زندگینامه و کتاب‌های جوزف کنراد

زندگینامه جوزف کنراد

جوزف کنراد (Joseph Conrad)، با نام تئودور یزف کنراد نالچ کوژینوسکی، در سوم دسامبر سال 1857 در بردیچیف، ناحیه‌ای میان لهستان و روسیه، چشم به جهان گشود. خانواده‌ی او از اصالت، ثروت و قدرت سیاسی برخوردار بودند و به زبان لهستانی صحبت می‌کردند. پدرش، آپولو کوژینوسکی، شاعر و مترجم بود و آثار نویسندگان بزرگ انگلیسی را به لهستانی ترجمه می‌کرد. او که از روشنفکران و طرفداران انقلاب ملی‌گرایانه‌ی لهستان به شمار می‌رفت، به دلیل فعالیت‌های سیاسی‌اش علیه حکومت روسیه به تبعید در ولگودا در شمال روسیه محکوم شد. زمانی که مادر جوزف کنراد در سال 1875 به دلیل سینه‌پهلو درگذشت، پدرش تعلیم و تربیت او را به عهده گرفت. جوزف کنراد از همان دوران کودکی با کتاب و مطالعه آشنا شد. چهار سال پس از مرگ مادر، پدر جوزف نیز بر اثر سل درگذشت و سرپرستی او به دایی‌اش که در سوئیس زندگی می‌کرد، واگذار شد.

جوزف کنراد تحصیلات منظمی نداشت. ابتدا تحت نظر پدرش، تعلیمات اولیه را دریافت کرد، سپس در کراکوف به مدرسه رفت و آموزش‌های بیشتری فرا گرفت. پس از ترک لهستان، دایی‌اش توانست او را متقاعد کند که به دریانوردی بپردازد و در نهایت در سال 1874، عازم بندر مارسی در فرانسه شد. جوزف کنراد در مدت حضورش در فرانسه، زبان فرانسوی را آموخت و با تئاتر و اُپرا آشنا شد.

جوزف کنراد و دریانوردی

جوزف کنراد در اکتبر سال 1874 در حالی که هفده سال بیشتر نداشت به بندر مارسی رسید و تا حدود بیست سال بعد، به‌طور پیوسته به دریانوردی پرداخت. جای تعجب نیست که او برای بیشتر رمان‌ها و داستان‌های کوتاهش، دریا را که می‌تواند نمادی از تلاطم درونی باشد، به عنوان مکان وقوع روایت انتخاب کرده است. در اغلب آثار جوزف کنراد، مضامین مربوط به دریا و دریانوردی به چشم می‌خورد.

جوزف کنراد از طریق راهنمایی و معرفی تاجری که دوست دایی‌اش بود، توانست با چندین کشتی تجاری فرانسوی سفر کند. او در ابتدا به‌عنوان شاگرد و سپس در سِمَت مشاور، در دریا حضور داشت و همراه با کشتی‌ها، به هند غربی و آمریکای جنوبی سفر کرد. مدتی از کارش نگذشته بود که برای کشور اسپانیا که در گیرودار جنگی داخلی بود، اسلحه جابه‌جا کرد و تمام سرمایه‌ی خود را در این راه از دست داد. جوزف کنراد از روی ناامیدی، خودکشی ناموفقی داشت و دایی‌اش بود که او را از مرگ و زندانی‌ شدن نجات داد.

جوزف کنراد پس از این اتفاق عازم بریتانیا شد و دریانوردی را در آنجا ادامه داد. او همچنین پس از دریافت اقامت بریتانیا، تابعیت روسی خود را تغییر داد و نام جوزف کنراد را اینجا برای خود برگزید. کنراد به سفرهایش با کشتی ادامه داد و از هند، سنگاپور، استرالیا و آفریقا دیدن کرد. آثار تجربیاتی که در طی این سفرها از سر گذرانده را می‌توان به‌وضوح در نوشته‌هایش مشاهده کرد.

سیر ادبی جوزف کنراد

جوزف کنراد پس از سال‌ها دریانوردی، تصمیم گرفت زندگی در دریا را کنار بگذارد و در سال 1896 با جسی املین جورج که دختر یک کتاب‌فروش بود، ازدواج کرد. آن‌ها صاحب دو پسر شدند. فعالیت‌های جدی ادبی جوزف کنراد از سال 1895 و با انتشار اولین رمانش، «حماقت‌خانه‌ی آلمایر»، آغاز شد. حماقت آلمایر داستان مردی هلندی است که به ماجراجویی در برونئی می‌پردازد. با وجود نظر مثبت منتقدان درباره‌ی این اثر، استقبال چندان خوبی از آن نشد. رمان‌های «لرد جیم» و «دل تاریکی» که به ترتیب در سال‌های 1900 و 1902 به انتشار رسیدند، بسیار مورد استقبال قرار گرفته و کنراد را به شهرت رساندند. لرد جیم داستان ملوانی رانده‌شده است که سعی می‌کند با اعمال گذشته‌ی خود کنار آمده و در منطقه‌ای که فرسنگ‌ها از محل زندگی سابق او فاصله دارد، ساکن شود اما آیا آن گذشته، او را به حال خود رها می‌کند؟ دل تاریکی نیز رمانی است درباره‌ی سفر یک مرد بریتانیایی به اعماق آفریقا و کنگو، که در آنجا با کورتزِ بی‌رحم و مرموز، که تاجری اروپایی است و خود را به عنوان حاکم مردم بومی آن محل تثبیت کرده، مواجه می‌شود. دل تاریکی را شاهکار جوزف کنراد می‌دانند. داستان این کتاب برگرفته از تجربه‌ی سفرهای کنراد به جنگل‌های آفریقا و مشاهده‌ی رفتارهای استعمارگرایانه‌ی اروپاییان در آن مناطق است.

جوزف کنراد آثار دیگری نیز به انتشار رساند که از جمله‌ی آنان می‌توان به «رانده‌شده از جزیره» و «کاکاسیاه کشتی نارسیسوس» اشاره کرد. اغلب آثار او بر پایه‌ی تجربیاتش در دریا و بازدید از کشورهای مختلف جهان نوشته شده‌اند. «نوسترومو»، عنوان کتابی از جوزف کنراد است که به نمایش فساد و آسیب‌پذیری جامعه می‌پردازد. این اثر او نیز با وجود نظرها و نگاه‌های مثبت منتقدان، از استقبال عمومی برخوردار نشد. «در چشم غربی» نام نوشته‌ی دیگری از اوست که کنراد آن را به سبک فئودور داستایوفسکی به نگارش درآورده است.

جوزف کنراد و سال‌های پایانی زندگی

جوزف کنراد در دو دهه‌ی پایانی زندگی‌اش، آثار بسیاری را به رشته‌ی تحریر درآورد. از او در مجموع 13 رمان و 28 داستان به جای مانده است. آخرین رمان او، «مریخ‌نورد»، در سال 1923 به انتشار رسید.

جوزف کنراد در سوم اوت سال 1924 بر اثر حمله‌ی قلبی در خانه‌ی خود واقع در کانتربری انگلستان درگذشت. نوشته‌های جوزف کنراد بر بسیاری از نویسندگان ادبیات انگلستان که پس از او ظهور کردند، از جمله تی.اس.الیوت، گراهام گرین، ویرجینیا وولف و ویلیام فاکنر تأثیر گذاشته است. اغلب آثار او به چندین زبان ترجمه شده و همچنان در دانشگاه‌ها و مدارس تدریس می‌شود.

بهترین کتاب‌های جوزف کنراد

کتاب مرز سایه (The Shadow Line): کتاب مرز سایه که در سال 1915 نوشته شده است، تجربیات و گذشته‌ی جوزف کنراد، نویسند‌ه‌ی آن، را در سنین جوانی بازتاب می‌دهد. مرز سایه روایت ناخدای جوانی است که کار در کشتی‌ای بزرگ را رها کرده و ناخدای کشتی‌ای کوچک شده است. او در مسیر خود پیاپی با بحران‌های متعددی روبه‌رو می‌شود که وی را از مرز خامی و بی‌تجربگی، به پختگی و رشد می‌رساند.

کتاب لرد جیم (Lord Jim): لرد جیم نام اثری از جوزف کنراد است که از آن اقتباس‌های سینمایی متعددی انجام شده است. از آن جمله می‌توان به فیلمی با همین نام، محصول سال 1925 به کارگردانی ویکتور فلمینگ اشاره کرد. جیم دریانوردی جوان از بریتانیاست که در یک کشتی پر از زائرانی که برای مراسم حج به مکه می‌روند، وظایفی را بر عهده دارد. زمانی که کشتی دچار بحران می‌شود، با سهل‌انگاری‌هایش موجب می‌شود تا جانِ مسافران به خطر بیفتد. وقتی کشتی و سرنشینانِ آن نجات می‌یابند، جیم به دلیل اقدامات خود مورد انتقاد می‌گیرد. او سعی می‌کند با یافتن مکانِ جدیدی برای زندگی، با گذشته‌اش کنار آمده و زندگی جدیدی را آغاز کند...

کتاب در چشم غربی (Under Western Eyes): داستان در چشم غربی که در سال 1911 و توسط جوزف کنراد نوشته شده است، روایتی سیاسی است که در سن‌پترزبورگ و ژنو رخ می‌دهد. وزیر بی‌رحم دولت توسط یک تیم دونفره ترور می‌شود. اما بمبی که استفاده می‌شود، جان او، یکی از قاتلان و یک رهگذر را می‌گیرد. هنگامی که رازوموفِ دانشجو وارد اتاقش می‌شود، ویکتور هالدین، دانشجوی دیگری را می‌بیند که در اتاقش نشسته است. هالدین به او می‌گوید که یکی از قاتلان وزیر او بوده است، اما آن‌ها نقشه‌ی خوبی برای فرار نکشیده‌اند و از رازوموف برای متواری شدن درخواست کمک می‌کند...

کتاب کاکاسیاه کشتی نارسیسوس (The Nigger of the Narcissus): این کتاب یکی از اولین آثار جوزف کنراد است و به سبکِ ویژه‌ی او نوشته شده است. ایده‌ی این کتاب از تجربه‌های نویسنده الهام گرفته شده است. کنراد خود در زمان دریانوردی‌اش روی عرشه‌ی یک کشتی به نام نارسیسوس کار می‌کرده است. او در این کتاب، پدیده‌های دریایی، بی‌رحمی طبیعت و نحوه‌ی مواجهه‌ی شخصیت‌های داستان خود با آن‌ها را به شیوایی به تصویر کشیده است.

برخی از بهترین آثار جوزف کنراد را می‌توانید به‌صورت کتاب صوتی (مانند کتاب صوتی لرد جیم) و کتاب الکترونیکی (مانند کتاب الکترونیکی فریای هفت جزیره) در کتابراه بیابید.

سبک نگارش و دیدگاه‌های جوزف کنراد

لرد جیم و دل تاریکی را که از برجسته‌ترین کتاب‌های جوزف کنراد هستند می‌توان حاوی بارزترین مؤلفه‌های نویسندگی او دانست: مکان‌هایی دوردست، درگیری‌های دراماتیک بین انسان و نیروهای وحشی طبیعت، فردگرایی، خشونت‌طلبی ذاتی انسان، تعصب نژادی و...

کنراد در پس‌زمینه‌ی آثارش، به شرح مسائل سیاسی و اجتماعی بسیاری می‌پرداخت. او که در کودکی اغلب آثار نویسندگان بزرگ روس از جمله داستایوفسکی و لئو تولستوی را خوانده بود، تحت تأثیر سبک آنان می‌نوشت.

کنراد به‌زعم برخی، از پیشروان ادبیات مدرنیستی به شمار می‌رود و بر سبک نویسندگان بسیاری پس از خود، تأثیر گذاشته است. از رمان‌ها و نوشته‌های جوزف کنراد اقتباس‌های سینمایی متعددی انجام شده که مشهورترین آن‌ها، اینک آخرالزمان، ساخته‌ی فرانسیس فورد کاپولا است که در نگارش فیلمنامه‌ی آن از داستان دل تاریکی الهام گرفته شده است.