کتاب‌ها و سیگارها

کتاب‌ها و سیگارها، مقاله‌هایی حیرت‌انگیز از جورج اورول دارد، که با مقاله‌ای درباره‌ی مقدار پول داده شده برای خرید کتاب، مطبوعات و سیگارها شروع می‌شود و بخش‌های دیگر آن به بررسی خطرات حرفه کتاب‌فروشی‌های دست دوم گرفته تا مشکلات منتقدان ادبی، قوانین دموکراسی و آزادی مطبوعات در خصوص میهن‌پرستی و انتقاد از رژیم‌های استبدادی پرداخته است.

جورج اورول (George Orwell) یک سیگاری حرفه‌ای بود؛ به شکلی که با وجود مشکلات ریه‌هایش همیشه در حال سیگار کشیدن بود. از نظر او یک شخص معمولی مقدار زیادی از پولش را که معادل درآمد روزانه روستاییان هندی می‌باشد، ‌برای خرید پاکت سیگار صرف می‌کند. اورول معتقد بود ‌اگر میزان خواندن کتاب در کشور اندک بماند‌، ‌باید پذیرفت دلیلش این است که کتاب خواندن نسبت به سگ گرداندن‌، ‌رفتن به سینما یا میخانه‌ها‌ هیجانش بسیار کمتر است.

جورج اورول در دیباچه کتاب‌ها و سیگارها (Books v cigarettes) آورده است:

"دوران کودکی‌ام یعنی همان زمان تحصیل، زیر شلاق‌های خشونت‌بار کسانی که برایشان انسانیت تنها بر اساس پول سنجیده می‌شد، گذشت. بعد‌ها شنیدم که مدرسه آتش گرفته، اگر واقعیت داشته باشد فکر می‌کنم در آتش خشم و حقارت و پستی سوخت. البته آرزو نمی‌کنم که این حقیقت داشته باشد... چون می‌دانم درهر حال پایانی برای بدی وجود ندارد!

در بخشی از کتاب کتاب‌ها و سیگارها می‌خوانیم:

وقتی‌ در یک کتاب‌فروشی که کتاب‌های دست دوم‌ می‌فروخت کار می‌کردم- اگر در یکی از آن‌ها کار نکنی تجسم کردنش خیلی آسان است، مثل نوعی از بهشت که سالخورده‌های شریف و محترم و جذاب در آن جا دائماً در میان صفحات کتاب‌های جلد چرمی عباراتی را جسته گریخته می‌خوانند - چیزی که خصوصاً به خاطرم خطور می‌کرد کمیابی آدم‌های اهل کتاب بود. مغازه‌ی ما یک موجودی انبار استثنایی و جالب داشت، با این حال شک دارم که آیا فقط ده درصد از مشتری‌های ما یک کتاب خوب را از یک کتاب بد تشخیص می‌دادند یا نه. طرفداران کتاب‌های چاپ اول عوام پسند رایج‌تر از دوستداران ادبیات بودند، اما دانش‌آموزان شرقی که بر سر کتاب‌های درسی ارزان قیمت چانه می‌زدندباز هم متداول‌تر بودند و خانم‌هایی که گیج و سرگردان به دنبال هدایای تولد برای خواهر‌زاده‌هایشان می‌گشتند از همه بیشتر و رایج‌تر بودند.

بیشتر کسانی که نزد ما می‌آمدند از آن نوع آدم‌هایی بودند که در هر جای دیگری مایه دردسر بودند اما در کتاب‌فروشی فرصت‌های ویژه‌ای در اختیار داشتند. برای مثال، بانوی مسن و محترمی که یک کتاب نامعتبر و از رده خارج می‌خواست (این تقاضای خیلی متداولی بود)، و خانم سالخورده محترم دیگری که فلان کتاب خوب را در سال 1897 خوانده بود و مات و مبهوت فکر می‌کرد که آیا ما می‌توانیم یک نسخه از آن را برایش پیدا کنیم. متأسفانه او عنوان کتاب یا نام نویسنده‌اش یا اینکه موضوعش چه بود بود را نمی‌دانست، اما فقط یادش می‌آمد که یک جلد قرمز داشت. اما به غیر از این‌ها دو نوع از مشتریان معروف مایه آزار و اذیت هستند که هر مغازه‌ی کتاب دست دومی پاتوق آن‌هاست. یکی از آن‌ها شخص ژنده پوش و رنجوری است که همیشه بوی خرده نان‌های بیات می‌دهد و هر روز به آنجا می‌آید، گاهی چندین مرتبه در روز می‌آید و سعی دارد کتاب‌های بی‌ارزشش‌ را به ما بفروشد. دیگری فردی است که مقادیر زیادی کتاب سفارش می‌دهد در حالی که کوچکترین قصدی برای پرداخت پولش ندارد. ما در کتاب‌فروشی‌مان هیچ چیزی را نسیه نمی‌فروختیم، اما کتاب‌ها را برای مشتری کنار می‌گذاشتیم و یا در صورت لزوم برای کسانی که قرار می‌گذاشتند تا بعداً بیایند و آن‌ها را ببرند سفارش می‌دادیم.