کتاب مامان و معنی زندگی

کتاب مامان و معنی زندگی اثر دکتر اروین د. یالوم، استاد روانپزشکی دانشگاه استنفورد و نویسندۀ رمان مشهور «وقتی نیچه گریست» است. این کتاب نیز رمانی در سبک روانشناسی است که شگفتی‌های موجود در قلب رابطۀ درمانی را می‌کاود و رویارویی نویسنده و بیمارانش را با ژرف‌ترین چالش‌های زندگی آشکار می‌سازد.

کتاب مامان و معنی زندگی (Momma And The Meaning Of Life) از متون علمی روانشناسی است که برای فهم عامه مردم تنظیم شده است. دانای کل قصۀ این کتاب، دکتر اروین دی. یالوم، استاد روانپزشکی دانشگاه استنفورد است که سعی دارد تجربیات روان‌درمانی خود را داستان‌وار بیان کند و در این روایت جذاب ما را با انواع اصطلاحات تخصصی آشنا می‌کند. همان‌طور که خود نویسنده اذعان کرده «کوشیده‌ام هم قصه‌گو باشم و هم آموزگار»، در این کتاب یک دورۀ آموزشی جذاب در مورد علم روانشناسی می‌گذرانیم که البته چندان هم خسته‌کننده نیست. این آموزگار خبره، شش داستان را در شش موقیعت تقریباً متفاوت روایت می‌کند. تعدادی از این داستان‌ها در اتاق‌های روان‌درمانی و جلسات مشاوره‌ای روی داده که ممکن است هر انسانی تجربه‌ای متفاوت از آن را داشته باشد. تعدادی از داستان‌ها هم روایت‌هایی هستند از انسان‌هایی که با مشکلات روحی و روانی و گاه جسمی روبه‌رو هستند. در دل داستان، ضمن تشریح این بیماری‌ها، راهکارهایی برای مقابله با آن‌ها ارائه می‌شود.

داستان مامان و معنی زندگی، وابستگی فرزندی را به مادر متوفی او نشان می‌دهد. مادر‌ی که در زمان حیاتش نه‌تنها پسرش به او افتخار نمی‌کرد بلکه باعث خجالت او می‌شد و به قول پسر، سال‌ها در خصومتی مداوم با او زندگی می‌کرد و عجیب این که، حالا بعد از مرگ مادر، در رویایی که 10 سال بعد از مرگ او می‌بیند تأیید و نظر مادرش را در مورد خود می‌خواهد... بعد از رویا از خود می‌پرسد آیا ممکن است من تمام عمرم در پی تأیید مادرم بوده باشم؟

اروین د. یالوم (Irvin David Yalom) به این نتیجه می‌رسد که کودکانی که در خانواده‌های ناکارآمد رشد می‌کنند، اغلب به سختی از آن‌ها جدا می‌شوند، در حالی که کودکان والدین خوب و مهربان، با تعارض کمتری از آن‌ها فاصله می‌گیرند. اصلاً مگر یکی از وظایف والدین قادر ساختن کودک به ترک خانه نیست؟

یالوم در این داستان کوتاه به خوبی نشان می‌دهد که همه در پشت داستان به ظاهر خشک، واقعیت‌هایی به وسعت یک عمر دارند که اگر بدون قضاوت بررسی شوند مشکلات اطرافیان هم با آن‌ها حل می‌شود.

در بخشی از کتاب مامان و معنی زندگی می‌خوانیم:

چه‌قدر به آن دسته از دوستانى که مادران دوست‌داشتنى، مهربان و حمایتگر داشتند، غبطه مى‌خوردم. و چه‌قدر عجیب است که آن‌ها به مادر خود دلبستگى ندارند، نه تلفنى، نه ملاقاتى، نه رویایى و نه حتى فکر کردن مرتب به آن‌ها، هیچ. در حالى که من چند بار در روز مجبورم مادرم را از ذهنم بیرون کنم و حتى حالا یعنى ده سال پس از مرگش، اغلب بى‌اختیار دستم به سمت تلفن مى‌رود تا با او تماس بگیرم.