شامل مواردی چون حقوق و امتیازات انحصاری مثل کپی رایت و نام تجاری است و زیر ساخت‌های نامشهود تمامی استعدادها و فلسفه‌ای که سازمان بر مدار آن‌ها استوار استرا شامل می‌شود.